تب یونجه زمستانی و شباهت آن با سرماخوردگی
احتمالا برای هر شخصی پیش آمده است که با علائمی مانند سرماخوردگی به پزشک مراجعه کند اما تشخیص او آلرژی باشد. تب یونجه یا رینیت آلرژیک Allergic rhinitis نوعی آلرژی بوده که علائم آن مشابه سرماخوردگی است. این آلرژی احتمالا از طریق گردوغبار، گرده گل، گیاهان و دیگر آلرژنهای محیطی ایجاد میشود. علاوهبر آلرژنها، عوامل ژنتیکی نیز نقش مهمی در بروز رینیت آلرژیک دارند.
تب یونجه یک واکنش حساسیتی به مواد حساسیت زا موجود در هوا که چشمها، بینی، سینوسها، گلو، و لولههای برونشی موجود در ریهها را گرفتار میکند . این آلرژی برخلاف سرماخوردگی توسط ویروس ایجاد نخواهد شد. در واقع رینیت آلرژیک، با ورود مواد آلرژیزا به بینی از طریق تنفس ایجاد خواهد شد. علاوهبر عوامل محیطی، فاکتور ژنتیک نیز در بروز آلرژی دخالت دارد. درصورت وجود آلرژی در والدین احتمال بروز آلرژی در فرزند بیشتر خواهد بود.
نام این بیماری گمراهکننده است، زیرا یونجه باعث واکنش حساسیتی نمیشود و در این بیماری تبی وجود ندارد. این بیماری بیشتر در فصل گرده افشانی گیاهان تشدید میشود و با پایان آن فروکش میکنند.
هنگامیکه مواد حساسیتزا یا آلرژن وارد بدن میشوند، بدن مادهای بهنام هیستامین ترشح میکند. گرده، گرد و غبار، ذرات ریز قارچ یا کپک موجود در هوا و پرزهای پوست برخی حیوانات از جمله آلرژنها محسوب میشوند. هیستامین واکنشهای آلرژیک از جمله عطسه، خارش بینی و گلودرد را بهدنبال دارد. آلرژی گاهی منجر به ایجاد آسم نیز میشود که با مراجعه به پزشک داروهایی نظیر قرص ایروکاست برای کنترل رینیت آلرژیک و آسم ناشی از آن تجویز خواهد شد.
علائم بیماری تب یونجه:
شایعترین علامت در این بیماران عطسه های مکرر است که برای مدت طولانی ادامه پیدا می کند.
علائم دیگر عبارتند از :
• گرفتگی بینی همراه با خارج شدن ترشحات بیرنگ و شفاف
• خارش در سقف دهان
• خارش، اشکریزش
• گاهی خس خس سینه
• سوزش گلو
تب یونجه زمستانی و شباهت آن با سرماخوردگی:
بسیاری از افراد تصور میکنند آبریزش بینی، عطسه یا خارش چشم در فصل سرما نشانه سرماخوردگی است، اما پزشکان تأکید میکنند این علائم ممکن است از تب یونجه زمستانی ناشی شوند. به گفته دکتر آدریان موریس، از کلینیک آلرژی سوری در انگلیس، این بیماری در واقع نوعی «رینیت آلرژیک» (التهاب مخاط بینی آلرژیک) است که بهدلیل تماس با آلرژنهای داخل منزل بروز میکند.
علائم این نوع آلرژی شامل گرفتگی بینی، خارش چشم، عطسه و فشار سینوسی است و در موارد شدید حتی میتواند مشکلات تنفسی یا سرگیجه ایجاد کند. برخلاف سرماخوردگی که طی چند روز برطرف میشود، نشانههای تب یونجه زمستانی ممکن است هفتهها یا ماهها ادامه داشته باشند.
رنگ و حالت ترشحات بینی نیز میتواند راهنمای خوبی باشد؛ مخاط ناشی از آلرژی معمولاً شفاف و آبکی است، در حالیکه مخاط سرماخوردگی غلیظ و زردرنگ است. همچنین گلودرد در سرماخوردگی شایع است اما در آلرژی کمتر دیده میشود.
