بلک فرایدی چیست و امسال در چه زمانی برگزار میشود؟
تصور کنید فرصتی طلایی پیش رو دارید که آرزوی خرید محصولات خاص، گجتهای هوشمند پیشرفته یا لوازم خانگی گرانقیمت شما را به واقعیت تبدیل کند؛ آن هم با تخفیفاتی که شبیه یک رویاست!
این رویداد جذاب که چرخهای تجارت جهانی را با سرعت جنونآمیزی به گردش درمیآورد، چیزی نیست جز «بلک فرایدی» یا همان «جمعه سیاه».
این پدیده جهانی دیگر تنها متعلق به آمریکا نیست، بلکه به بزرگترین جشنواره خرید سال در ایران و سراسر دنیا تبدیل شده است. بسیاری از مردم منتظر این روز هستند تا خریدهای بزرگ سال خود را انجام دهند و هدایای کریسمس یا نوروز را تهیه کنند.
اگر شما هم جزو علاقهمندان به خرید با قیمتهای شگفتانگیز هستید، همراه مجله ویانامگ، مرجع جامعترین اخبار سبک زندگی و راهنمای خرید، باشید تا در ادامه به طور کامل با تاریخچه این رویداد، زمان دقیق برگزاری آن در سال ۱۴۰۴ و راهکارهای هوشمندانه برای تجربه یک خرید موفق آشنا شوید.
تاریخچه بلک فرایدی؛ از ترافیک سنگین فیلادلفیا تا سودآوری جهانی
ریشههای مبهم و بار منفی اولیه (دهه ۱۹۶۰)
برخلاف تصور رایج، اصطلاح «بلک فرایدی» در ابتدا ارتباطی با تخفیفهای سودآور و جشن خرید نداشت. ریشههای تاریخی این واژه به دهه ۱۹۶۰ میلادی و شهر فیلادلفیای آمریکا باز میگردد.
در آن زمان، روز بعد از عید شکرگزاری (آخرین پنجشنبه نوامبر) به دلیل هجوم ناگهانی خریداران برای شروع فصل خرید کریسمس، منجر به ازدحام شدید جمعیت و ترافیک سنگین میشد.
افسران پلیس در فیلادلفیا این اصطلاح را به کار میبردند تا به هرج و مرج، قفل شدن ترافیک و مشکلات مربوط به کنترل جمعیت در این روز اشاره کنند.
در آن سالها، این واژه بار معنایی منفی داشت و صرفاً به یک مشکل مدیریتی و لجستیکی شهری اشاره میکرد، نه یک فرصت تجاری.
تحول معنایی؛ از “قرمز” زیان به “سیاه” سود (دهه ۱۹۸۰)
نقطه عطف و تغییر هویت بلک فرایدی در دهه ۱۹۸۰ میلادی رخ داد؛ زمانی که خردهفروشان تصمیم گرفتند معنای منفی این اصطلاح را به یک مفهوم مثبت و تجاری تبدیل کنند.
در سیستمهای حسابداری قدیمی، زیانهای مالی با جوهر قرمز و سودهای مالی با جوهر سیاه ثبت میشدند. خردهفروشان با استفاده از این زمینه، داستانی را تبلیغ کردند که بر اساس آن، بلک فرایدی روزی است که کسبوکارها پس از ماهها زیاندهی (قرمز)، بالاخره به سودآوری میرسند و دفاترشان به رنگ سیاه درمیآید.
این تحول موفق در روایت، بلک فرایدی را از یک “مشکل ترافیکی” به نماد خوشبینی اقتصادی، سوددهی و رشد برای کسبوکارها تبدیل کرد و آن را به یک مناسبت خرید ملی رسمیت بخشید.
جهانیشدن و عصر دیجیتال (دهه ۲۰۰۰ به بعد)
در ابتدا، تنها فروشگاههای فیزیکی بزرگ مانند مِیسِی و سِیرز این رویداد را برگزار میکردند. اما با گسترش نفوذ اینترنت و ظهور تجارت الکترونیک در اواخر دهه ۱۹۹۰ و اوایل ۲۰۰۰، بلک فرایدی به سرعت مرزها را درنوردید و به یک پدیده جهانی تبدیل شد.
اینترنت به خردهفروشان در سراسر دنیا اجازه داد تا بدون وابستگی به موقعیت جغرافیایی، این رویداد را در تقویم خرید خود جای دهند.
