قطع برق و گرمازدگی در تابستان

قطع برق و گرمازدگی در تابستان و افزایش بی‌سابقه دمای هوا در بسیاری از استان‌های ایران، قطع همزمان برق و آب به یک بحران جدی در زندگی روزمره مردم تبدیل شده است. این شرایط نه‌تنها باعث ناراحتی و اختلال در رفاه عمومی می‌شود، بلکه می‌تواند عواقب خطرناکی برای سلامت جسمی و روانی مردم، به‌ویژه گروه‌های آسیب‌پذیر مانند سالمندان، کودکان، بیماران و زنان باردار به‌دنبال داشته باشد.

علائم گرمازدگی:

• تعریق زیاد و احساس خستگی شدید
• سرگیجه، تهوع، و ضعف عضلات
• افزایش ضربان قلب و دمای بدن
• گروه‌های در معرض خطر بیشتر

گروه‌های در معرض خطر گرمازدگی:

• کودکان: بدن آن‌ها به‌سرعت گرم می‌شود و کمتر قادر به تنظیم دما هستند.
• سالمندان: تعادل دمای بدن در آن‌ها حساس‌تر است.
• بیماران قلبی و تنفسی: گرما می‌تواند علائم بیماری آن‌ها را تشدید کند.
• کشاورزان، کارگران ساختمانی و سایر افرادی که در محیط بیرون کار می‌کنند و دسترسی دائم به استراحت و آب ندارند، بیشتر در معرض خطر هستند.
• کارگرانی که در محیط داخلی کار می‌کنند نیز در صورت دسترسی نداشتن به تجهیزات سرمایشی مناسب با مشکل گرمازدگی مواجه می‌شوند.
• در بین تمام گروه‌های شاغل، زنان باردار، افراد مسن در معرض ابتلاء به بیماری هستند.

ساعات ۱۰ صبح تا ۴ بعدازظهر، گرم‌ترین بازه روز محسوب می‌شود. اگر نیاز به خروج از منزل دارید، تا حد امکان در سایه حرکت کنید یا از کلاه و عینک آفتابی استفاده نمایید.
لباس‌های نخی، سبک و رنگ روشن کمک می‌کنند بدن کمتر گرما را جذب کند و تهویه طبیعی بهتری صورت گیرد.
در روزهای گرم، خوردن وعده‌های غذایی سبک مانند سالاد، میوه و غذاهای آب‌دار توصیه می‌شود تا دستگاه گوارش تحت فشار قرار نگیرد.
پرهیز از انجام فعالیت‌های سنگین بدنی در گرما به بدن فرصت می‌دهد تا دمای خود را در وضعیت ایمن نگه دارد.
گرمازدگی می‌تواند با علائمی مانند سردرد، ضعف، سرگیجه، تهوع و گرفتگی عضلات بروز کند. در صورت مشاهده این علائم در خود یا دیگران، لازم است فرد به محیطی خنک منتقل شود، لباس‌های اضافی از تن او خارج گردد و بلافاصله آب یا نوشیدنی خنک به او داده شود.
با رعایت این نکات ساده اما حیاتی، می‌توان از بسیاری از مشکلات سلامتی ناشی از گرما در تابستان پیشگیری کرد.

روشهای مقابله با موج گرما و پیامدهای آن:

با افزایش موج‌های گرمایی در جهان، مراقبت از خود در برابر گرما بیش از پیش اهمیت پیدا کرده است. با چند راهکار ساده، خنک بمانید و سلامت خود را حفظ کنید.

موج گرما دوره‌ای طولانی‌مدت از دمای بالا و غیرعادی در یک منطقه است. البته درباره‌ی اینکه در موج گرما باید دما تا چه اندازه‌ای افزایش پیدا کند یک معیار جهانی وجود ندارد. هر منطقه در بازه‌ی زمانی مشخص یک میانگین دمایی دارد. برای اینکه در یک منطقه موج گرما در نظر گرفته شود، باید دما از میانگین موجود بالاتر باشد.

معمولاً موج گرما چند روز طول می‌کشد و در این مدت دما در مقایسه با میانگین ۱۰ درجه یا حتی بیشتر افزایش می‌یابد.

موج گرما زمانی رخ می‌دهد که هوا پایدار باشد و معمولاً دلیل آن وجود یک سامانه‌ی پرفشار و فرونشینی هوا است. این سامانه از حرکت هوای نزدیک زمین به سمت بالا جلوگیری می‌کند. این فرونشست هوا مانند یک درپوش عمل می‌کند و هوای گرم زمین را در زیر خودش حبس می‌کند. اگر هوای گرم به سمت بالا حرکت نکند، باران نمی‌بارد و هیچ تغییری نمی‌تواند از گرم‌تر شدن هوا جلوگیری کند.

