روشهای گوناگون از بین بردن علف هرز

روشهای گوناگون از بین بردن علف هرز را در این مقاله با هم مرور می کنیم با ما همراه شوید چون روش‌هایی به شما آموزش می‌دهیم که با کمترین هزینه بیشترین نتیجه و بازدهی را برای شما داشته باشد. از راه‌های سنتی و دستی ساده گرفته تا راه‌های شیمیایی به‌وسیله انواع سموم و تراشیدن علف‌های هرز به‌وسیله دستگاهی به نام علف تراش یا همان علف زن.

یکی از بزرگ‌ترین چالش‌هایی که هر باغبانی با آن روبه‌رو می‌شود، علف‌های هرز هستند.علف هرز گیاهی خودرو  که در جایی رشد می‌کند که ما نمی‌خواهیم. این گیاهان ناخوانده معمولاً سرسخت، مقاوم و سریع‌الرشد هستند و به سرعت منابع حیاتی مثل آب، نور خورشید و مواد مغذی خاک را از گیاهان اصلی باغ می‌دزدند.

 شناخت علف‌های هرز رایج در باغ‌ها: علف‌های هرز انواع مختلف و هرکدام ویژگی‌ها خودشان را دارند. به طور کلی، علف‌های هرز را می‌توان بر اساس چرخه زندگی و نوع ریشه‌شان به چند دسته تقسیم کرد: یک‌ساله، چندساله و ریشه‌ای.

علف‌های هرز یک‌ساله: این علف‌ها در یک فصل رشد می‌کنند، بذر تولید می‌کنند و می‌میرند. اما مشکل اینجاست که بذرهایشان می‌توانند سال‌ها در خاک بمانند و با اولین فرصت جوانه بزنند. یکی از معروف‌ترین‌های این گروه، سلمک است. سلمک گیاهی با برگ‌های کوچک و گل‌های زرد ریز است که به سرعت در خاک‌های مرطوب پخش می‌شود. این گیاه خیلی سریع بذر تولید می‌کند و اگر به موقع حذف نشود، کل باغ را پر می‌کند.
یکی دیگر از علف‌های یک‌ساله، مرغ یا همان ستاریا است. مرغ معمولاً در باغ‌های سبزیجات و چمن‌زارها دیده می‌شود و به خاطر رشد سریعش، آب و مواد مغذی زیادی از خاک می‌گیرد.

علف‌های هرز چندساله: این‌ علف‌ها دشمنان سرسخت‌تری هستند! چون هر سال برمی‌گردند و ریشه‌های قوی‌تری دارند. یکی از معروف‌ترین آن‌ها پیچک صحرایی است. پیچک با ساقه‌های بلند و پیچ‌خورده‌اش می‌تواند دور گیاهان اصلی بپیچد و آن‌ها را خفه کند. ریشه‌های این گیاه خیلی عمیق هستند و اگر کاملاً حذف نشوند، دوباره رشد می‌کنند. قیاق هم یکی دیگر از علف‌های چندساله است که بیشتر در باغ‌های میوه و چمن‌زارها دیده می‌شود. قیاق برگ‌های بلند و باریکی دارد و به خاطر ریشه‌های خزنده‌اش، به سختی از بین می‌رود.

علف‌های هرز ریشه‌ای: بعضی علف‌ها ریشه‌های عمیق دارند و حالا حالا از بین نمی‌روند. خارشتر یکی از این‌هاست. خارشتر ریشه‌هایی دارد که گاهی تا چند متر در خاک فرو می‌روند. این گیاه معمولاً در باغ‌های خشک و خاک‌های شنی رشد می‌کند و به خاطر تیغ‌هایش، کندنش با دست کار ساده‌ای نیست.

چه نوع علف‌ هرزی خطرناک‌تر است؟ اینکه دقیق مشخص کنیم چه علف هرزی خطرناک‌تر است، کار ساده‌ای نیست. مثلاً در باغ‌های سبزیجات، علف‌های یک‌ساله مثل سلمک و مرغ مشکل‌سازترند چون با سبزی‌ها برای فضا و غذا رقابت می‌کنند. در باغ‌های میوه، علف‌های چندساله مثل پیچک و قیاق می‌توانند به ریشه درختان آسیب بزنند یا آفات را جذب کنند.