آلرژنهای پنهان در خانه:
شایعترین عامل تب یونجه زمستانی مایتهای گردوغبار هستند؛ موجودات میکروسکوپی که از سلولهای مرده پوست انسان و پر پرندگان تغذیه و در بالش، پتو و مبلمان زندگی میکنند. جالب آنکه افراد به خود مایتها حساسیت ندارند، بلکه واکنش به فضولات آنها علت بروز علائم است.
برای کاهش تماس با این آلرژنها، متخصصان توصیه میکنند بالش و لحاف پر را با انواع مصنوعی جایگزین کنید، زیرا مایتها از پر تغذیه میکنند. شستوشوی ملحفهها با آب داغ، جاروبرقیکشیدن و استفاده از تصفیهکننده هوا از دیگر روشهای مؤثر برای کاهش مایتها هستند. کاهش رطوبت محیط نیز رشد آنها را محدود میکند.
از دیگر منابع آلرژی، کپک است که در فضاهای مرطوب مانند حمام و آشپزخانه رشد میکند. باز گذاشتن پنجرهها، حتی در زمستان، میتواند به تهویه هوا و کاهش رطوبت کمک کند. خشککردن لباسها در فضای باز یا با خشک کن نیز از ایجاد کپک جلوگیری میکند.
نقش حیوانات خانگی در تشدید آلرژی:
یکی دیگر از عوامل مؤثر در تب یونجه زمستانی تماس نزدیک با حیوانات خانگی است. در فصلهای سرد که زمان بیشتری را در خانه میگذرانیم، تماس مداوم با موی حیوانات و سلولهای پوستی آنها میتواند واکنشهای آلرژیک را تشدید کند.
پزشکان توصیه میکنند حیوانات خانگی از اتاقخواب دور نگهداشته شوند و هفتهای یکبار شسته شوند؛ حتی گربهها. همچنین استفاده از محصولات مخصوص کاهش ریزش مو میتواند مفید باشد. اگر علائم همچنان ادامه داشت، مصرف آنتیهیستامینها یا اسپریهای بینی حاوی دوز پایین کورتون میتواند به کنترل واکنشها کمک کند.
پیشگیری از تب یونجه:
- پنجره ها و درها را تا حدامکان بسته نگاه دارید.
- از دست زدن به اشیایی که گرد و غبار گرفته اند، مثل کتاب یا لباس آویزان شده در کمد خودداری کنید.
- از نگهداری حیوانات خشک شده یا اسباب بازی های پر شده از الیاف مختلف در منزل خودداری کنید.
- هرگونه حیوان خانگی را بیرون از منزل نگاه دارید.
- در هنگام قرار گرفتن در معرض مواد آلرژی زا، مثلاً زمان تمیزکاری منزل ، از یک ماسه فیلتردار استفاده کنید.
از کارهایی مثل چمن زنی خودداری کنید. - از ملحفه ، روانداز و پتوی استفاده کنید که بتوانید مرتب آنها را بشویید (مثلاً ملحفه و روانداز نخی ، و پتوی دارای الیاف مصنوعی ).
- با استفاده از جاروبرقی ، دستمال گردگیری مرطوب ، و طی مرطوب اتاق خود را هفته ای یک بار به طور کامل تمیز کنید.
- نگذارید کودک به چشمان خود دست بزند زیرا وضعیت آنها را بدتر میکند. چشمهای او را با آب سرد شستشو دهید.
کلام آخر:
تب یونجه زمستانی وضعیتی است که به دلیل آلرژنهای داخل خانه مانند مایتهای گردوغبار، کپک و پرز حیوانات خانگی بروز میکند و برخلاف سرماخوردگی، ممکن است هفتهها ادامه داشته باشد. شناخت نشانهها، تهویه مناسب خانه، شستوشوی منظم رختخواب، کاهش رطوبت و استفاده از جاروبرقی دارای فیلتر مناسب میتواند تا حد زیادی علائم را کنترل کند. در صورت تداوم علائم، مصرف آنتیهیستامینها و اسپریهای بینیِ استروئیدی با راهنمایی پزشک توصیه میشود.
