قدرتمندترین گذرنامههای جهان در سال ۲۰۲۶؛ سنگاپور در صدر و آمریکا در رتبه دهم
شاخص جهانی گذرنامه هنلی (Henley Passport Index) تازهترین رتبهبندی خود از قدرتمندترین گذرنامههای جهان را منتشر کرده است؛ گزارشی که نشان میدهد طی دو دهه گذشته، جایگاه کشورهای مختلف در زمینه آزادی سفر و اعتبار بینالمللی گذرنامهها تغییرات چشمگیری داشته است. در رتبهبندی جدید، کشورهای آسیایی و اروپایی بیشترین حضور را در میان قدرتمندترین گذرنامههای جهان دارند و سنگاپور توانسته است با قرار گرفتن در صدر جدول، عنوان قویترین گذرنامه جهان را به دست آورد.
بر اساس گزارش منتشرشده، تغییرات سیاسی، اقتصادی و دیپلماتیک کشورها طی سالهای اخیر تأثیر مستقیمی بر قدرت گذرنامهها داشته است. برخی کشورها با گسترش روابط بینالمللی و امضای توافقهای جدید سفر بدون ویزا، توانستهاند جایگاه خود را به شکل قابل توجهی بهبود دهند؛ در مقابل، بعضی قدرتهای سنتی جهان شاهد کاهش رتبه خود در این فهرست بودهاند.
شاخص هنلی، قدرت گذرنامه کشورهای مختلف را بر اساس تعداد مقصدهایی که دارندگان آن گذرنامه میتوانند بدون دریافت ویزا یا با دریافت ویزای فرودگاهی به آنها سفر کنند، اندازهگیری میکند. هرچه تعداد این مقاصد بیشتر باشد، گذرنامه موردنظر در رتبه بالاتری قرار میگیرد و از اعتبار بیشتری در سفرهای بینالمللی برخوردار است.
طبق جدیدترین گزارش شاخص هنلی، سنگاپور با امکان سفر آسان به ۱۹۲ مقصد در سراسر جهان، قدرتمندترین گذرنامه سال ۲۰۲۶ را در اختیار دارد. پس از آن، چند کشور آسیایی و اروپایی در رتبههای بالای جدول قرار گرفتهاند که نشاندهنده افزایش نقش این کشورها در تعاملات جهانی است.
فهرست ۱۰ گذرنامه قدرتمند جهان در سال ۲۰۲۶
۱. سنگاپور (۱۹۲ مقصد)
۲. ژاپن، کره جنوبی و امارات متحده عربی (۱۸۸ مقصد)
۳. سوئد (۱۸۷ مقصد)
۴. بلژیک، دانمارک، فنلاند، فرانسه، آلمان، ایرلند، ایتالیا، لوکزامبورگ، هلند، نروژ و اسپانیا (۱۸۶ مقصد)
۵. اتریش، یونان، مالت، پرتغال و سوئیس (۱۸۵ مقصد)
۶. مجارستان، لهستان و بریتانیا (۱۸۴ مقصد)
۷. استرالیا، کانادا، جمهوری چک، لتونی، مالزی، نیوزیلند، اسلواکی و اسلوونی (۱۸۳ مقصد)
۸. کرواسی و استونی (۱۸۲ مقصد)
۹. لیختناشتاین و لیتوانی (۱۸۱ مقصد)
۱۰. ایسلند و ایالات متحده آمریکا (۱۸۰ مقصد)
سقوط آمریکا از صدر جدول
جایگاه آمریکا در رتبهبندی جدید یکی از مهمترین تغییرات این گزارش محسوب میشود. در سال ۲۰۰۶، گذرنامه ایالات متحده آمریکا همراه با دانمارک و فنلاند در رتبه نخست جهان قرار داشت و شهروندان آمریکایی میتوانستند بدون ویزا یا با دریافت ویزای فرودگاهی به حدود ۱۳۰ مقصد سفر کنند.
اما در گزارش سال ۲۰۲۶، آمریکا با دسترسی به ۱۸۰ مقصد در رتبه دهم جدول قرار گرفته است. اگرچه تعداد مقاصد قابل دسترس برای دارندگان گذرنامه آمریکایی نسبت به ۲۰ سال گذشته افزایش یافته، اما سرعت رشد کشورهای دیگر بیشتر بوده و همین موضوع باعث شده است ایالات متحده جایگاه تاریخی خود را از دست بدهد.
