۱۲ فوتبالیست کامل تاریخ؛ ستاره‌هایی که در هیچ بخش از زمین کم نمی‌آوردند
۱۲ فوتبالیست کامل تاریخ؛ ستاره‌هایی که در هیچ بخش از زمین کم نمی‌آوردند
در فوتبال، لقب بازیکن کامل به فوتبالیستی تعلق می‌گیرد که مجموعه‌ای گسترده از مهارت‌ها را در اختیار داشته باشد و بتواند در بخش‌های مختلف بازی تأثیرگذار باشد. گلزنی، پاس‌دادن، بازی‌سازی، دفاع، قدرت بدنی، ضربات سر و حتی توانایی تغییر پست، تنها بخشی از ویژگی‌هایی هستند که یک بازیکن را به چنین سطحی می‌رسانند.
در فوتبال امروزی، جود بلینگام در رئال مادرید یکی از نمونه‌های قابل توجه این تعریف به شمار می‌رود. او در نخستین فصل حضورش در این تیم، با وجود بازی در خط میانی، ۱۹ گل در لالیگا به ثمر رساند و همراه رئال مادرید قهرمانی در لالیگا و لیگ قهرمانان اروپا را تجربه کرد.
البته کامل بودن فقط به تعداد گل یا حضور در محوطه جریمه یا تجربه جام جهانی محدود نمی‌شود. توانایی فنی، قدرت بدنی، سرعت، جنگندگی، درک تاکتیکی، توانایی دفاعی و قابلیت تأثیرگذاری در موقعیت‌های مختلف، همگی در این ارزیابی اهمیت دارند. بر همین اساس، در ادامه این مقاله از ویانامگ ۱۲ بازیکن کامل تاریخ فوتبال را بررسی می‌کنیم.
معیارهای انتخاب کامل‌ترین بازیکنان فوتبال
برای رتبه‌بندی این بازیکنان، چند ویژگی اصلی در نظر گرفته شده است:
- توانایی بازی در چند پست
- تسلط بر مهارت‌های کلیدی موردنیاز برای موفقیت در پست تخصصی
- ثبات و استمرار عملکرد در طول دوران حرفه‌ای
دوران حرفه‌ای: ۱۹۵۲ تا ۱۹۵۸
داستان دانکن ادواردز را می‌توان یکی از بزرگ‌ترین حسرت‌های تاریخ فوتبال دانست. او زمانی که تنها ۲۱ سال داشت، در پی فاجعه هوایی مونیخ جان خود را از دست داد؛ اتفاقی که خیلی زود به دوران حرفه‌ای بازیکنی پایان داد که می‌توانست به یکی از بزرگ‌ترین ستاره‌های تاریخ فوتبال تبدیل شود. ادواردز در ترکیب منچستریونایتد پیش از آن حادثه دو قهرمانی در لیگ دسته اول انگلیس به دست آورده بود و مسیر روشنی برای تبدیل‌شدن به یکی از اسطوره‌های این باشگاه داشت.
اگرچه پست اصلی او هافبک دفاعی بود، اما توانایی بازی در چندین پست یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌هایش محسوب می‌شد. ادواردز حتی توانایی حضور در خط حمله و دفاع را داشت و در یک مسابقه ابتدا به‌عنوان مهاجم اضطراری وارد زمین شد و بعد از مصدومیت یکی از بازیکنان، به قلب خط دفاع منتقل شد. مت بازبی، سرمربی افسانه‌ای منچستریونایتد، نیز در زمان امضای نخستین قرارداد حرفه‌ای ادواردز در ۱۷ سالگی، او را یکی از کامل‌ترین فوتبالیست‌های بریتانیا و حتی جهان توصیف کرده بود.
