راهنمای خرید ماشین دست دوم؛ روش کارشناسی خودرو کارکرده برای آماتورها
راهنمای خرید ماشین دست دوم؛ روش کارشناسی خودرو کارکرده برای آماتورها
خرید ماشین دست دوم یا خودرو کارکرده، اگرچه ممکن است از نظر اقتصادی بهصرفه به نظر برسد، اما خطرات بسیاری را در پی دارد که میتواند بهمانند قدمنهادن در یک میدان مین باشد.
ممکن است خودرویی که در نگاه اول سالم و بدون عیب به نظر میرسد، در واقع با مشکلات پنهانی دستوپنجه نرم کند که در آینده، بار مالی سنگینی را بر دوش شما خواهد گذاشت.
در این راهنمای جامع، سعی دارم بر اساس تجربیات و اطلاعات بهدستآمده از یک مکانیک باتجربه، تمامی نکات و ترفندهایی را که برای بررسی یک خودرو دستدوم لازم است، با شما در میان بگذارم.
با این حال، باید به این نکته توجه داشته باشید که تنها تکیه بر اطلاعات عمومی کافی نیست و ضروری است که از کمک کارشناسان قابل اعتماد و باتجربه بهرهمند شوید تا از خریدی ایمن و مطمئن اطمینان حاصل نمایید.
در حین خرید خودرو دست دوم، باید به جزئیات زیادی توجه کنید که ممکن است در نگاه اول کماهمیت به نظر برسند، اما در واقع میتوانند نشاندهنده کیفیت واقعی خودرو و مشکلات بالقوه آن باشند.
از جمله این موارد میتوان به وضعیت بدنه، رنگ، لاستیکها و سیستمهای مکانیکی اشاره کرد. اگرچه ممکن است بازدید از یک خودرو کارکرده بهنظر ساده بیاید، اما نیاز است که بهطور دقیق و با دقت تمامی ابعاد آن را بررسی کنید.
توجه به این نکته که مشکلات پنهان ممکن است هزینههای زیادی را به شما تحمیل کند، اهمیت استفاده از خدمات متخصصین را دوچندان میکند.
بنابراین، پیش از هر تصمیمگیری، توصیه میشود که با کارشناسان مجرب مشورت نمایید تا از خرید خودرویی مناسب و با دوام اطمینان حاصل کنید. در نهایت، هدف این مطلب راهنما در مجله ویانامگ تجهیز شما به دانش و آگاهی لازم برای اتخاذ تصمیمی آگاهانه در خرید خودرو دسته دوم است.
فهرست محتوا
- بررسی بدنه و شاسی خودرو کارکرده؛ راهنمای تشخیص رنگشدگی و تصادف
- تشخیص رنگشدگی و تفاوت رنگ
- بررسی سلامت شاسی و زیربندی خودرو
- شناسایی فرورفتگی و آسیب ستونهای بدنه
- بررسی سقف خودرو؛ نشانهای از چپشدگی
- آزمون موتور و اجزای فنی؛ از صدای موتور تا بررسی مایعات
- تست استارت سرد و صدای موتور
- بررسی مایعات خودرو و تشخیص روغنریزی موتور و گیربکس
- دلایل خروج دود از اگزوز
- بررسی سیستم تعلیق و جلوبندی
- تست رانندگی و تشخیص ایرادات جلوبندی
- چگونگی تشخیص فرسودگی لاستیکها
- بررسی گیربکس؛ نشانههای خرابی در گیربکس دندهای و اتوماتیک
- تشخیص سلامت گیربکس دندهای
- علائم خرابی گیربکس اتوماتیک؛ ضربه و تأخیر
- بررسی سیستم برق و الکترونیک
بررسی بدنه و شاسی ماشین دست دوم؛ راهنمای تشخیص رنگشدگی و تصادف
اولین قدم در زمان بازدید از خودرو، بررسی دقیق بدنه و شاسی است. این بخش، تاریخچه خودرو را برای یک کارشناس حرفهای افشا میکند، اما ما آماتورها هم میتوانیم چیزهایی کشف کنیم.
تشخیص رنگشدگی و تفاوت رنگ
به هر نحوی تفاوت در طیف رنگ، موجدار بودن سطح یا وجود ذرات ریز گرد و غبار زیر رنگ، نشاندهنده رنگشدگی است.
همچنین درزهای بین قطعات بدنه مانند درها، کاپوت، و گلگیرها را بررسی کنید. اگر این درزها در همه جای خودرو یکسان نبودند، احتمالاً خودرو دچار تصادف شده است.
تشخیص پاشش رنگ و رنگشدگی غیرحرفهای
اگر در اطراف لاستیکها و لبه درها، رنگ به شکل زبر و در نهایت بدسلیقگی در این مناطق پاشیده شده بود، احتمال رنگشدگی بالا میرود.
