افزایش کالابرگ سه دهک اول درآمدی
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام کرد که در گامی مهم برای افزایش قدرت خرید خانوارهای آسیبپذیر، مبلغ حمایتی کالابرگ الکترونیک برای سه دهک اول درآمدی افزایش یافته است. وزیر رفاه همچنین ضمن تأکید بر تأمین منابع مالی پایدار، از برنامهریزی برای پرداختهای جدید در آینده نزدیک خبر داد.
جزئیات افزایش مبلغ کالابرگ
در پنجمین مرحله از اجرای طرح کالابرگ الکترونیک، مبلغ یارانه اختصاص یافته به سه دهک پایین درآمدی با رشدی قابل توجه همراه شد. مبلغ حمایتی از ۵۰۰ هزار تومان به ۶۲۰ هزار تومان با هدف تقویت توان خرید خانوارهای کمدرآمد در برابر تورم کالاهای اساسی و تضمین امنیت غذایی افزایش یافت. مبلغ پرداختی برای دهکهای چهارم تا هفتم درآمدی بدون تغییر باقی مانده است.
دوگانگی در روش پرداخت: انتخاب با مردم یا بستهی کالا؟
احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، در خصوص چگونگی اجرای طرح در آینده، بر اهمیت تأمین منابع مالی پایدار تأکید کرد. او توضیح داد که با پایدار شدن منابع، کالابرگ میتواند در دو قالب مجزا به مردم ارائه شود تا حق انتخاب به حداکثر برسد.
-
پرداخت نقدی با حق انتخاب گسترده: در این مدل، مردم میتوانند با دریافت مبلغ یارانه، نه تنها کالاهای موجود در لیست طرح، بلکه کالاهای دیگر مورد نیاز خود را نیز از میان ۲۶۰ هزار فروشگاه طرف قرارداد در سراسر کشور خریداری کنند.
-
ارائهی بستههای کالایی مشخص: در مدل دوم، بستههایی از اقلام ضروری بهصورت متمرکز به مردم ارائه میشود.
با این حال، وزیر رفاه اذعان داشت که دیدگاه کارشناسی وزارتخانه بر «حق انتخاب» مصرفکننده نهایی است؛ اما اجرای این رویکرد نیازمند تغییرات اساسی در سازوکار تخصیص ارز ترجیحی (یعنی اختصاص ارز مستقیماً به مصرفکننده به جای تولیدکننده) خواهد بود.
چالش اصلی: گره تأمین منابع پایدار
بزرگترین مانع در اجرای کامل و توسعهی طرح کالابرگ، تأمین منابع مالی مستمر و پایدار است. به گفته وزیر، پیش از این، بودجهی طرح بهصورت مقطعی تأمین میشد. راهحل کلیدی، انتقال کامل ارز ترجیحی از تولیدکننده به مصرفکننده است؛ روندی که اخیراً فقط برای برنج عملی شده است (با بودجه سالانه حدود یک میلیارد دلار). اما به دلیل تعهدات ارزی بزرگی که برای سال ۱۴۰۴ تا پایان شهریورماه ایجاد شده بود، فرصت چندانی برای تغییر کامل روش در طرح کالابرگ باقی نمانده است.
در خصوص گمانهزنیها مبنی بر تأمین بودجهی کالابرگ از محل افزایش قیمت بنزین، وزیر رفاه شفافسازی کرد و گفت که سالانه حدود ۵ هزار میلیارد تومان از محل درآمد بنزین به این طرح اختصاص خواهد یافت. وی تأکید کرد که این رقم در مقایسه با بودجه کل ۳۰ هزار میلیارد تومانی طرح کالابرگ، رقم بزرگی نیست، اما میتواند به تقویت منابع کمک کند.
برنامهریزی برای آینده طرح: عیدی یا رمضانی؟
خبر امیدوارکننده این است که دولت قصد توقف این طرح حمایتی را ندارد. به دستور رئیسجمهور، برنامهریزی برای پرداخت حداقل یک نوبت دیگر کالابرگ به مشمولان، در آستانه عید نوروز یا ماه مبارک رمضان، در دستور کار قرار گرفته است.
همچنین، استمرار این طرح در سال ۱۴۰۵ نیز در چشمانداز دولت قرار دارد، اما تحقق کامل آن منوط به جزئیات لایحهی بودجهی سال آینده است که هنوز به مجلس ارائه نشده است و در ماههای آتی تعیین تکلیف خواهد شد.
