پیست فرمول یک Qiddiya؛ شاهکاری با پیچ ۷۰ متری در عربستان

انتشار ویدیویی از مراحل ساخت پیست اتومبیل‌رانی آینده‌نگرانه قدیه (Qiddiya) نشان می‌دهد که یکی از جاه‌طلبانه‌ترین پروژه‌های موتوراسپرت عربستان سعودی به‌سرعت در حال شکل‌گیری است. در این ویدیو که از داخل یک هواپیما ضبط شده، بخش بسیار متفاوتی از مسیر یعنی The Bend به‌خوبی دیده می‌شود؛ پیچی عظیم که حدود ۷۰ متر ارتفاع دارد و بیش از ۲۰ طبقه بالاتر از سطح منطقه اطراف قرار گرفته است.

نمایش این سازه از آسمان، تصویری ملموس‌تر از ابعاد و طراحی غیرمعمول پیست ارائه می‌کند. طراحی مسیر به اندازه‌ای متفاوت است که برخی تصاویر و رندرهای منتشرشده از آن، از نظر فرم و پیچ‌وخم مسیر با Rainbow Road، مسیر مشهور مجموعه بازی Mario Kart، مقایسه شده‌اند.

پیست Qiddiya Speed Park توسط هرمان تیلکه، مهندس و طراح شناخته‌شده آلمانی پیست‌های مسابقه و راننده سابق فرمول یک، طراحی شده است. تیلکه سابقه طراحی و مشارکت در پروژه‌های متعدد پیست‌های مطرح جهان را دارد.

در طراحی این مجموعه، الکساندر وورز، راننده سابق فرمول یک که بین سال‌های ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۷ در این رقابت‌ها حضور داشت، نیز مشارکت داشته است.

بر اساس اطلاعات اعلام‌شده از سوی سازندگان، پیست قدیه در مجموع ۲۱ پیچ خواهد داشت و برای آن ۸۰ گاراژ در نظر گرفته شده است. همچنین اختلاف ارتفاع مسیر در طول یک دور به حدود ۱۰۸ متر می‌رسد و حداکثر سرعت پیش‌بینی‌شده در آن می‌تواند از ۳۲۵ کیلومتر بر ساعت عبور کند.

شرکت پیمانکار سازه، UNIMAC، اعلام کرده است که این پیست حدود ۷.۷ کیلومتر طول خواهد داشت و هزینه ساخت آن به حدود ۲ میلیارد ریال سعودی می‌رسد. طبق برنامه فعلی، پروژه در سال ۲۰۲۶ تکمیل خواهد شد و ظرفیت تماشاگران آن حدود ۷۰ هزار نفر خواهد بود.

ابعاد عملیات عمرانی این پروژه نیز بسیار قابل توجه است. UNIMAC از مصرف بیش از ۱۳۰ هزار مترمکعب بتن و حدود ۲۰ هزار تن فولاد آرماتور خبر داده است. در کنار این موارد، بیش از ۵.۶ کیلومتر دیوار حائل، ۹ تونل عابر پیاده با مجموع طول حدود ۵۵۹ متر، بیش از ۲.۳ کیلومتر آبروهای جعبه‌ای، بیش از ۲۰ کیلومتر لوله برای انتقال آب‌های سطحی و بیش از ۳.۲ کیلومتر شبکه فاضلاب نیز در پروژه پیش‌بینی شده است.

مسیر پیست قرار است ترکیبی از بخش‌های دائمی مخصوص مسابقات و قسمت‌هایی از جاده‌های عمومی باشد. این مسیر در میان مجموعه‌های تفریحی و زیرساخت‌های مختلف شهر قدیه امتداد پیدا می‌کند و برخی از آن‌ها را نیز در بر خواهد گرفت؛ موضوعی که می‌تواند تجربه‌ای متفاوت از پیست‌های متعارف فرمول یک ایجاد کند.

شرکت Focus Design Partners نیز اعلام کرده است که قرارداد این شرکت در فوریه ۲۰۲۶ شامل نظارت بر ساخت یک محوطه تماشاگران به مساحت حدود ۱۵۰ هزار مترمربع می‌شود. این مجموعه قرار است مشرف به پیست و سازه معروف Blade باشد.

از سوی دیگر، Construction Review Online در سوم ژوئیه ۲۰۲۶ از قرارداد ساخت یک سالن تماشای اختصاصی چهارطبقه خبر داد. این قرارداد بخشی از یک پروژه گسترده‌تر است که ارزش آن حدود ۵۰۰ میلیون دلار آمریکا برآورد شده است.

در حال حاضر، گرندپری عربستان سعودی در پیست Jeddah Corniche Circuit برگزار می‌شود؛ اما برنامه‌های توسعه‌ای عربستان نشان می‌دهد که در آینده قرار است این مسابقه به مجموعه جدید قدیه منتقل شود.

لندو نوریس، راننده فرمول یک، پیش‌تر درباره طراحی این پیست اظهارنظر جالبی داشت و با اشاره به رویکرد متفاوت عربستان گفت که به دلیل مطرح کردن ایده‌های غیرمعمول و جسورانه، برای این پروژه احترام قائل است.

فرناندو آلونسو نیز در شبکه اجتماعی X درباره این پروژه نوشت که پیست پیشنهادی در Qiddiya City می‌تواند به یکی از چشمگیرترین مجموعه‌های ورزش‌های موتوری در جهان تبدیل شود.