همچنین، اگر نوار پلاستیکی دور درها یا شیشهها هم رنگ داشته باشد، قطعا کار را صافکار و نقاش غیرحرفهای انجام دادهاند.
بررسی سلامت شاسی و زیربندی خودرو
مشاهده هر نوع جوشکاری غیرکارخانهای، فرورفتگی یا پارگی در شاسی، نشاندهنده ضربه شدید و آسیب جدی به خودرو است. خرید ماشین دست دوم از شخصی که از قبل چنین شرایطی را اطلاعرسانی نکرده اصلا عاقلانه نیست.
شناسایی فرورفتگی و آسیب ستونهای بدنه
در ادامه خرید خودرو دسته دوم، باید به این نکته توجه کرد که هرگونه فرورفتگی یا خط و خش غیرعادی در لاستیک دور درها میتواند گویای تصادف شدید باشد، اگرچه نصب نادرست لاستیکها هم چنین اتفاقی را رقم میزند.
خرید ماشین دست دوم؛ بررسی سقف خودرو
هنگم خرید خودرو دست دوم سقف را از نظر موجدار بودن یا وجود لکههای رنگی متفاوت بررسی کنید. به ندرت پیش میآید که سقف رنگ میشود و اگر رنگشدگی در آن مشاهده شد، به معنای تصادف شدید و چپشدن خودرو است.
آزمون موتور و اجزای فنی؛ از صدای موتور تا بررسی مایعات
پس از بررسی بدنه، نوبت به بررسی قلب خودرو، یعنی موتور و اجزای فنی آن میرسد. اگر تنها برای کارشناسی خرید ماشین دست دوم مراجعه کردهاید و دانش فنی زیادی ندارید، این بخش حسابی کمکتان میکند.
تست استارت سرد و صدای موتور
- استارت سرد: از فروشنده بخواهید ماشین را در حالت کاملا سرد روشن کند. هنگام روشن شدن خودرو، صدای استارت باید نرم و سریع باشد. اگر استارت با تأخیر همراه بود، ممکن است باتری، دینام یا استارت خودرو مشکل داشته باشد.
- صدای موتور در حالت درجا: همچنین صدای موتور در حالت درجا باید یکنواخت و بدون لرزش باشد. هرگونه صدای غیرعادی نشانه خرابی است.
صدای «چق چق» یا «لق لق» در زمان استارت سرد، ممکن است به دلیل خرابی یا استهلاک فولی سر میللنگ یا هیدرولیک تایپیتها رخ دهد.
اگر صدا بعد از گرم شدن موتور از بین رفت، احتمالاً مشکل از تایپیتها است. وگرنه باید یاتاقانها، میل سوپاپ یا سایر اجزای داخلی موتور هم چک شوند. صدای «سوت کشیدن» نیز معمولاً نشانه فرسودگی تسمه دینام یا هرزگردها است.
بررسی مایعات خودرو و تشخیص روغنریزی موتور و گیربکس
- روغن موتور: گیج روغن را بیرون کشیده و رنگ و غلظت روغن را بررسی کنید. روغن باید شفاف و به رنگ قهوهای باشد. اگر سیاه و غلیظ بود، نشاندهنده تعویض دیر به دیر روغن است. همچنین، وجود ذرات فلزی در روغن، نشانه فرسودگی قطعات داخلی موتور ماشین است.
- روغنریزی: دیدن هرگونه چربی و روغن در اطراف واشرها، مانند واشر درب سوپاپ و اتصالات موتور نشاندهنده روغنریزی است. واشر درب سوپاپ TU5 به خاطر حرارت زیاد، پس از مدتی خشک و سفت شده و باعث روغنریزی میشود.
- روغن گیربکس: رنگ روغن گیربکس باید قرمز روشن و بدون بوی سوختگی باشد. اگر رنگ روغن تیره شده و بوی سوختگی میدهد یا ذرات فلزی در آن دیدید، احتمال فرسودگی شدید صفحات کلاچ یا سایر قطعات داخلی گیربکس در آن زیاد است. اگر سطح روغن گیربکس پایینتر از حد مجاز باشد، ممکن است نشانه نشتی از واشر کارتل گیربکس یا سایر قطعات آببندی باشد.
- روغن ترمز و فرمان: علاوه بر این، کمبود روغن ترمز میتواند نشانه نشتی در سیستم ترمز باشد و روغن فرمان با رنگ تیره، نشاندهنده فرسودگی پمپ هیدرولیک است.
- ضدیخ: ضدیخ در مخزن رادیاتور باید سبز، قرمز یا آبی رنگ باشد. اگر رنگ آن قهوهای یا کدر بود، نشاندهنده زنگزدگی در سیستم خنککاری یا نشت روغن به آب است.