آمار دوران حرفه‌ای دانکن ادواردز
- تعداد بازی: ۱۹۱
- گل: ۲۶
- پاس گل: ۹
- جام‌ها: ۴
۱۱ – فرانک رایکارد
دوران حرفه‌ای: ۱۹۸۰ تا ۱۹۹۵
فرانک رایکارد یکی از برجسته‌ترین هافبک‌های دفاعی تاریخ فوتبال بود که بخش مهمی از دوران بازی خود را در آژاکس و میلان گذراند. او بسیار فراتر از یک هافبک تدافعی معمولی ظاهر می‌شد و در زمان حضور در زمین، مجموعه‌ای از ویژگی‌های فیزیکی و تاکتیکی را همزمان در اختیار داشت. قدرت بدنی، قامت مناسب، توانایی بالا در نبردهای هوایی، دوندگی و پوشش فضا از جمله نقاط قوت او بودند.
رایکارد علاوه بر قابلیت‌های دفاعی، هوش تاکتیکی بالایی داشت و به‌خوبی می‌توانست حرکات مهاجمان حریف را پیش‌بینی و خنثی کند. با این حال، بازی او تنها به دفاع خلاصه نمی‌شد. کنترل مناسب توپ، آرامش هنگام مالکیت و مهارت فنی باعث می‌شد بتواند جریان بازی را نیز تحت تأثیر قرار دهد. همین ویژگی‌ها به او اجازه می‌داد در برخی مسابقات جلوتر از پست اصلی خود بازی کند و حتی در نقش هافبک هجومی یا مهاجم دوم قرار بگیرد.
آمار دوران حرفه‌ای فرانک رایکارد
- تعداد بازی: ۶۱۸
- گل: ۱۰۷
- پاس گل: ۵۹
- جام‌ها: ۲۳
۱۰ – زین‌الدین زیدان
دوران حرفه‌ای: ۱۹۸۹ تا ۲۰۰۶
زین‌الدین زیدان یکی از ظریف‌ترین و تماشایی‌ترین بازیکنان تاریخ فوتبال بود. سبک حرکت او در زمین، کنترل توپ و آرامشی که هنگام بازی داشت، باعث می‌شد تماشای عملکردش برای هواداران فوتبال تجربه‌ای متفاوت باشد. زیدان قادر بود از عقب‌تر بازی را آغاز کند، توپ را پس بگیرد و با کنترل ریتم مسابقه، جریان بازی را در اختیار خود و تیمش قرار دهد.
درک بالای بازی یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های زیدان بود. او معمولاً زودتر از مدافعان تصمیم می‌گرفت و همین موضوع باعث می‌شد همیشه یک قدم جلوتر به نظر برسد. تکنیک فوق‌العاده، لمس‌های دقیق و توانایی ارتباط با هم‌تیمی‌ها، از او بازیکنی ساخته بود که می‌توانست در سخت‌ترین شرایط نیز راهی برای پیش‌بردن بازی پیدا کند. ضربات تماشایی، به‌ویژه والی‌های معروف او، بخش دیگری از توانایی‌های این ستاره فرانسوی بود. در کنار همه این‌ها، زیدان رهبری تأثیرگذار محسوب می‌شد و بیشتر با عملکرد خود تیم را هدایت می‌کرد.
آمار دوران حرفه‌ای زین‌الدین زیدان
- تعداد بازی: ۷۹۷
- گل: ۱۵۶
- پاس گل: ۱۷۱
- جام‌ها: ۱۳
۹ – کلارنس سیدورف
دوران حرفه‌ای: ۱۹۹۲ تا ۲۰۱۴
کلارنس سیدورف در طول دوران بازی برای باشگاه‌هایی مانند اینتر، رئال مادرید، میلان و آژاکس به میدان رفت و در تمام این تیم‌ها به‌عنوان هافبکی چندبعدی شناخته می‌شد. یکی از دلایل اصلی شهرت او این بود که تقریباً در تمام جنبه‌های بازی توانایی قابل توجهی داشت. هوش فوتبالی بالا به سیدورف کمک می‌کرد موقعیت‌ها را سریع تشخیص دهد و با استفاده از مهارت فنی خود، کنترل خط میانی را در دست بگیرد.