روشهای گوناگون از بین بردن علف هرز:

 استفاده از آرد ذرت:یکی از راه‌های مؤثر برای مبارزه با علف هرز، آرد ذرت است. اما یک نکته مهم قبل از انجام این کار وجود دارد و آن هم اینکه، حتماً بگذارید تا بذر گیاهانی که کاشته‌اید جوانه بزند و بعد اقدام به ریختن آرد ذرت در زمین کنید.
برای این کار کافی است یک‌لایه آرد ذرت را روی مقطعی که در آن گیاهان خود را کاشته‌ای بریزید.

اثرات استفاده از آرد ذرت برای مبارزه با علف هرز عبارت‌اند از: آرد ذرت مانع جوانه زدن گیاهان می‌شود (برای همین باید اجازه دهید ابتدا گیاهانی که کاشتید جوانه بزند در غیر این صورت، آرد ذرت آن‌ها را هم از بین خواهد برد و همه به آتش علف‌های هرز خواهند سوخت!)
آرد ذرت موجب جذب کرم‌های خاکی و سایر کرم‌های موجود در خاک می‌شود، این کرم‌ها به‌سرعت گیاهان شما را می‌جوند.

 استفاده از سرکه: سرکه در نگاه اول یک ماده ارگانیک به‌حساب می‌آید اما در واقع سرکه نیز یکی از مواد شیمیایی است برای همین خاصیت‌های شیمیایی دارد. این ماده یک سم طبیعی برای خلاص شدن از شر علف‌های هرز است و در خانه همه ما نیز پیدا می‌شود. برای ازبین‌بردن علف‌های هرز بهتر است از سرکه سفید استفاده کنید.

روش استفاده از سرکه برای از بین بردن علف‌های هرز: کافی است مقداری سرکه را بدون اینکه با آب مخلوط کنید داخل یکی از انواع سم‌پاش‌های دستی بریزید (سم‌پاش‌های کوچک خانگی 2 لیتری یا 5 لیتری) و بعد آن را روی مقطع کاشت، اسپری کنید.

شرایط استفاده از سرکه برای ازبین‌بردن علف‌های هرز: بهتر است برای این کار یک روز آفتابی را انتخاب کنید.در روزهایی که وزش باد شدت زیادی دارد این کار را انجام ندهیددر اسپری کردن اندازه را رعایت کنید چراکه می‌تواند برای گیاهان شما مضر باشد.

استفاده از جوش شیرین: همان‌طور که می‌دانید جوش شیرین یک نوع سم است، البته سمی که خیلی خطرناک نیست ولی متأسفانه امروزه در بسیاری از مواد غذایی از آن استفاده می‌کنند که برای سلامتی انسان مضر است. جوش شیرین نیز یک ماده شیمیایی است که خاصیت‌هایی مثل پاک‌کنندگی دارد. برای همین می‌توان به‌عنوان یکی از ابزارهای جلوگیری از رشد علف هرز از آن استفاده کرد.

روش استفاده از جوش شیرین برای جلوگیری از رشد علف‌های هرز: مقداری جوش شیرین را با استفاده از دست روی مقطع کاشت بریزید. به همین راحتی این ماده مانع رشد علف‌های هرز خواهد شد.

ساده‌ترین روش‌ از بین بردن علف هرز: فیزیکی و مکانیکی

روش‌های فیزیکی و مکانیکی، ساده‌ترین و گاهی مؤثرترین روش از بین بردن علف‌های هرز هستند. این روش‌ها معمولاً نیازی به مواد شیمیایی ندارند و برای باغبان‌هایی که دنبال راه‌های کم‌خطر هستند مناسب اند.

چند روش دیگر از بین بردن علف هرز:

وجین دستی: وجین دستی مثل مبارزه تن‌به‌تن با علف‌های هرز است! این روش برای باغ‌های کوچک و علف‌های یک‌ساله مثل سلمک و مرغ خیلی خوب جواب می‌دهد. وجین دستی وقت‌گیر است، اما خیلی دقیق است و به گیاهان اصلی آسیب نمی‌رساند. کافی است بعد از باران یا آبیاری گیاه، دستکش بپوشید، یک بیلچه کوچک بردارید و علف را همراه با ریشه‌اش از خاک بیرون بکشید. فقط  باید ریشه را کامل دربیاورید وگرنه دوباره رشد می‌کند.