بر اساس روش امتیازدهی شاخص هنلی، اکنون ۳۶ کشور در رتبهبندی بالاتر از آمریکا قرار دارند. این تغییر نشان میدهد قدرت گذرنامه تنها به اقتصاد یا نفوذ سیاسی یک کشور وابسته نیست، بلکه عواملی مانند روابط دیپلماتیک، توافقهای بینالمللی، سیاستهای مهاجرتی و میزان اعتماد جهانی نیز در تعیین جایگاه آن نقش دارند.
کریستین اچ. کیلین، رئیس شرکت Henley & Partners و بنیانگذار شاخص هنلی، درباره اهمیت قدرت گذرنامهها گفته است که اطلاعات دو دهه اخیر نشان میدهد اعتبار یک گذرنامه، یکی از مهمترین نشانههای سرمایه ژئوپلیتیکی کشورها محسوب میشود. به گفته او، کشورهایی که گذرنامههای قدرتمندی دارند معمولاً از روابط گستردهتر در حوزه تجارت، سرمایهگذاری، امنیت و همکاریهای بینالمللی برخوردار هستند.
سنگاپور در صدر؛ جهش تاریخی امارات متحده عربی
بر اساس آخرین گزارش شاخص هنلی در سال ۲۰۲۶، سنگاپور توانسته است با دسترسی شهروندان خود به ۱۹۲ مقصد بدون نیاز به دریافت ویزا، جایگاه نخست قدرتمندترین گذرنامه جهان را به دست آورد. این کشور طی دو دهه گذشته پیشرفت قابل توجهی در زمینه اعتبار گذرنامه داشته و نسبت به سال ۲۰۰۶، تعداد مقصدهای قابل سفر برای شهروندانش حدود ۷۰ مورد افزایش پیدا کرده است.
موفقیت سنگاپور تنها به تعداد بالای مقاصد بدون ویزا محدود نمیشود؛ بلکه این جایگاه نشاندهنده روابط گسترده دیپلماتیک، ثبات اقتصادی و اعتماد بالای جامعه جهانی به این کشور است. سنگاپور در سالهای اخیر با تقویت همکاریهای بینالمللی و توسعه روابط اقتصادی با کشورهای مختلف، توانسته است شرایط سفر شهروندان خود را آسانتر کند و به یکی از تأثیرگذارترین کشورهای آسیایی در حوزه تجارت و ارتباطات جهانی تبدیل شود.
با این حال، بزرگترین جهش در تاریخ شاخص هنلی به نام امارات متحده عربی ثبت شده است. امارات که حدود دو دهه قبل جایگاه چندان بالایی در رتبهبندی گذرنامههای جهان نداشت، اکنون به یکی از قدرتمندترین دارندگان گذرنامه در جهان تبدیل شده است.
این کشور در رتبهبندی سال ۲۰۲۶ همراه با ژاپن و کره جنوبی در جایگاه دوم قرار گرفته و دارندگان گذرنامه اماراتی امکان سفر به ۱۸۸ مقصد را بدون دریافت ویزای قبلی دارند. رشد چشمگیر امارات نتیجه گسترش روابط سیاسی و اقتصادی با کشورهای مختلف، افزایش نقش این کشور در تجارت جهانی و تلاش گسترده برای تبدیل شدن به یک مرکز بینالمللی در حوزههای اقتصادی، گردشگری و سرمایهگذاری است.
بر اساس دادههای شاخص هنلی، امارات طی ۲۰ سال گذشته تعداد مقصدهای بدون ویزای خود را ۱۵۳ مورد افزایش داده است؛ رقمی که یکی از بزرگترین جهشهای ثبتشده در تاریخ این رتبهبندی محسوب میشود. این پیشرفت نشان میدهد که قدرت گذرنامهها میتواند در مدت زمان نسبتاً کوتاه، تحت تأثیر سیاستهای خارجی و تعاملات بینالمللی کشورها تغییر کند.
اروپا همچنان در میان قدرتمندترین گذرنامههای جهان
اگرچه کشورهای آسیایی در سالهای اخیر رشد قابل توجهی در رتبهبندی گذرنامهها داشتهاند، اما اروپا همچنان حضور پررنگی در میان قدرتمندترین گذرنامههای جهان دارد. بسیاری از کشورهای اروپایی به دلیل روابط گسترده سیاسی، عضویت در اتحادیه اروپا و توافقهای متعدد سفر، همچنان در رتبههای بالای شاخص هنلی قرار گرفتهاند.