او در دریبل‌زنی نیز توانایی بالایی داشت و می‌توانست از بین بازیکنان حریف عبور کند، برای هم‌تیمی‌ها موقعیت بسازد یا خودش فضای مناسبی برای شوت‌زنی ایجاد کند. ضربات قدرتمند از راه دور، یکی دیگر از ویژگی‌های شناخته‌شده سیدورف بود. از سوی دیگر، قدرت بدنی و دوندگی او باعث می‌شد در زمان از دست رفتن توپ نیز برای حریف دردسر ایجاد کند و در امور دفاعی حضوری فعال داشته باشد.
آمار دوران حرفه‌ای کلارنس سیدورف
- تعداد بازی: ۹۶۱
- گل: ۱۳۹
- پاس گل: ۱۴۵
- جام‌ها: ۱۹
۸ – فرانتس بکن‌باوئر
دوران حرفه‌ای: ۱۹۶۴ تا ۱۹۸۳
فرانتس بکن‌باوئر از متفاوت‌ترین مدافعان تاریخ فوتبال بود؛ بازیکنی که حتی توانست توپ طلا را به دست آورد و دو بار این جایزه معتبر را کسب کند. بسیاری او را در جمع بهترین مدافعان تاریخ قرار می‌دهند، اما ویژگی مهم‌تر او، تأثیری بود که در تغییر نگاه فوتبال به نقش مدافع داشت. بکن‌باوئر نقش سوئیپر را به سطح تازه‌ای رساند و نشان داد مدافع می‌تواند یکی از عناصر اصلی ساختن حملات نیز باشد.
او در اجرای پاس و حرکت بسیار توانمند بود. توپ را از عقب زمین دریافت می‌کرد، آن را به خط میانی می‌رساند و با ادامه حرکت رو به جلو، دوباره در موقعیتی مناسب صاحب توپ می‌شد. کنترل توپ، قدرت حفظ مالکیت، درک تاکتیکی و توانایی حضور در حملات، بکن‌باوئر را به مدافعی متفاوت تبدیل کرده بود. سبک بازی او در دوره‌ای اجرا می‌شد که چنین نقش تهاجمی از یک مدافع هنوز چندان رایج نبود.
آمار دوران حرفه‌ای فرانتس بکن‌باوئر
- تعداد بازی: ۷۲۵
- گل: ۸۹
- پاس گل: ۸۵
- جام‌ها: ۱۹
۷ – وین رونی
دوران حرفه‌ای: ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۱
وین رونی، ستاره سابق منچستریونایتد، در ۱۶ سالگی با درخشش در اورتون خود را به‌عنوان یکی از استعدادهای بزرگ فوتبال انگلیس معرفی کرد. سبک بازی تهاجمی و قدرت بدنی مناسب باعث شد حتی در سن پایین نیز در سطح اول فوتبال رقابت کند. با گذشت زمان و حضور زیر نظر سر الکس فرگوسن، رونی به بازیکنی تبدیل شد که تنها یک مهاجم گلزن نبود و می‌توانست تقریباً در تمام بخش‌های هجومی و میانی زمین تأثیر بگذارد.
تنوع در سبک بازی از مهم‌ترین ویژگی‌های رونی بود. او هم از نظر تکنیکی قدرتمند بود و هم توانایی بالایی در گلزنی داشت. این بازیکن بیش از یک دهه در بالاترین سطح فوتبال انگلیس حضور داشت و پنج قهرمانی لیگ و یک قهرمانی لیگ قهرمانان اروپا را تجربه کرد. با افزایش سن، نقش او نیز تغییر کرد و از مهاجم به هافبکی بازی‌ساز تبدیل شد؛ جایی که دید مناسب و پاس‌های بلندش به کمک تیم می‌آمد. همین توانایی در تغییر نقش، رونی را در جمع بازیکنان کامل فوتبال قرار می‌دهد.