بیل‌زنی: برای باغ‌های بزرگ‌تر یا علف‌های چندساله مثل قیاق و پیچک، بیل‌زنی را به شما توصیه می‌کنیم. بیل‌زنی به خصوص در خاک‌های سفت و خشک کارآمد است بهتر است صبح زود یا عصر که هوا خنک‌تر است، این کار را انجام دهید با بیل می‌توانید خاک را عمیق‌تر بکنید و ریشه‌های عمیق‌تر را بیرون بیاورید. فقط به ریشه گیاهان اصلی آسیب نزنید.

کولتیواتور: برای باغ بزرگ بهتر است کولتیواتور بخرید . این دستگاه‌های کوچک (دستی یا برقی) خاک را شخم می‌زنند و علف‌های هرز را از ریشه درمی‌آورند. کولتیواتور برای علف‌های یک‌ساله و چندساله در باغ‌های سبزیجات یا مزارع کوچک عالی است.کولتیواتور ممکن است خاک را خیلی به‌هم‌بریزد، پس برای باغچه‌های گل که گیاهان حساسی دارند، بهتر است از روش‌های دیگر از بین بردن علف هرز استفاده کنید.

مالچ‌پاشی: مالچ‌پاشی هم یک روش فیزیکی است که هم علف‌ها را حذف و هم از رشدشان پیشگیری می‌کند. مالچ (مثل خاک‌اره، چوب خردشده یا سنگ‌ریزه) روی خاک پخش می‌شود و جلوی نور خورشید را می‌گیرد. بدون نور، علف‌ها نمی‌توانند رشد کنند و به همین سادگی از بین می‌روند. مالچ‌پاشی برای باغچه‌های گل و درختان میوه خیلی مناسب است. فقط یادتان باشد که مالچ را خیلی نزدیک تنه درختان نریزید، چون ممکن است باعث پوسیدگی شود.

روش‌های طبیعی: بهترین روش از بین بردن علف هرز است .اگر دنبال راه‌های سازگار با محیط‌ زیست هستید، روش‌های طبیعی می‌توانند انتخاب خوبی باشند. سرکه سفید یکی از روش‌های ساده و محبوب برای کشتن علف‌های هرز است. سرکه اسیدی است و می‌تواند برگ‌ها و ساقه‌های علف‌ها را خشک کند. کافی است سرکه سفید (با غلظت ۵ درصد) را در یک بطری اسپری بریزید و روی علف‌ها بپاشید. اما یک نکته مهم را یادتان باشد که سرکه فقط روی قسمت‌های سبز گیاه اثر می‌گذارد و به ریشه‌ها کاری ندارد. برای همین، برای علف‌های یک‌ساله مثل سلمک خوب است، اما برای چندساله‌ها مثل قیاق، باید با وجین ترکیب شود. همچنین، سرکه ممکن است به گیاهان اصلی هم آسیب بزند، پس خیلی مراقب باشید که فقط روی علف‌ها اسپری کنید.

یک روش ساده و ارزان دیگر، ریختن آب جوش روی علف‌هاست. آب داغ برگ‌ها و ریشه‌های سطحی را می‌سوزاند و علف را از بین می‌برد. این روش برای علف‌هایی که بین سنگ‌فرش‌ها یا کنار پیاده‌رو رشد کرده‌اند، عالی است اما آب جوش می‌تواند به گیاهان اطراف هم آسیب بزند، پس خیلی دقیق عمل کنید.

آفتاب‌دهی خاک یک روش طبیعی و کمی زمان‌بر است که برای پیشگیری از رشد علف‌ها و از بین بردن علف هرز به کار می‌رود. در این روش، اول خاک را آبیاری کنید، بعد پلاستیک را رویش بکشید و لبه‌هایش را محکم کنید. ۴ تا ۶ هفته صبر کنید تا گرما کار خودش را بکند.

استفاده از علف‌کش‌های شیمیایی:وقتی علف‌های هرز از کنترل خارج می‌شوند، علف‌کش‌های شیمیایی می‌توانند مثل یک نیروی کمکی قوی عمل کنند. اما استفاده از این مواد نیاز به دقت و آگاهی دارد. بیایید ببینیم چه زمانی باید سراغ علف‌کش‌ها برویم و چطور از آن‌ها استفاده کنیم. قبل از هر چیز باید بدانیم علف‌کش‌ها به دو دسته کلی انتخابی و غیرانتخابی تقسیم می‌شوند. علف‌کش‌های انتخابی فقط نوع خاصی از گیاهان را هدف می‌گیرند. مثلاً علف‌کش‌هایی که فقط علف‌های پهن‌برگ مثل سلمک را از بین می‌برند و به چمن آسیب نمی‌زنند. اما علف‌کش‌های غیرانتخابی همه گیاهان را می‌کشند، چه علف هرز چه گیاه اصلی. معروف‌ترین نمونه‌اش گلیفوسیت است. این علف‌کش برای نقاطی مثل پیاده‌روها یا زمین‌های خالی خوب است، اما در باغچه‌های پرگیاه باید خیلی با احتیاط استفاده شود.

