ارزهای با بهترین و بدترین عملکرد در برابر دلار در سال ۲۰۲۶ + اینفوگرافی
ارزهای با بهترین و بدترین عملکرد در برابر دلار در سال ۲۰۲۶ + اینفوگرافی
بازار جهانی ارز در فاصله ژوئن ۲۰۲۵ تا ژوئن ۲۰۲۶ شاهد تغییرات قابل‌توجهی بوده است. در این مدت، ارزش برخی ارزهای ملی در برابر دلار آمریکا نزدیک به ۲۰ درصد افزایش پیدا کرده، در حالی که بعضی ارزهای دیگر تقریباً به همین میزان افت کرده‌اند.
بررسی عملکرد ۳۶ ارز مهم جهان نشان می‌دهد که شرایط ارزی در مناطق مختلف تفاوت زیادی داشته است. بر اساس داده‌های دویچه بانک و عملکرد ارزها تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶، آمریکای لاتین در میان بزرگ‌ترین برندگان و بازندگان قرار گرفته و در مقابل، بخش قابل‌توجهی از ارزهای آسیایی با کاهش ارزش در برابر دلار مواجه شده‌اند.
پزو کلمبیا؛ بهترین عملکرد در برابر دلار
در صدر فهرست ارزهایی که طی یک سال بیشترین رشد را در برابر دلار آمریکا تجربه کرده‌اند، پزوی کلمبیا قرار دارد. ارزش این ارز طی دوره مورد بررسی ۱۹.۲ درصد افزایش یافته است؛ رقمی که فاصله محسوسی با سایر ارزهای حاضر در رتبه‌بندی دارد.
پس از پزوی کلمبیا، شِکِل اسرائیل با رشد ۱۳.۲ درصدی در جایگاه دوم قرار گرفته است. فورینت مجارستان، رَند آفریقای جنوبی و پزوی مکزیک نیز پنج ارز اول این فهرست را تکمیل می‌کنند.
یکی از عواملی که می‌تواند در تقویت برخی ارزها نقش داشته باشد، سطح نرخ بهره است. نرخ بهره بالاتر ممکن است سرمایه‌گذاران خارجی را به نگهداری دارایی‌هایی با ارز محلی ترغیب کند؛ زیرا در چنین شرایطی امکان دستیابی به بازدهی بیشتر وجود دارد. افزایش تقاضا برای دارایی‌های یک کشور نیز می‌تواند به تقویت پول ملی آن منجر شود.
اختلاف چشمگیر میان ارزهای آمریکای لاتین
عملکرد ارزهای آمریکای لاتین در این رتبه‌بندی بسیار متفاوت بوده است. در حالی که پزوی کلمبیا با رشد ۱۹.۲ درصدی بهترین عملکرد را داشته، پزوی آرژانتین ۱۸.۹ درصد کاهش ارزش را تجربه کرده است.
به این ترتیب، فاصله عملکرد این دو ارز در یک سال به ۳۸.۱ واحد درصد رسیده است؛ اختلافی که نشان می‌دهد حتی در یک منطقه جغرافیایی مشترک نیز شرایط اقتصادی و ارزی کشورها می‌تواند تفاوت بسیار زیادی داشته باشد.
ارزهای آسیایی در میان ضعیف‌ترین‌ها
در بخش پایینی رتبه‌بندی، نام ارزهای آسیایی بیشتر به چشم می‌خورد. از میان هشت ارز با ضعیف‌ترین عملکرد در برابر دلار، شش ارز متعلق به کشورهای آسیایی هستند.
وون کره جنوبی با افت ۱۲.۶ درصدی یکی از بزرگ‌ترین کاهش‌ها را ثبت کرده است. پس از آن نیز ین ژاپن قرار دارد که در این بازه زمانی ۱۱.۳ درصد از ارزش خود را در برابر دلار از دست داده است.
وابستگی بسیاری از اقتصادهای آسیایی به واردات انرژی یکی از عواملی است که می‌تواند فشار بر ارزهای این کشورها را افزایش دهد. زمانی که قیمت انرژی بالا می‌رود، هزینه واردات کشورهایی که به خرید نفت و سایر منابع انرژی از خارج وابسته‌اند افزایش پیدا می‌کند. این وضعیت می‌تواند تقاضا برای دلار را بیشتر کرده و بر ارزش پول ملی فشار وارد کند.