آمار دوران حرفه‌ای وین رونی
- تعداد بازی: ۸۸۴
- گل: ۳۶۶
- پاس گل: ۱۸۵
- جام‌ها: ۱۸
۶ – لیونل مسی
دوران حرفه‌ای: ۲۰۰۴ تا امروز
برای بسیاری از فوتبال‌دوستان، لیونل مسی بهترین بازیکن تاریخ فوتبال است و مجموعه توانایی‌های او نیز باعث می‌شود در فهرست بازیکنان کامل قرار بگیرد. مسی در طول دوران حرفه‌ای خود هم گل‌های فراوانی زده و هم تعداد زیادی پاس گل داده است. سرعت و چابکی فوق‌العاده او در سال‌های جوانی، در کنار توانایی عبور از چند مدافع، یکی از مهم‌ترین عوامل موفقیتش بود.
درک فوق‌العاده از بازی نیز به لیونل مسی اجازه داده است در نقش‌های مختلف ظاهر شود. او می‌تواند از کناره‌ها، مرکز زمین یا در نقش مهاجم کاذب بازی کند و با دید بالای خود برای هم‌تیمی‌ها موقعیت بسازد. دلیل قرارگرفتن او در رتبه ششم این فهرست، مقایسه با بازیکنانی است که در برخی جنبه‌های فیزیکی مانند نبردهای هوایی یا تکل‌زدن تنوع بیشتری داشته‌اند؛ موضوعی که البته هیچ‌گاه مانع تأثیرگذاری فوق‌العاده مسی در فوتبال نشده است.
آمار دوران حرفه‌ای لیونل مسی
تعداد بازی: ۱,۱۴۷
گل: ۹۰۳
پاس گل: ۴۰۷
جام‌ها: ۴۶
۵ – یوهان کرویف
دوران حرفه‌ای: ۱۹۶۴ تا ۱۹۸۴
یوهان کرویف یکی از چهره‌هایی بود که تأثیر زیادی بر شکل‌گیری فوتبال مدرن گذاشت. او فوتبال را به شیوه‌ای متفاوت می‌دید و تحت تأثیر فلسفه رینوس میشلز، به یکی از مهم‌ترین نمایندگان مکتب فوتبال کامل تبدیل شد. کرویف در نقش مهاجم، قابلیت بازی در موقعیت‌های مختلف را داشت و حرکات غیرقابل پیش‌بینی او، کار مدافعان را بسیار دشوار می‌کرد.
کرویف می‌توانست برای دریافت توپ به عقب برگردد، پشت خط دفاعی حرکت کند، با هم‌تیمی‌ها ترکیب شود یا با استفاده از دریبل، ساختار دفاعی حریف را به هم بریزد. کنترل توپ، سرعت و تکنیک او در سطح بالایی قرار داشت، اما شاید مهم‌تر از همه، درک عمیقش از فضای زمین بود. کرویف اغلب موقعیت‌هایی را تشخیص می‌داد که دیگر بازیکنان هنوز متوجه شکل‌گیری آن‌ها نشده بودند و همین آگاهی محیطی، او را به بازیکنی منحصربه‌فرد تبدیل می‌کرد.
آمار دوران حرفه‌ای یوهان کرویف
- تعداد بازی: ۶۱۴
- گل: ۳۵۵
- پاس گل: ۲۵۱
- جام‌ها: ۲۲
۴ – استیون جرارد
دوران حرفه‌ای: ۱۹۹۸ تا ۲۰۱۶
وقتی صحبت از بهترین هافبک‌های تاریخ فوتبال انگلیس می‌شود، نام‌هایی مانند پل اسکولز و فرانک لمپارد معمولاً مطرح هستند؛ یکی به‌خاطر کنترل بازی و پاس‌های دقیق و دیگری به دلیل گلزنی و رهبری. اما استیون جرارد ترکیبی از بسیاری از این ویژگی‌ها را همزمان در اختیار داشت. او در بیشتر دوران حرفه‌ای خود در لیورپول بازی کرد و در تیمی که همیشه قدرتمندترین ترکیب را در اختیار نداشت، بار زیادی را به دوش کشید.