بهترین زمان برای استفاده از علف‌کش: برای از بین بردن علف هرز، وقتی است که علف‌ها هنوز کوچک‌اند و ریشه‌های قوی ندارند. معمولاً اوایل بهار یا پاییز، وقتی علف‌ها فعال‌اند، بهترین موقع است. در تابستان که هوا خیلی گرم است، علف‌کش‌ها ممکن است کمتر اثر کنند یا به گیاهان اصلی آسیب بزنند. هواشناسی را هم چک کنید! علف‌کش را در روزهای بدون باد و باران استفاده کنید تا پخش نشود و به جاهای دیگر نرود. صبح زود یا عصر که دما ملایم‌تر است، بهتر است.

نکته:همیشه دستورالعمل روی بسته‌بندی علف‌کش را دقیق بخوانید. استفاده بیش از حد می‌تواند خاک را آلوده کند یا به گیاهان اصلی آسیب بزند. علف‌کش را با دقت مخلوط کنید و از اسپری یا ابزار مناسب استفاده کنید.

نکات ایمنی استفاده از علف کش ها:

• دستکش، ماسک و لباس بلند بپوشید.
• علف‌کش را دور از دسترس بچه‌ها و حیوانات نگه دارید.
• بعد از استفاده، ابزارها را خوب بشویید.
• علف‌کش را نزدیک آب‌های زیرزمینی یا جوی‌ها اسپری نکنید.

مزایا و معایب:

وجین دستی دقیق، کم‌هزینه، بدون آسیب به گیاهان اصلی وقت‌گیر، برای باغ‌های بزرگ سخت است باغ‌های کوچک، علف‌های یک‌ساله
بیل‌زنی مؤثر برای ریشه‌های عمیق، مناسب باغ‌های متوسط ممکن است به ریشه گیاهان اصلی آسیب بزند، نیاز به نیروی بدنی دارد علف‌های چندساله، باغ‌های میوه
کولتیواتور سریع، مناسب باغ‌های بزرگ گران‌تر، ممکن است خاک را به‌هم‌بریزد مزارع، باغ‌های سبزیجات
مالچ‌پاشی پیشگیری و حذف همزمان، زیبا و طبیعی نیاز به تجدید دوره‌ای، هزینه اولیه باغچه‌های گل، درختان میوه
سرکه و آب جوش ارزان، طبیعی، سریع برای علف‌های کوچک فقط برای علف‌های سطحی، ممکن است به خاک یا گیاهان دیگر آسیب بزند نقاط خاص مثل پیاده‌روها
آفتاب‌دهی خاک پیشگیری قوی، بدون مواد شیمیایی زمان‌بر، فقط برای زمین‌های خالی باغ‌های در حال آماده‌سازی
علف‌کش شیمیایی سریع، مؤثر برای علف‌های سرسخت خطر برای محیط‌زیست و گیاهان اصلی، نیاز به دقت بالا باغ‌های بزرگ، علف‌های چندساله

کلام آخر: سریع‌ترین و ساده‌ترین روش برای از بین بردن علف هرز، استفاده از مواد شیمیایی است. درصورتی‌که انواع مختلفی از علف‌کش‌های انتخابی را در اختیاردارید، می‌توانید از آن‌ها برای مبارزه با گیاهان باریک برگ و پهن‌برگ استفاده کنید. ازآنجایی‌که این علف‌کش‌ها شیمیایی هستند، می‌توانند بر محیط‌زیست و سلامت مصرف‌کننده اثر سوء داشته باشند؛ بنابراین در زمان استفاده از آن‌ها باید نکات حفاظتی و بهداشتی را رعایت کرد. این سموم علاوه بر اینکه باعث از بین رفتن گیاهان ناخواسته می‌شوند، می‌توانند به انسان‌ها و جانوران نیز آسیب برسانند. علف‌کش‌ها دارای دایره تأثیرگذاری هستند؛ به‌عبارت‌دیگر یک علف‌کش‌ می‌تواند تنها بر یک گیاه اثر بگذارد و بر روی دیگر گیاهان بی‌اثر باشد.