کودکان، افراد سالخورده و بیماران بیشتر در معرض ابتلا به بیماری‌های ناشی از گرما هستند. البته همه‌ی افراد در شرایطی که هشدارهای مرتبط با موج گرما را جدی نگیرند یا بیشتر از تحملشان در معرض گرمای شدید قرار بگیرند، ممکن است به بیماری‌های ناشی از گرما مبتلا شوند و این بیماری‌ها می‌توانند به شدت آزاردهنده باشند.

اگرچه سرمای شدید هم می‌تواند خطرناک باشد اما اگر مراقب نباشید و اقدامات مناسبی برای مقابله با آن انجام ندهید، موج گرما خیلی سریع به تهدیدی برای زندگی تبدیل می‌شود. در سال‌های اخیر، گرمای شدید بیشتر از سایر رویدادهای آب‌وهوایی از جمله سیل باعث مرگ‌ومیر شده است. در بین رخدادهای طبیعی، بیشترین تلفات انسانی در یک دهه‌ی گذشته مربوط به گرما است.

راهکارهایی برای مقابله با قطع برق و گرمازدگی در تابستان:

حتی اگر احساس تشنگی نمی‌کنید آب بنوشید. گرمای شدید باعث تعریق بیشتر می‌شود و در این شرایط جبران مایعات ازدست‌رفته بسیار حیاتی است. اگر به اندازه‌ی کافی به بدن آب‌رسانی نکنید، حرارت بدن بیش از اندازه بالا می‌رود. در طول روز و به ویژه زمانی که خارج از منزل، محل تحصیل یا محل کار هستید یک بطری آب همراه داشته باشید تا دچار کم‌آبی نشوید.

هرگز کودکان و حیوانات خانگی را داخل وسایل نقلیه‌ تنها نگذارید. اگر حیوانات خانگی را در خانه تنها می‌گذارید، مطمئن شوید که آب کافی در دسترس آن‌ها قرار داده باشید و هوای خانه خنک باشد.

اگر می‌توانید در گرم‌ترین ساعات روز یعنی بین ۱۰ صبح تا ۴ بعد از ظهر در خانه بمانید. در غیر این صورت، سعی کنید تا جایی که می‌توانید زمان حضورتان در فضای باز را کاهش دهید و از انجام فعالیت‌های بدنی شدید خودداری کنید. بهتر است فعالیت‌هایی را که به حضور در فضای باز نیاز دارند بعد از ساعت ۴ بعد از ظهر انجام دهید.

وقتی در فضای باز هستید، تا جایی که امکان دارد در معرض تابش مستقیم نور خورشید قرار نگیرید. می‌توانید از کلاه، چتر و کرم‌های ضدآفتاب استفاده کنید.

هم‌زمان با استفاده از وسایل سرمایشی، برای جلوگیری از تابش مستقیم نور خورشید پرده‌ها را باز کنید.از مصرف الکل، انواع نوشابه به ویژه نوشابه‌های انرژی‌زا، قهوه و سایر نوشیدنی‌های کافئین‌دار خودداری کنید؛ چرا که مصرف این نوع نوشیدنی‌ها باعث کم‌آبی بدن می‌شود. در طول موج گرما به مصرف هیچ کدام از این نوشیدنی‌ها نیاز ندارید.

تعداد وعده‌های غذایی را بیشتر کنید و در هر وعده غذای کمتری بخورید. به جای مصرف مواد غذایی حاوی کربوهیدرات‌های ساده، مواد غذایی سرشار از مواد مغذی و همچنین مواد غذایی حاوی آب بیشتر یعنی میوه‌ها و سبزیجات را مصرف کنید.
لباس‌های سبک، گشاد، تنفس‌پذیر و رنگ روشن بپوشید. اگر می‌خواهید از کلاه استفاده کنید، حتماً کلاهی را انتخاب کنید که از مواد تنفس‌پذیر تولید شده باشد. لباس‌های تنگ گرما را در خودشان نگه می‌دارند.

در خانواده و دوستان مراقب افراد سالخورده و کسانی که بیشتر در معرض ابتلا به بیماری‌های ناشی از گرما هستند، باشید. همچنین به افرادی که به هر دلیلی نمی‌توانند از وسایل سرمایشی استفاده کنند نیز بیشتر توجه کنید.
اگر خودتان یا اطرافیانتان علائمی مانند تپش قلب تند، احساس گیجی، غش کردن، سردرد، کرامپ عضلات، سردرد، اسهال یا استفراغ را تجربه کردید، باید به پزشک مراجعه کنید.