جرارد به‌عنوان یک هافبک باکس تو باکس، دامنه کاملی از مهارت‌ها را ارائه می‌کرد. پاس‌های بلند و دقیق او می‌توانست توپ را تا فاصله حدود ۴۰ متری به مقصد برساند و شوت‌های قدرتمند از راه دور نیز یکی از سلاح‌های اصلی‌اش بودند. او در دفاع نیز حضور فعالی داشت و با شناخت مناسب از بازی، به تیم کمک می‌کرد. عملکرد او در فینال لیگ قهرمانان ۲۰۰۵ مقابل میلان نمونه‌ای از روحیه و تأثیرگذاری او بود؛ جرارد در بازگشت تاریخی لیورپول از شکست ۳-۰، گل زد و در نهایت تیمش در ضربات پنالتی قهرمان شد.
آمار دوران حرفه‌ای استیون جرارد
- تعداد بازی: ۸۶۳
- گل: ۲۱۲
- پاس گل: ۱۹۳
- جام‌ها: ۱۱
۳ – کریستیانو رونالدو
دوران حرفه‌ای: ۲۰۰۲ تا امروز
کریستیانو رونالدو یکی از بزرگ‌ترین ستاره‌های تاریخ فوتبال است؛ بازیکنی که بخش قابل توجهی از موفقیت خود را با انضباط، جاه‌طلبی و ذهنیت رقابتی به دست آورد. او در ۱۸ سالگی از اسپورتینگ پرتغال به منچستریونایتد رفت و در ابتدا بیشتر به‌عنوان وینگری تکنیکی و لاغر شناخته می‌شد که علاقه زیادی به دریبل‌زدن داشت. با این حال، در سال‌های بعد سبک بازی او به‌طور چشمگیری تغییر کرد و به یکی از مرگبارترین گلزنان فوتبال تبدیل شد.
رونالدو در فصل ۲۰۰۷/۰۸ با به ثمر رساندن ۴۲ گل و کسب توپ طلا، مسیرش را برای تبدیل‌شدن به یکی از بزرگ‌ترین ستاره‌های فوتبال جهان هموار کرد. در دوران اوج، ترکیبی از سرعت، قدرت، تکنیک، هوش و توانایی گلزنی او را به بازیکنی بسیار دشوار برای مهار تبدیل کرده بود. موفقیت‌های متعدد در سطح باشگاهی و ملی، از جمله پنج توپ طلا، پنج قهرمانی لیگ قهرمانان، سه قهرمانی لیگ برتر، دو قهرمانی سری آ، دو قهرمانی لالیگا و قهرمانی اروپا با پرتغال، جایگاه او را در کنار بزرگ‌ترین بازیکنان تاریخ تثبیت کرده است.
رونالدو حتی درباره کامل‌بودن خود با اعتمادبه‌نفس بسیار بالایی صحبت کرده و معتقد است در بخش‌های مختلف فوتبال مهارت دارد؛ از بازی هوایی و ضربات آزاد گرفته تا استفاده از هر دو پا، سرعت و قدرت بدنی.
آمار دوران حرفه‌ای کریستیانو رونالدو
- تعداد بازی: ۱,۳۱۵
- گل: ۹۶۸
- پاس گل: ۲۶۱
- جام‌ها: ۳۵
۲ – رونالد کومان
دوران حرفه‌ای: ۱۹۸۰ تا ۱۹۹۷
رونالد کومان شاید یکی از معدود مدافعانی باشد که بیشتر به‌خاطر توانایی‌های هجومی خود شهرت پیدا کرده است. او یکی از بازیکنانی بود که ایده فوتبال کامل را به شکل متفاوتی اجرا کرد و در تیم‌هایی مانند آژاکس، پی‌اس‌وی آیندهوون و بارسلونا درخشید. کومان به‌عنوان یک سوئیپر، علاوه بر وظایف دفاعی، از عقب زمین با پاس‌های بلند و دقیق حملات تیمش را پایه‌گذاری می‌کرد.