دلایل خروج دود از اگزوز ماشین
در حالتهای زیر فکر خرید ماشین دست دوم مورد نظر را از سرتان بیرون کنید.
- دود آبی: بیرون آمدن دود آبی از اگزوز ماشین، به دلیل سوختن روغن در داخل موتور و خرابی رینگ پیستونها یا کاسه نمد سوپاپ است.
- دود سیاه: دود سیاه، به دلیل احتراق ناقص و مشکل در سیستم انژکتور یا سنسور اکسیژن خودرو است.
- دود سفید غلیظ: دود سفید اگر بوی خاصی داشت، به خاطر سوختن آب رادیاتور در داخل موتور و خرابی واشر سرسیلندر است.
خروج بخار آب در هوای سرد به صورت دود سفید طبیعی است و نباید با دود سفید ناشی از سوختن آب رادیاتور اشتباه گرفته شود. دود ناشی از آب رادیاتور، غلیظ است و بوی شیرین دارد.
بررسی سیستم تعلیق و جلوبندی
وظیفه نرم و پایدار نگه داشتن خودرو را سیستم تعلیق بر عهده دارد. بنابراین، خرابی در این بخش، ایمنی خودرو را به شدت کاهش داده و حداقل کاری که میتوان انجام داد این است که به فروشنده بگویید قبل از رفع ایراد امکان خرید خودرو دسته دوم او وجود ندارد.
تست رانندگی و تشخیص ایرادات جلوبندی
همه نمیتوانند قبل از خرید خودرو دست دوم موقع بازدید با خودشان کارشناس ببرند. از طرف دیگر همه توصیه میکنند قبل از توافق همراه مالک تست رانندگی را انجام دهید.
این کار کمک میکند در آن موقعیت عجیب غریب حداقل چیزهایی دستتان بیاید و بعد جدیتر پیگیرش شوید.
- صدای تق تق: صدای تق تق در زمان عبور از دستاندازهای کوچک یا سرعتگیرها به احتمال زیاد به علت خرابی بوش طبق، سیبک یا میل موجگیر است.
- کشیده شدن فرمان: اگر فرمان خودرو به یک سمت کشیده میشود، به دلیل مشکل در کمکفنر، لاستیکها یا میزان فرمان است.
تشخیص فرسودگی لاستیکها در زمان خرید ماشین دست دوم
- فرسودگی نامتقارن: نکته مهم دیگری که در زمان خرید خودرو دست دوم باید به آن دقت کنید این است که لاستیکها را بررسی کنید. اگر فرسودگی آنها در قسمتهای مختلف (مثلاً لبه داخلی یا خارجی) نامتقارن بود، احتمالا سیستم تعلیق یا میزان فرمان خراب است.
- تاریخ تولید: همچنین در زمان خرید خودرو کارکرده تاریخ تولید لاستیکها (چهار رقم بعد ازDOT) را بررسی کنید. لاستیکها بعد از حدود ۶ سال، کیفیت خود را از دست میدهند.
بررسی گیربکس؛ نشانههای خرابی در گیربکس دندهای و اتوماتیک
قسمت مهم دیگری که در زمان خرید خودرو دسته دوم باید به آن دقت کنید گیربکس است. وظیفه انتقال قدرت موتور به چرخها را گیربکس بر عهده دارد.
خرابی در این بخش، هزینههای بسیار سنگینی روی دستتان میگذارد. توصیه میکنم در صورت وجود مشکلات زیر بیخیال خرید ماشین دست دوم شوید.
تشخیص سلامت گیربکس دندهای
باید به راحتی و بدون فشار اضافی، دندهها جا بروند. اگر برای جا انداختن دنده نیاز به زور زدن داشتید، احتمالا صفحه کلاچ یا میل ماهک گیربکس مشکل دارد.
در زمان ول کردن پا از روی پدال گاز و گرفتن کلاچ، دنده نباید به صورت خودکار از جا دربیاید. اگر این اتفاق افتاد، دلیل خرابی کشویی دنده یا بلبرینگ گیربکس است.
علائم خرابی گیربکس اتوماتیک؛ ضربه و تأخیر
گیربکسهای اتوماتیک، حساسیت بیشتری دارند و خرابیهایشان میتواند هزینه بسیار بیشتری داشته باشد. در این بخش، به نشانههایی میپردازیم که موقع خرید خودرو دست دوم اتوماتیک کمکتان میکند.
- ضربه یا تقه: شنیدن صدای ضربه و تقه شدید در زمان تعویض دنده نشانه فرسودگی صفحات کلاچ یا مشکل در شیربرقیهای گیربکس است. اگر در زمان عوض کردن دنده، مخصوصاً در دندههای پایین، ضربهای به بدنه خودرو وارد شد، احتمالاً سلونوئیدهای گیربکس (شیربرقیها) یا صفحات کلاچ دچار مشکل شدهاند.