اگر بیش از اندازه احساس گرما می‌کنید، خود را با قرار دادن دستمال‌های خیس روی مچ دست یا گردن خنک کنید یا اینکه دوش آب سرد بگیرید. همچنین می‌توانید یک بطری آب‌پاش را پر از آب سرد کنید یا یک اسپری خنک‌کننده صورت همراه داشته باشید. پاشیدن آب سرد یا این اسپری روی نقاط فشار دمای بدن را پایین می‌آورد.

در صورت قطع برق و بدون وسایل سرمایشی چگونه هوای گرم را تحمل کنیم؟

اگر در خانه وسایل سرمایشی ندارید یا به هر دلیلی نمی‌توانید از این وسایل استفاده کنید و در منطقه‌ای زندگی می‌کنید که در تابستان حتی شب‌ها هم هوا بسیار گرم است، برای اینکه بتوانید در این هوای به شدت گرم بخوابید می‌توانید از راهکارهای زیر کمک بگیرید.

وقتی چاره‌ای نداشته باشید، مجبور می‌شوید کارهای عجیب و غریبی انجام دهید. اگرچه این راهکار عجیب به نظر می‌رسد اما پژوهش‌ها نشان می‌دهند خنک کردن پاها روش موثری برای کاهش واکنش‌های بدن در برابر استرس گرمایی است. البته اگر شما هم جز افرادی هستید که نمی‌توانید با جوراب بخوابید، می‌توانید از روبالشی یا ملحفه‌ای که آن را خنک نگه داشته‌اید استفاده کنید.

حتماً تا قبل از مطالعه‌ی این مقاله مطالب زیادی درباره‌ی کم‌آبی بدن شنیده‌اید اما شاید این مطلب برایتان جدید باشد. تا قبل از اینکه برای خوابیدن آماده شوید، به اندازه‌ی کافی آب بنوشید. بر اساس نتایج پژوهش‌ها، کم‌آبی بدن با نداشتن خواب کافی ارتباط دارد. باید به اندازه‌ی کافی به بدن آب‌رسانی کنید تا بتوانید عرق کنید و همین تعریق است که به خنک ماندن شما در طول شب کمک می‌کند.

هر کسی می‌داند که پتوی کرک‌دار یا لحاف سنگین گزینه‌های مناسبی برای تابستان نیستند. اما شاید همه به این نکته توجه نکنند که انتخاب ملحفه تا چه اندازه‌ای می‌تواند روی کیفیت خواب تأثیر بگذارد. ملحفه‌هایی را برای تابستان انتخاب کنید که از پارچه‌های سبک‌تر و تنفس‌پذیر‌تر تولید شده باشند. ملحفه‌هایی از جنس الیاف طبیعی مانند پنبه، کتان و بامبو گزینه‌های مناسبی هستند. در تابستان از ملحفه‌های پشمی یا از جنس فلانل استفاده نکنید.

اگر روی تشکی می‌خوابید که همه‌ی گرمای بدنتان را در خود نگه می‌دارد، این تشک برای استفاده در تابستان مناسب نیست. بهتر است برای خرید یک تشک جدید تصمیم بگیرید. تشکی را خریداری کنید که برای خنک نگه داشتن شما طراحی شده باشد.

شاید برای مقابله با گرمای تابستان دوش صبحگاهی را در برنامه‌ی روزانه‌ی خود گنجانده باشید. بهتر است برنامه‌ی خودتان را تغییر دهید و درست قبل از اینکه به رختخواب بروید دوش آب سرد بگیرید. این کار دمای بدن شما را پایین می‌آورد و از آن‌جا که تأثیر آن برای مدتی نسبتاً طولانی ماندگار است، به احتمال زیاد می‌توانید خواب راحتی داشته باشید.

اینکه قرار دادن یخ در رختخواب به خنک ماندن شما کمک می‌کند، مطلب پیچیده‌ای نیست. البته برای اینکه در یک رختخواب مرطوب بیدار نشوید، باید از یک بطری مناسب استفاده کنید که در آن به خوبی بسته شود. همچنین باید این نکته را هم رعایت کنید که وقتی می‌خواهید بطری را در فریزر بگذارید، تنها دوسوم آن را با آب پر کنید. اگر بطری آب را کاملاً پر کنید، احتمال دارد به دلیل افزایش حجم یخ بطری بترکد.

کلام آخر: گرمازدگی یکی از بدترین حالات بدنی است که در اثر گرمای بسیار شدید رخ می‌دهد و می‌تواند موجب بروز بیماری‌ها و مشکلات جدی در افراد شود. سعی کردیم توصیه‌ها و راهکارهای مناسب پیشگیری از این عارضه را ذکر نماییم تا با رعایت آن‌ها از بروز آن در بدن خود جلوگیری کنید.