ژاپن و کره جنوبی نمونه‌های قابل‌توجهی در این زمینه هستند. نرخ خودکفایی انرژی این دو کشور تنها حدود ۱۳ و ۱۹ درصد است؛ بنابراین تغییرات بازار انرژی می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی بر هزینه واردات و بازار ارز آنها داشته باشد.
چرا بعضی ارزها تقریباً هیچ تغییری نکردند؟
در سوی دیگر این رتبه‌بندی، ارزهایی قرار دارند که تغییر بسیار محدودی در برابر دلار داشته‌اند. دلار هنگ‌کنگ، درهم امارات، ریال قطر و ریال عربستان در طول دوره بررسی کمتر از ۰.۲ درصد در برابر دلار تغییر کرده‌اند.
اما این ثبات لزوماً به معنای آن نیست که این ارزها در بازار آزاد توانسته‌اند بهتر از دلار عمل کنند. دلیل اصلی، سیاست ارزی این کشورها و وابستگی یا اتصال پول ملی آنها به دلار آمریکا است.
در چنین نظام‌هایی، بانک‌های مرکزی و سیاست‌گذاران پولی تلاش می‌کنند نرخ ارز را در محدوده مشخصی نسبت به دلار حفظ کنند. بنابراین ارزش پول ملی به جای آنکه مانند بسیاری از ارزهای شناور بر اساس عرضه و تقاضای بازار نوسان زیادی داشته باشد، تا حد زیادی همراه با دلار حرکت می‌کند.
چرا کشورهای خلیج فارس به دلار وابسته‌اند؟
برای اقتصادهای نفتی خلیج فارس، ارتباط میان ارز ملی و دلار اهمیت ویژه‌ای دارد. بخش مهمی از صادرات این کشورها را نفت و فرآورده‌های مرتبط با انرژی تشکیل می‌دهد و قیمت‌گذاری نفت در بازارهای بین‌المللی عمدتاً بر پایه دلار آمریکا انجام می‌شود.
در چنین شرایطی، ثبات نرخ ارز در برابر دلار می‌تواند به کاهش نوسانات درآمدهای صادراتی و هزینه واردات کمک کند. به همین دلیل، ارزهایی مانند ریال عربستان، ریال قطر و درهم امارات ممکن است در رتبه‌بندی‌های عملکرد ارزی تغییر بسیار اندکی نشان دهند.
این موضوع یک نکته مهم را نیز روشن می‌کند: ثبات یک ارز در برابر دلار الزاماً به معنای تقویت آن نیست. در برخی موارد، این ثبات نتیجه یک سیاست ارزی آگاهانه است که هدف آن حرکت هم‌جهت پول ملی با دلار آمریکا است.
برندگان و بازندگان بازار ارز در سال ۲۰۲۶
مقایسه عملکرد ۳۶ ارز مهم جهان نشان می‌دهد که بازار ارز در یک سال گذشته شرایط یکسانی برای کشورهای مختلف ایجاد نکرده است. پزوی کلمبیا با رشد ۱۹.۲ درصدی در صدر قرار گرفته، در حالی که پزوی آرژانتین تقریباً به همان میزان در جهت مخالف حرکت کرده است.
در آسیا نیز وون کره جنوبی و ین ژاپن از جمله ارزهایی بوده‌اند که کاهش قابل‌توجهی در برابر دلار داشته‌اند. در مقابل، ارزهای کشورهای حوزه خلیج فارس به دلیل پیوند با دلار، نوسان بسیار محدودی را ثبت کرده‌اند.
در نتیجه، بررسی عملکرد ارزها فقط با نگاه کردن به درصد افزایش یا کاهش ارزش آنها کافی نیست. نرخ بهره، وضعیت تجارت خارجی، هزینه واردات انرژی، سیاست‌های بانک مرکزی و نظام تعیین نرخ ارز همگی می‌توانند بر مسیر حرکت یک ارز تأثیر بگذارند.
اینفوگرافی حاضر با استفاده از داده‌های دویچه بانک، تصویری از عملکرد یک‌ساله ۳۶ ارز مهم جهان تا پایان ژوئن ۲۰۲۶ ارائه می‌دهد و تفاوت میان بزرگ‌ترین برندگان، بازندگان و ارزهای باثبات در برابر دلار آمریکا را نشان می‌دهد.