- تأخیر در حرکت: زمانی که اهرم دنده را از حالت P (پارک) به D (درایو) یا R (عقب) منتقل میکنید، ماشین باید بلافاصله شروع به حرکت کند. اگر ماشین با تأخیر یا بعد از زیاد شدن دور موتور حرکت کرد، احتمال فرسودگی صفحات کلاچ را جدی بگیرید.
- بالا رفتن دور موتور: اگر بدون زیاد شدن سرعت با چنین اتفاقی روبهرو شدید، به این معنی است که صفحات کلاچ گیربکس قدرت موتور را به درستی منتقل نمیکنند و به اصطلاح، دچار لغزش شدهاند. این مورد یکی از واضحترین و مهمترین نشانههای خرابی گیربکس در زمان خرید خودرو دست دوم است.
- زوزه یا ناله: شنیدن صدای زوزه یا ناله از قسمت گیربکس به ویژه در سرعتهای بالا، میتواند نشانه فرسودگی دندهها یا بلبرینگها باشد.
- چراغهای هشدار: در بعضی از خودروهای اتوماتیک، مانند مدلهایی که از گیربکس AL4 استفاده میکنند، ممکن است چراغهای هشدار حالت اسپرت (S) و حالت برفی (Snow) به طور همزمان شروع به چشمک زدن کنند. این یک هشدار جدی است که نشاندهنده وجود خطا یا خرابی در سیستم الکترونیکی یا مکانیکی گیربکس است و باید خیلی سریع به آن رسیدگی شود.
- چراغ چک: همچنین روشن شدن چراغ چک ممکن است به دلایل مختلفی رخ دهد، اما اگر همزمان با هر یک از علائم بالا مشاهده شد، به احتمال زیاد مشکلی در سنسورها، شیربرقیها یا واحد کنترل گیربکس وجود دارد.
بررسی سیستم برق و الکترونیک
سیستم برق خودرو پیچیده است و خرابی در این سیستمها معمولا جزو تعمیرات پرهزینه به حساب میآید. اگرچه در نهایت خرید ماشین دست دوم را در این حالت به خودتان میسپارم. لااقل تلاش کنید با فروشنده در مورد هزینه تعمیرات کنار بیایید.
- تست کلیدها و سیستمهای برقی خودرو: همه کلیدهای روی فرمان و داشبورد، مانند کلیدهای سیستم صوتی، کروز کنترل، شیشهبالابرها و آینههای برقی را به دقت امتحان کنید و مطمئن شوید هر دکمه به درستی عمل میکند. اگر دکمهای کار نکرد، ممکن است مشکل از سیمکشی یا خود قطعه باشد.
- بررسی چراغهای هشدار و چراغ چک: تمام چراغهای هشدار مانند چراغ چک، ABS، ایربگ و… باید در زمان باز کردن سوئیچ خودرو، روشن شده و بعد از چند ثانیه خاموش شوند. اگر هر یک از این چراغها روشن باقی ماندند یا بعد از حرکت دوباره روشن شدند، نشاندهنده وجود یک مشکل جدی در آن سیستم است.
- تست عملکرد سیستم تهویه مطبوع: کولر و بخاری را در حالتهای مختلف امتحان کرده و مطمئن شوید باد سرد و گرم به درستی از دریچهها خارج میشود و فن تهویه در تمام سرعتها به خوبی کار میکند.
کلام آخر:
بدون کارشناسی حتی به خرید ماشین دست دوم فکر نکنید
تا اینجا به بررسی مهمترین نکات خرید ماشین دست دوم پرداختیم. واقعیت این است که بررسی همه موارد بالا از عهده یک شخص عادی خارج است و زمان زیادی را هم از ما میبرد حتی بسیاری از افرادی که ادعای متخصص بودن در این زمینه را دارند نیز در بسیاری از مواقع قادر به تشخیص بسیاری از موارد نیستند. بنابراین بهتر است برای خرید خودرو دست دوم به یک کارشناس مراجعه کنید.
خرید خودروی کارشناسی شده از یک نمایشگاه معتبر، مطمئنترین راه برای خرید خودروی دست دوم است؛ چرا که تمامی معایب و محاسن خودرو برای خریدار مشخص است و در نتیجه خریدار انتخابی آگاهانه خواهد داشت. خرید خودرو می باید توسط کارشناسان متخصص با دقت بسیار بالایی کارشناسی شوند و در صورت هرگونه خطا در کارشناسی خودرو، خسارت ناشی از اشتباه امکان پیگیری وجود داشته باشد.