اما چیزی که کومان را از دیگر مدافعان متمایز می‌کرد، آمار گلزنی فوق‌العاده او بود. او به‌عنوان یک مدافع گلزن رکوردی استثنایی داشت و در میان مدافعان تاریخ فوتبال از نظر تعداد گل در جایگاهی ویژه قرار گرفت. در کنار این توانایی هجومی، کومان از نظر دفاعی نیز بازیکنی باهوش بود و با تشخیص مناسب موقعیت‌ها می‌توانست حملات حریف را متوقف کند. ترکیب بازی‌سازی از عقب، شوت‌زنی و توانایی دفاعی، او را به یکی از کامل‌ترین مدافعان تاریخ تبدیل کرد.
آمار دوران حرفه‌ای رونالد کومان
- تعداد بازی: ۷۶۲
- گل: ۲۵۴
- پاس گل: ۹۸
- جام‌ها: ۱۹
۱ – رود گولیت
دوران حرفه‌ای: ۱۹۷۹ تا ۱۹۹۸
رود گولیت در این فهرست به‌عنوان نماد یک فوتبالیست همه‌فن‌حریف در رتبه نخست قرار گرفته است؛ بازیکنی که در دوران حرفه‌ای خود تقریباً هر کاری را می‌توانست در زمین انجام دهد. او قابلیت بازی به‌عنوان مدافع مرکزی، هافبک و مهاجم را داشت و در هر یک از این نقش‌ها عملکردی در سطح بالا ارائه می‌کرد. همین انعطاف‌پذیری، گولیت را به یکی از روشن‌ترین نمونه‌های مفهوم بازیکن کامل تبدیل کرده بود.
قد حدود ۱۹۰ سانتی‌متری او نیز در نبردهای هوایی یک امتیاز بزرگ محسوب می‌شد، اما توانایی‌هایش به قدرت بدنی محدود نبود. کنترل توپ، پاس‌های دقیق، تکنیک و هوش فوتبالی باعث می‌شد گولیت بتواند بدون افت محسوس از یک پست به پست دیگر منتقل شود. برای مدافعان حریف نیز پیش‌بینی نقش بعدی او آسان نبود، زیرا می‌توانست هم در دفاع و هم در حمله خطرناک باشد. گولیت در میلان نیز نقشی مهم ایفا کرد و در سال ۱۹۸۷ موفق به کسب توپ طلا شد.
آمار دوران حرفه‌ای رود گولیت
- تعداد بازی: ۶۴۲
- گل: ۲۳۶
- پاس گل: ۱۱۲
- جام‌ها: ۱۸
جمع‌بندی نهایی
تعریف یک فوتبالیست کامل فقط به گلزنی یا تعداد جام‌های یک بازیکن محدود نمی‌شود. بازیکنی که بتواند در چند پست بازی کند، در شرایط مختلف مسابقه تصمیم درست بگیرد، از نظر فنی و بدنی آماده باشد و در حمله و دفاع تأثیر بگذارد، شانس بیشتری برای قرارگرفتن در این دسته دارد.
در این رتبه‌بندی، بازیکنانی با سبک‌های کاملاً متفاوت کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند؛ از مدافعانی مانند فرانتس بکن‌باوئر و رونالد کومان گرفته تا هافبک‌هایی مانند جرارد و سیدورف و مهاجمانی مانند مسی و رونالدو. با این حال، در نهایت رود گولیت به‌دلیل ترکیب کم‌نظیر قدرت بدنی، تکنیک، هوش بازی و توانایی حضور مؤثر در چند پست، در صدر فهرست کامل‌ترین بازیکنان تاریخ فوتبال قرار گرفته است.