امروزه، برندهای بزرگ بینالمللی و پلتفرمهای فروش آنلاین در آسیا (مانند علیبابا)، خاورمیانه (آمازون امارات و ترکیه) و همچنین ایران، با ارائه تخفیفات ویژه، بلک فرایدی را به یکی از بزرگترین رویدادهای خرید در جهان تبدیل کردهاند.
بلک فرایدی چیست و امسال (۱۴۰۴) در چه زمانی برگزار میشود؟
بلک فرایدی یا جمعه سیاه، یک جشنواره خرید سالانه است که بهطور سنتی در ایالات متحده، در روز جمعهای که بلافاصله پس از روز شکرگزاری (Thanksgiving) قرار میگیرد، برگزار میشود.
از آنجا که شکرگزاری همیشه در چهارمین پنجشنبه ماه نوامبر برگزار میشود، بلک فرایدی نیز در آخرین جمعه این ماه قرار میگیرد.
این روز به منزله آغاز رسمی فصل خرید تعطیلات پایان سال (کریسمس و سال نو) است و از نظر تجاری، یک موقعیت استراتژیک برای خردهفروشان به شمار میرود تا با ارائه تخفیفهای چشمگیر، مشتریان را به خرید ترغیب کنند.
تاریخ دقیق رویداد برای سال ۱۴۰۴ شمسی
برای برنامهریزی یک خرید هوشمندانه، آگاهی از تاریخ دقیق این رویداد ضروری است. بلک فرایدی در سال ۲۰۲۵ میلادی مصادف است با جمعه، ۲۸ نوامبر ۲۰۲۵.
تاریخ مهم در تقویم رسمی کشورمان، برابر است با جمعه ۷ آذر ۱۴۰۴ شمسی. دانستن این زمان، فرصت طلایی را برای خریداران فراهم میکند تا پیش از موعد، بودجهبندی و لیست خرید خود را نهایی کنند و شانس بهرهمندی از بهترین تخفیفات را از دست ندهند.
استراتژی تقویمی؛ برنامه ریزی برای خرید هوشمندانه
برای تجربه موفقیتآمیز بلک فرایدی، صرف دانستن تاریخ ۷ آذر ۱۴۰۴ کافی نیست؛ بلکه برنامهریزی قبلی حیاتی است. کارشناسان خرید توصیه میکنند که خریداران حداقل چند هفته قبل از شروع رسمی رویداد، بودجهای مشخص در نظر گرفته و لیست دقیق کالاهای مورد نیاز خود را تهیه کنند.
دلیل این امر این است که تخفیفها معمولاً به صورت زودهنگام و محدود آغاز میشوند، و داشتن برنامه از پیش تعیین شده، از خریدهای هیجانی و غیرضروری جلوگیری میکند.
با توجه به اهمیت این رویداد در تقویم جهانی خرید، در جدول زیر میتوانید تاریخهای بلک فرایدی را برای سالهای آتی نیز مشاهده کنید تا برنامهریزی بلندمدت داشته باشید.
تاریخهای مهم بلک فرایدی (جمعه سیاه)
| سال | تاریخ میلادی | تاریخ شمسی (تقریبی) |
| ۲۰۲۴ | ۲۲ نوامبر ۲۰۲۴ | ۲ آذر ۱۴۰۳ |
| ۲۰۲۵ | ۲۸ نوامبر ۲۰۲۵ | ۷ آذر ۱۴۰۴ |
| ۲۰۲۶ | ۲۷ نوامبر ۲۰۲۶ | ۶ آذر ۱۴۰۵ |
چه محصولاتی از تخفیف جمعه سیاه برخوردار هستند؟
دستهبندی جهانی و تمرکز سنتی تخفیفات
رویداد بلک فرایدی در سطح جهانی یک رویداد همهجانبه است و تقریباً همه دستهبندیهای محصولات را پوشش میدهد؛ از پوشاک و محصولات آرایشی و بهداشتی گرفته تا لوازم خانگی و تجهیزات ورزشی.
بهطور سنتی، بیشترین و عمیقترین تخفیفات (که گاهی تا ۷۰ درصد میرسد) بر روی کالاهای فصلی، مد، و لوازم الکترونیکی تمرکز دارند که خردهفروشان قصد دارند موجودی انبار خود را قبل از ورود محصولات جدید پاکسازی کنند.
پلتفرمهای بینالمللی بزرگ نظیر آمازون و همچنین فروشگاههای معتبر منطقهای مانند آمازون ترکیه و ترندیول، در این روزها انواع کالاها را با تخفیفهای باورنکردنی عرضه میکنند.