سوئد با امکان سفر به ۱۸۷ مقصد، جایگاه سوم این فهرست را به خود اختصاص داده است. پس از آن، گروهی از کشورهای اروپایی شامل بلژیک، دانمارک، فنلاند، فرانسه، آلمان، ایرلند، ایتالیا، لوکزامبورگ، هلند، نروژ و اسپانیا بهصورت مشترک در رتبه چهارم قرار گرفتهاند. شهروندان این کشورها میتوانند به ۱۸۶ مقصد جهان بدون نیاز به دریافت ویزای پیش از سفر یا با دریافت ویزای فرودگاهی سفر کنند.
در رتبه پنجم نیز کشورهایی مانند اتریش، یونان، مالت، پرتغال و سوئیس قرار دارند که امکان سفر به ۱۸۵ مقصد را برای دارندگان گذرنامه خود فراهم کردهاند.
کشورهای اروپایی دیگری مانند مجارستان، لهستان، کرواسی، استونی، لتونی، جمهوری چک، اسلواکی و اسلوونی نیز طی سالهای گذشته رشد قابل توجهی در قدرت گذرنامه خود تجربه کردهاند. افزایش همکاریهای منطقهای، توسعه روابط خارجی و توافقهای جدید سفر از مهمترین عوامل این پیشرفت عنوان شده است.
در مجموع، گزارش جدید شاخص هنلی نشان میدهد که رقابت برای داشتن قدرتمندترین گذرنامه جهان دیگر تنها میان قدرتهای سنتی اقتصادی نیست؛ بلکه کشورهایی که توانستهاند روابط بینالمللی خود را گسترش دهند و اعتماد جهانی بیشتری به دست آورند نیز به سرعت در حال صعود در این جدول هستند.
شکاف میان قدرتمندترین و ضعیفترین گذرنامه جهان
گزارش جدید شاخص هنلی تنها به معرفی قدرتمندترین گذرنامههای جهان محدود نمیشود؛ بلکه اختلاف میان کشورهای صدر و انتهای جدول را نیز نشان میدهد. بررسی دادههای این شاخص طی دو دهه گذشته نشان میدهد فاصله میان قویترین و ضعیفترین گذرنامه جهان افزایش پیدا کرده و دسترسی شهروندان کشورها به سفرهای بینالمللی همچنان تفاوت بسیار زیادی با یکدیگر دارد.
در رتبهبندی سال ۲۰۲۶، افغانستان همچنان ضعیفترین گذرنامه جهان را در اختیار دارد. شهروندان افغانستان تنها امکان سفر به ۲۲ مقصد را بدون دریافت ویزای قبلی یا با دریافت ویزای فرودگاهی دارند؛ در حالی که دارندگان گذرنامه سنگاپور میتوانند به ۱۹۲ مقصد سفر کنند. به این ترتیب، فاصله میان قدرتمندترین و ضعیفترین گذرنامه جهان به ۱۷۰ مقصد رسیده است؛ اختلافی که نشاندهنده تأثیر مستقیم شرایط سیاسی، اقتصادی و روابط بینالمللی کشورها بر آزادی سفر شهروندان است.
با وجود این اختلاف گسترده، بررسی روند ۲۰ سال اخیر نشان میدهد بیشتر کشورهای جهان توانستهاند جایگاه گذرنامه خود را بهبود دهند و شهروندان آنها اکنون به تعداد بیشتری از مقاصد بینالمللی دسترسی دارند. افزایش توافقهای لغو روادید، توسعه روابط دیپلماتیک و گسترش همکاریهای اقتصادی از مهمترین دلایل این روند محسوب میشوند.
تنها استثنای قابل توجه در این میان، بولیوی است. این کشور تنها موردی در جهان محسوب میشود که نسبت به سال ۲۰۰۶ قدرت گذرنامه آن کاهش پیدا کرده و ۶ مقصد بدون ویزا را از دست داده است. این موضوع نشان میدهد که حفظ جایگاه یک گذرنامه در سطح جهانی نیازمند تداوم روابط خارجی و همکاریهای بینالمللی است و حتی کشورهایی که در گذشته شرایط بهتری داشتهاند، ممکن است با تغییر شرایط سیاسی یا اقتصادی با کاهش اعتبار گذرنامه مواجه شوند.