جذابیت پروژه قدیه تنها به پیست مسابقه محدود نمی‌شود. قرار است یک مجموعه تفریحی Six Flags نیز هم‌زمان در کنار پیست ساخته شود؛ مجموعه‌ای که قرار است میزبان سریع‌ترین، طولانی‌ترین و مرتفع‌ترین ترن هوایی جهان باشد.

رندرهای کامپیوتری منتشرشده از پروژه همچنین از وجود یک استخر شنا با کف شیشه‌ای خبر می‌دهند که در ارتفاع بالای پیست قرار خواهد گرفت. در صورت اجرای این طرح مطابق تصاویر منتشرشده، تماشاگران می‌توانند از داخل استخر، مسیر مسابقه را از زاویه‌ای کاملاً متفاوت مشاهده کنند.

با این حال، زمان دقیق انتقال گرندپری عربستان از جده به قدیه هنوز قطعی نیست.

شاهزاده خالد بن سلطان آل عبدالله الفیصل، رئیس شرکت Saudi Motorsport Company، درباره زمان‌بندی این پروژه توضیح داده است که پیست در سال ۲۰۲۷ آماده خواهد شد و زمان انتقال مسابقات به وضعیت سایر پروژه‌های اطراف آن بستگی دارد؛ زیرا در پروژه‌های عظیم عمرانی احتمال ایجاد تأخیر وجود دارد.

او تأکید کرده است که برای خارج کردن مسابقه از جده عجله‌ای وجود ندارد و اگر روند ساخت پروژه طبق برنامه پیش برود و شرایط برای انتقال مناسب باشد، فرمول یک نیز باید آمادگی لازم را داشته باشد. بر اساس این دیدگاه، انتقال مسابقه احتمالاً زودتر از سال ۲۰۲۷ انجام نخواهد شد و سال‌های ۲۰۲۸ یا حتی ۲۰۲۹ می‌توانند گزینه‌های محتمل‌تری باشند.

به گفته او، در سال آینده تصویر دقیق‌تری از زمان مناسب انتقال مسابقات به قدیه به دست خواهد آمد.

آیا عربستان می‌تواند میزبان دو مسابقه فرمول یک باشد؟

موضوع دیگری که درباره آینده فرمول یک در عربستان مطرح شده، احتمال برگزاری دو مسابقه در این کشور یا چرخش میان پیست جده و مجموعه جدید قدیه است.

شاهزاده خالد در صحبت‌های خود درباره این احتمال نیز توضیح داده و گفته است که برای بررسی چنین سناریویی هنوز زود است.

او اضافه کرده است که تمرکز فعلی عربستان بر استفاده از سال‌های باقی‌مانده در جده و آماده شدن برای انتقال احتمالی به مجموعه جدید قدیه است. پس از رسیدن پروژه به مرحله مناسب، تصمیم‌های بعدی درباره نحوه برگزاری مسابقات گرفته خواهد شد.

به گفته او، ایده برگزاری دو گرندپری در عربستان یا جابه‌جایی مسابقه میان قدیه و جده هنوز در حد یک موضوع اولیه است و هیچ برنامه مشخصی برای اجرای آن وجود ندارد.

البته چند سال قبل نیز گزارش‌ها و گمانه‌زنی‌هایی درباره احتمال برگزاری دو مسابقه فرمول یک در عربستان سعودی مطرح شده بود، اما به نظر می‌رسد تقویم فعلی مسابقات اجازه اجرای چنین برنامه‌ای را به‌سادگی نمی‌دهد.

شاهزاده خالد نیز در همین رابطه گفته است که با توجه به تقویم فعلی فرمول یک، چنین سناریویی چندان عملی به نظر نمی‌رسد و حتی در داخل مجموعه مسئولان موتوراسپرت عربستان نیز این ایده به‌صورت جدی بررسی نشده است.

تصاویر پیست فرمول یک Qiddiya

جمع‌بندی

پیست Qiddiya Speed Park یکی از جاه‌طلبانه‌ترین پروژه‌های موتوراسپرت عربستان سعودی به شمار می‌رود؛ مجموعه‌ای که قرار است فراتر از یک پیست معمولی مسابقه ساخته شود و با طراحی غیرمتعارف، اختلاف ارتفاع چشمگیر، پیچ‌های عظیم و امکانات تفریحی اطراف خود، تجربه متفاوتی برای تماشاگران و رانندگان ایجاد کند.

وجود پیچ ۷۰ متری The Bend، مسیر ۷.۷ کیلومتری، ۲۱ پیچ و امکان رسیدن خودروها به سرعت بیش از ۳۲۵ کیلومتر بر ساعت، تنها بخشی از ویژگی‌هایی است که این پروژه را از بسیاری از پیست‌های سنتی فرمول یک متمایز می‌کند.

با وجود این، تکمیل پروژه و آماده شدن زیرساخت‌های اطراف آن تنها بخشی از ماجراست. انتقال گرندپری عربستان از جده به قدیه نیز به آماده بودن مجموعه و هماهنگی با برنامه فرمول یک بستگی دارد. بنابراین، حتی اگر ساخت پیست در زمان‌بندی تعیین‌شده پیش برود، احتمال دارد نخستین مسابقه فرمول یک در این مجموعه تا ۲۰۲۸ یا ۲۰۲۹ به تعویق بیفتد.

اگر پروژه مطابق طرح‌های فعلی تکمیل شود، قدیه می‌تواند به یکی از متفاوت‌ترین مقاصد دنیای موتوراسپرت تبدیل شود؛ مجموعه‌ای که در آن مسابقات فرمول یک، معماری آینده‌نگرانه و سرگرمی‌های عظیم در یک پروژه واحد با یکدیگر ترکیب شده‌اند