ترندهای خرید در بازار ایران (بر اساس ارزش و تعداد)
بررسی دقیق رفتار خریداران در بازارهای بزرگ آنلاین ایران، مانند دیجیکالا، نشان میدهد که الگوهای خرید داخلی تا حدودی متفاوت از بازار جهانی است.
از نظر ارزش ریالی، پرفروشترین اقلام در بلک فرایدی، کالاهای گرانبها و با دوام بالا هستند؛ از جمله طلا و جواهرات و انواع گوشیهای موبایل پرچمدار نظیر آیفون، سامسونگ و شیائومی.
این الگو نشان میدهد که بسیاری از مصرفکنندگان ایرانی از تخفیفات بلک فرایدی نه فقط برای خرید تفریحی، بلکه برای «حفظ ارزش پول» و خرید داراییهای با دوام بالا در برابر تورم استفاده میکنند.
در مقابل، از نظر تعداد، اقلام پرمصرف روزانه مانند نوار بهداشتی، کاغذ A۴ و باتریهای قلمی در صدر لیست قرار میگیرند که نشاندهنده استراتژی ذخیرهسازی مایحتاج عمومی است.
تقاضای بالا برای تکنولوژی شخصی و بازی
یکی از حوزههایی که همیشه در بلک فرایدی شاهد رقابت شدید و تقاضای بالاست، بخش کالاهای الکترونیکی شخصی یا گجتها است.
محصولاتی نظیر ساعتهای هوشمند، ایرپادها، انواع هدفونها، اسپیکرها و کنسولهای بازی مانند پلیاستیشن ۵ (PS5) همواره جزو اقلام پرجستوجو و پرفروش بودهاند.
این حجم بالای تقاضا برای فناوری تأیید میکند که اگرچه تخفیفات برای همه چیز اعمال میشود، اما مرکز هیجان رقابت بر روی ابزارهای دیجیتالی است.
بنابراین، خریدارانی که قصد تهیه این گونه تجهیزات را دارند، باید قبل از شروع حراج، مشخصات فنی کالاها را با دقت بررسی کرده و برای تسریع فرآیند خرید، آنها را از قبل در سبد خرید خود ذخیره کنند.
بلک فرایدی چند روز است؟ رمزگشایی از حراجی یکروزه یا یکهفتهای
تولد به عنوان یک رویداد ۲۴ ساعته
بلک فرایدی در شکل سنتی خود، یک رویداد بسیار فشرده و محدود به ۲۴ ساعت بود؛ یعنی فقط روز جمعه پس از شکرگزاری. هدف از این محدودیت زمانی شدید، ایجاد یک فشار روانی و حس فوریت فوقالعاده در مشتریان بود.
این فشار باعث میشد که خریداران در ساعات اولیه بامداد در صفهای طولانی فروشگاههای فیزیکی بایستند تا مطمئن شوند که از کالاهای با تخفیفهای «فقط امروز» سهمی میبرند. این مدل، هیجان خرید را به اوج خود میرساند.
گسترش به “آخر هفته سیاه”
در دهههای اخیر و به ویژه با رشد فروشگاههای آنلاین، بلک فرایدی به ندرت به یک روز محدود میشود. رقابت شدید میان خردهفروشان جهانی سبب شده است که این رویداد عملاً به یک «آخر هفته سیاه» تبدیل شود. بسیاری از فروشگاهها حراج ویژه خود را از شب پنجشنبه آغاز میکنند و آن را تا پایان روز یکشنبه ادامه میدهند.
حتی برخی کشورها، مانند ترکیه، کمپینهایی با طول ۷ روز یا یک هفته کامل از تخفیفهای شگفتانگیز برگزار میکنند. اگرچه این گسترش زمانی، فرصت خرید بیشتری را برای مصرفکنندگان فراهم میکند، اما این نکته مهم را نباید فراموش کرد که اصلیترین و بهترین تخفیفهای «عمده» ممکن است تنها در ساعات ابتدایی فعال شوند.
پیوند ناگسستنی با سایبر ماندی
عامل اصلی که به بلک فرایدی طول عمر بیشتری میبخشد، رویدادی است که بلافاصله پس از آن قرار دارد: دوشنبه مجازی یا سایبر ماندی.
اکثر خردهفروشان بزرگ جهان، زنجیره تخفیف خود را بهگونهای برنامهریزی میکنند که از جمعه آغاز شده و تا پایان دوشنبه بعدی که به تجارت الکترونیک اختصاص دارد، ادامه یابد.