ارتباط قدرت گذرنامه با صلح و نفوذ جهانی
شرکت Henley & Partners در گزارش سال ۲۰۲۶، علاوه بر رتبهبندی گذرنامهها، ارتباط میان قدرت سفر و شاخصهای جهانی مانند صلح و ثبات سیاسی را نیز بررسی کرده است. نتایج این بررسی نشان میدهد بسیاری از کشورهایی که قدرتمندترین گذرنامههای جهان را دارند، همزمان در میان کشورهای صلحآمیز و باثبات دنیا نیز قرار گرفتهاند.
کشورهایی مانند سنگاپور، ژاپن، سوئیس، ایرلند، فنلاند، دانمارک، نیوزیلند و کانادا نمونههایی از کشورهایی هستند که هم از اعتبار بالای گذرنامه برخوردارند و هم در شاخصهای مربوط به امنیت و ثبات جهانی جایگاه مناسبی دارند.
البته این ارتباط در همه موارد یکسان نیست. ایالات متحده آمریکا نمونهای از کشوری است که برخلاف بسیاری از کشورهای دارای گذرنامه قدرتمند، در شاخص جهانی صلح رتبه بالایی ندارد؛ با این حال همچنان یکی از ۱۰ گذرنامه قدرتمند جهان را در اختیار دارد. جایگاه آمریکا بیشتر نتیجه دههها نفوذ سیاسی، قدرت اقتصادی، نقش گسترده در روابط بینالمللی و اعتبار تاریخی اسناد مسافرتی این کشور است.
در نهایت، گزارش سالگرد شاخص گذرنامه هنلی نشان میدهد قدرت یک گذرنامه تنها به تعداد مقصدهای بدون ویزا خلاصه نمیشود، بلکه بازتابی از جایگاه یک کشور در نظام جهانی، میزان اعتماد بینالمللی، روابط دیپلماتیک و توانایی آن در ایجاد همکاری با سایر کشورها است.
در حالی که کشورهایی مانند سنگاپور و امارات توانستهاند طی سالهای اخیر با سرعت زیادی در جدول صعود کنند، برخی قدرتهای سنتی مانند آمریکا شاهد کاهش رتبه خود بودهاند. این تغییرات نشان میدهد نقشه قدرت جهانی در حال تحول است و اعتبار گذرنامهها نیز همراه با این تغییرات، دائماً در حال بازتعریف شدن است.
جمعبندی؛ گذرنامهها آینهای از جایگاه کشورها در جهان
شاخص گذرنامه هنلی در گزارش سال ۲۰۲۶ نشان میدهد که قدرت سفر شهروندان کشورها طی دو دهه گذشته تغییرات قابل توجهی داشته است. در حالی که زمانی کشورهایی مانند آمریکا در صدر جدول قدرتمندترین گذرنامههای جهان قرار داشتند، اکنون کشورهایی مانند سنگاپور، ژاپن، کره جنوبی و امارات متحده عربی توانستهاند جایگاه بالاتری به دست آورند.
قرار گرفتن سنگاپور در رتبه نخست، نتیجه سالها توسعه روابط بینالمللی، ثبات اقتصادی و اعتماد جهانی به این کشور است. از سوی دیگر، رشد سریع امارات متحده عربی نشان میدهد که سرمایهگذاری در دیپلماسی، اقتصاد و همکاریهای جهانی میتواند در مدت کوتاهی جایگاه یک گذرنامه را تغییر دهد.
این رتبهبندی همچنین نشان میدهد که قدرت گذرنامه تنها به اندازه اقتصاد یا توان نظامی یک کشور وابسته نیست؛ بلکه مجموعهای از عوامل مانند روابط سیاسی، امنیت، ثبات داخلی، اعتبار بینالمللی و میزان تعامل با سایر کشورها در تعیین آن نقش دارند.
در نهایت، گذرنامه قدرتمند برای شهروندان یک کشور تنها به معنای سفر آسانتر نیست؛ بلکه نشانهای از میزان اعتماد جامعه جهانی به آن کشور و جایگاه آن در شبکه روابط بینالمللی محسوب میشود. رقابت میان کشورها برای بهبود رتبه گذرنامههای خود همچنان ادامه دارد و احتمالاً در سالهای آینده نیز شاهد تغییرات جدیدی در این جدول خواهیم بود.
