قرص بزرگ ماه آخر هفته در آسمان میدرخشد؛ سومین ابرماه پیاپی سال
آخر هفتهی پیش رو، آسمان شب میزبان یکی از تماشاییترین رویدادهای نجومی سال خواهد بود: «اَبَرماه سرد» دسامبر که دومین ماه کامل بزرگ سال ۲۰۲۵ محسوب میشود و در بالاترین موقعیت خود نسبت به دیگر ماههای کامل سال قرار میگیرد. این پدیده سومین ابرماه از مجموعهی چهار اَبَرماه پیاپی امسال است.
طبق اعلام منابع نجومی، ماه امروز ـ پنجشنبه ۱۳ آذر ـ در ساعت ۱۶:۰۱ به وقت تهران طلوع میکند و شبهنگام با روشنایی حدود ۹۹ درصدی چشمنوازی خواهد کرد. با این حال، لحظهی دقیق اَبَرماه نیمهشب فرا میرسد؛ زمانی که ماه در ساعت ۲:۴۴ بامداد جمعه ۱۴ آذر به نزدیکترین فاصلهی خود از زمین میرسد و ابرماه کامل دسامبر، مشهور به «ابرماه سرد»، رخ میدهد.
ماه پس از این لحظهی اوج، تا ۷:۳۲ صبح جمعه در آسمان باقی میماند؛ اما اگر این زمان را از دست بدهید، جمعه شب نیز همچنان امکان مشاهدهی قرص تقریباً کامل و بزرگ ماه وجود دارد.
اَبَرماه زمانی اتفاق میافتد که ماه در نزدیکترین نقطهی مداری خود (حضیض) قرار گیرد و همزمان قرص آن بهطور کامل بدر شود. این همزمانی باعث میشود ماه حدود ۱۰ درصد بزرگتر و درخشانتر از حالت معمول دیده شود. ابرماه دسامبر نیز پس از ابرماه نوامبر، دومین ابرماه بزرگ سال به شمار میآید.
یکی از ویژگیهای شاخص ابرماه پیشرو، ارتفاع بسیار زیاد آن در آسمان شب است. هرچه به انقلاب زمستانی در یکم دی ۱۴۰۴ نزدیک میشویم، مسیر خورشید در روز به پایینترین ارتفاع خود میرسد. در چنین شرایطی، ماه کامل ـ که دقیقاً در نقطه مقابل خورشید قرار دارد ـ بالاترین مسیر سال را در آسمان شب طی میکند.
اگر موفق به تماشای این ابرماه نشدید، رویداد بعدی در ۳ ژانویه ۲۰۲۶ (۱۴ دی ۱۴۰۴) اتفاق میافتد؛ زمانی که چهارمین اَبَرماه پیاپی سال کامل میشود. همچنین در سال ۲۰۲۶ پدیدهی «ماه آبی» نیز رخ خواهد داد؛ زیرا در ماه مه آن سال دو ماه کامل به ثبت میرسد.