در نتیجه، بلک فرایدی یک رویداد چهار روزه خرید (از جمعه تا دوشنبه) است که تمرکز آن به تدریج از فروش فیزیکی و عمومی، به سمت فروش تخصصی آنلاین در دوشنبه تغییر میکند. خریداران هوشمند باید کل این بازه زمانی را برای مدیریت بودجه و زمان خرید خود در نظر بگیرند.
دوشنبه مجازی یا سایبر ماندی چیست و چه تفاوتی با جمعه سیاه دارد؟
سایبر ماندی (Cyber Monday) اصطلاحی در حوزه تجارت الکترونیک است که به اولین دوشنبه پس از آخر هفته شکرگزاری و بلک فرایدی اشاره دارد.
این رویداد در اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی و با هدف تقویت فروش آنلاین و ارائه یک جایگزین دیجیتال برای شلوغی فیزیکی جمعه سیاه شکل گرفت.
ایده اصلی این بود که مشتریانی که فرصت حضور در فروشگاهها در جمعه سیاه را نداشتند یا تمایل به خریدی آرامتر از پشت میز کار یا منزل خود داشتند، بتوانند در ابتدای هفته کاری جدید، به تخفیفات آنلاین دسترسی پیدا کنند.
تفاوت اصلی: تمرکز فروش (فیزیکی در برابر آنلاین)
تفاوت اصلی و کلیدی بین بلک فرایدی و سایبر ماندی در کانال فروش آنها نهفته است. بلک فرایدی (سنتی) یک رویداد «ترکیبی» است که هم فروشگاههای فیزیکی و هم پلتفرمهای آنلاین در آن مشارکت دارند.
در حالی که سایبر ماندی به طور منحصراً بر روی فروش آنلاین و دنیای تجارت الکترونیک متمرکز است. این روز توسط خردهفروشان آنلاین ایجاد شده و تقویت میشود و تخفیفهای آن اغلب فقط روی وبسایتها و اپلیکیشنها فعال هستند.
به همین دلیل، برخی فروشگاههای اینترنتی در ایران نیز تصمیم گرفتهاند تا تمرکز کمپینهای تخفیفی خود را بیشتر بر دوشنبه مجازی بگذارند، زیرا با ماهیت کسبوکار آنها همخوانی بیشتری دارد.
نوع محصولات و اهمیت برای خریداران گجت
از لحاظ نوع محصول، گرچه هر دو رویداد گسترده هستند، اما سایبر ماندی بهطور سنتی در ارائه تخفیفات ویژه بر روی محصولات دیجیتال، گجتهای هوشمند، لوازم جانبی کامپیوتر، نرمافزارها و محصولات برندهای متمرکز بر تکنولوژی (مانند مایکروسافت) قویتر عمل میکند.
با توجه به تمرکز کامل این روز بر خرید آنلاین، حجم معاملات سایبر ماندی نیز در سالهای اخیر رشد تصاعدی داشته و به ارقامی بالاتر از ۱۰ میلیارد دلار رسیده است.
خریداران هوشمند اغلب استراتژی خود را این گونه تنظیم میکنند که کالاهای بزرگ و عمومی را در جمعه سیاه خریداری کنند و خریدهای مربوط به تجهیزات دیجیتال و تکمیل سبد خرید گجتهای خود را به دوشنبه مجازی موکول سازند.
مقایسه بلک فرایدی و سایبر ماندی
| ویژگی | بلک فرایدی (جمعه سیاه) | سایبر ماندی (دوشنبه مجازی) |
| زمان برگزاری | آخرین جمعه ماه نوامبر | اولین دوشنبه پس از بلک فرایدی |
| تمرکز اصلی فروش | ترکیبی (فیزیکی و آنلاین) | تجارت الکترونیک (کاملاً آنلاین) |
| محصولات برجسته | لوازم خانگی بزرگ، پوشاک، کالاهای فصلی | گجتهای هوشمند، الکترونیک، محصولات نرمافزاری |
| کانال غالب | فروشگاههای فیزیکی و آنلاین | فقط وبسایتها و فروشگاههای آنلاین |
بلک فرایدی در ایران؛ فرصتهای خرید و چالشهای تخفیفات واقعی
رواج و برگزاری کمپینهای بزرگ داخلی
رویداد بلک فرایدی، علیرغم ریشههای غیرایرانی، به سرعت توانسته است جای خود را در فرهنگ خرید ایرانی باز کند. امروزه، بسیاری از فروشگاههای بزرگ آنلاین و حتی پلتفرمهای خدمات مالی و اعتباری مانند اسنپپی، کمپینهای بزرگ خود را منطبق با تاریخ جهانی (جمعه ۷ آذر ۱۴۰۴) و یا کمی زودتر (مانند شروع از ۲۴ آبان) با شعارهایی جذاب مانند «قسطی بخر!» برگزار میکنند.
این رویداد برای برندهای معتبر فرصتی کلیدی است تا ضمن افزایش بازدید و تقویت جایگاه رقابتی، مشتریان جدیدی را جذب کنند و تعامل با مشتریان را افزایش دهند.
چالشهای کلیدی: فریب قیمت و تخفیفات ساختگی
بزرگترین چالش پیش روی خریداران در بلک فرایدی ایران، مسأله واقعی بودن تخفیفها است. گزارشهای متعدد نشان میدهند که بسیاری از فروشگاهها، چه فیزیکی و چه آنلاین، پیش از شروع رویداد اقدام به افزایش مصنوعی قیمت کالاهای خود میکنند.
سپس در روز جمعه سیاه، قیمتها را با یک «تخفیف» ظاهری کاهش داده و به همان سطح قیمت اولیه یا حتی کمی بالاتر از آن باز میگردانند.
این فرآیند که نوعی تبلیغات گمراهکننده محسوب میشود، بلک فرایدی را در ایران بیش از آنکه یک فرصت واقعی باشد، به یک «آزمون هوش خریدار» تبدیل کرده است.
علاوه بر این، برخی فروشندگان نامعتبر از شور و هیجان خرید برای فروش کالاهای بیکیفیت، قدیمی یا تاریخ مصرف گذشته با برچسب «تخفیف ویژه» استفاده میکنند.
راهکارهای خرید هوشمندانه و پیشگیری از فریب
برای مقابله با تبلیغات گمراهکننده و تضمین یک خرید آگاهانه، مصرفکنندگان باید استراتژیهای هوشمندانهای را به کار گیرند.
مهمترین راهکار این است که به جای تمرکز بر درصد بالای تخفیف، قیمت کالاها را در هفتهها و ماههای قبل از بلک فرایدی بهدقت بررسی و ثبت کنند. تهیه لیست خرید دقیق و بودجهبندی مناسب، ابزارهای کلیدی برای جلوگیری از خریدهای لحظهای و هیجانی هستند.
همچنین، توصیه میشود که خریداران فقط از فروشگاههای معتبر و شناختهشدهای خرید کنند که سابقه شفافیت در قیمتگذاری و کیفیت کالا دارند تا از گرفتار شدن در دام فروشندگان کالاهای بیکیفیت یا فروشگاههای آنلاین نامعتبر جلوگیری شود.
کلام آخر: چگونه در بلک فرایدی هوشمندانه خرید کنیم؟
بلک فرایدی یک رویداد تجاری قدرتمند و جهانی است که فرصتهای واقعی برای صرفهجویی و تهیه کالاهای گرانقیمت فراهم میکند.
با این حال، موفقیت در این جشنواره خرید نیازمند هوشمندی و برنامهریزی است، به ویژه در بازاری مانند ایران که با چالش تخفیفات ساختگی روبهرو است.
یک خریدار ماهر باید رویداد را به مثابه یک مسابقه چهار روزه در نظر بگیرد که از جمعه ۷ آذر ۱۴۰۴ آغاز میشود و تا دوشنبه مجازی ادامه دارد. استراتژیهای عملی برای خرید موفق شامل موارد زیر است:
- برنامهریزی زودهنگام: دو هفته قبل از رویداد، لیست خرید خود را تهیه کرده و بودجهای مشخص تعیین کنید تا از خریدهای غیرضروری پرهیز شود.
- تحقیق درباره قیمتها: قیمت کالاهای مورد نظر را قبل از شروع حراج رصد و ثبت کنید تا از واقعی بودن میزان تخفیف مطمئن شوید.
- اولویتبندی: تمرکز خود را بر خرید کالاهای با ارزش بالا (مانند موبایل و گجتها) یا اقلام پرمصرف که تخفیفات واقعی دارند، بگذارید.
- انتخاب فروشگاه معتبر: تنها از پلتفرمها و برندهای شناختهشده و معتبر خرید کنید تا از خطر خرید کالای بیکیفیت یا تخفیفات گمراهکننده در امان بمانید.
با استفاده از این راهنمای جامع مجله ویانامگ و خرید هوشمندانه، میتوانید از هیجان بلک فرایدی لذت برده و بهترین معاملات سال را برای خود رقم بزنید
