عبور از مرزهای نظارت دولتی؛ مشاهدات یک گردشگر زن از کره شمالی در غیاب همراهی رسمی تور
تجربه سفر به کره شمالی برای اکثر مردم دنیا، یک کنجکاوی است؛ یک نگاه کوتاه به یک دنیای کاملاً متفاوت. اما این نگاه همیشه از پشت شیشهٔ اتوبوسهای تور و با توضیحات از پیش تعیینشدهٔ راهنما انجام میشود. چه میشود اگر یک زن تصمیم بگیرد این فیلتر را حذف کند؟ این همان اتفاقی است که افتاد.
این مقاله داستان شگفتانگیز زنی است که توانست به شیوهای باورنکردنی، به صورت انفرادی و بدون حضور مداوم راهنمای تور، به قلب کره شمالی سفر کند. او توانست فراتر از بناهای یادبود عظیم و صفوف منظم، به دنبال ردپایی از زندگی عادی در میان مردم این کشور باشد. آنچه در ادامه میخوانید، گزارشی است دست اول، شفاف و عاری از دخالتهای رسمی که تصویری جدید و بیپرده از شمالیترین راز آسیا به دست میدهد.
گریز زیرکانه از نظارت در پیونگیانگ
در سال گذشته، جمهوری دموکراتیک خلق کره (کره شمالی) برای اولین بار پس از پایان محدودیتهای همهگیری کووید-۱۹، مرزهای خود را به روی گردشگران بینالمللی بازگشود. با این حال، سفر به این کشور منزوی و اسرارآمیز، تفاوتهای اساسی با یک تعطیلات معمولی دارد.
طبق ضوابط سختگیرانه، بازدیدکنندگان ملزم هستند که همواره در معیت راهنمای تور بمانند و مطلقاً اجازهٔ گشتوگذار انفرادی ندارند؛ همچنین انتظار میرود که مجموعهای از قوانین خاص و مصوب دولتی را به دقت رعایت کنند.
درو بینسکی، یک ولاگر مطرح حوزهٔ سفر از آمریکا، اخیراً به دلیل ممنوعیت ورود اتباع آمریکایی، یکی از دوستان خود از کشور لتونی را برای مستندسازی این تجربه به کره شمالی اعزام کرد. بینسکی در ویدیوی خود توضیح میدهد که گردشگران «نه میتوانند هتل خود را ترک کنند و نه مجازند کاری خارج از برنامههای از پیش تعیینشده و تأییدشدهٔ دولت انجام دهند.»
با وجود این محدودیتها، دوست درو توانست یک راهکار هوشمندانه و زیرکانه برای کاوش انفرادی و دوری مقطعی از راهنمای تور پیدا کند. او با شرکت در ماراتن پایتخت (ماراتن پیونگیانگ)، این فرصت را به دست آورد. درو در این باره میگوید:
“اگر شما در ماراتن پیونگ یانگ شرکت کنید، میتوانید صبحها، بدون همراهی راهنمای تور، از هتل خارج شده و بدوید.”
برای اطلاعات بیشتر درباره لجبازی پرهزینه؛ مردی که خانهاش را نفروخت، حالا در بزرگراه زندگی میکند به این مطلب مراجعه کنید.
این گردشگر، در حالی که لباس ورزشی بر تن داشت، با دوربین خود خیابانهای خلوت صبحگاهی را به تصویر کشید و اظهار کرد: “به معنای واقعی کلمه هیچکس اطراف من نیست؛ کاملاً تنها هستم.”
با این حال، بینسکی هشدار داد که گردشگران همچنان باید به شدت مراقب باشند و به قوانین احترام بگذارند؛ زیرا غیبت از برنامههای جمعی، مانند حاضر نشدن برای صبحانه، به سرعت توسط مقامات پیگیری خواهد شد و سیستم نظارتی کشور همواره فعال است.
توسعه متناقض گردشگری در کره شمالی و ماجرای تفرجگاه وونسان کالما
کره شمالی، با هدف توسعهٔ صنعت گردشگری خود، در تابستان امسال اقدام به افتتاح یک تفرجگاه ساحلی بزرگ به نام «وونسان کالما» کرد. این مجموعهٔ تفریحی در سواحل شرقی کشور و در مجاورت فرودگاهی در منطقهٔ کانگ وون قرار گرفته است.
این استراحتگاه در ابتدا با هدف ارتقاء ظرفیت گردشگری بینالمللی برنامهریزی شده بود و توسط رسانههای دولتی به عنوان «شهری در سطح گنجینه ملی» توصیف شده است. با این حال، از زمان افتتاح، ورود تمامی گردشگران به جز مسافران روس به این مجموعه ممنوع اعلام شده است که این خود نشاندهندهٔ رویکرد گزینشی پیونگیانگ در بازگشاییها است.
داریا زوبکووا، یک وبلاگنویس روسی، که مدتی را در این مقصد کاملاً جدید سپری کرده، جزئیات سفر خود را افشا کرد. سفر او از سن پترزبورگ روسیه به ولادیوستوک و سپس به پیونگیانگ انجام شد.
پس از اقامتی سهروزه در پیونگیانگ، زوبکووا به استراحتگاه وونسان کالما رفت. این مجموعه در امتداد یک خط ساحلی با شنهای سفید به طول تقریبی چهار کیلومتر واقع شده است. گفته میشود که این تفرجگاه که ظاهراً با الگوبرداری از شهر ساحلی «بنیدورم» اسپانیا طراحی شده، دارای ظرفیتی تا ۲۰,۰۰۰ بازدیدکننده و شامل بیش از ۴۰ هتل، مهمانخانه و امکانات تفریحی متنوع است. داریا زوبکووا در توضیح این مکان گفت:
“این یک استراحتگاه نوساز است که تبلیغات گستردهای برای معرفی آن در همه جا صورت گرفته است.”
این وبلاگنویس روسی هرگونه نگرانی در مورد “شنود شدن” یا قرار گرفتن تحت نظارت شدید در استراحتگاه را رد کرد. او اعتراف کرد که «هیچ ترسی نداشته است»، زیرا به گفتهٔ وی، «ما چیزی برای گفتن نداشتیم که کسی به خاطر آن ما را مورد سرزنش قرار دهد.»
کلام آخر
در نهایت، روایتهای به دست آمده از کره شمالی، اعم از تلاش یک گردشگر برای استفاده از ماراتن پیونگیانگ جهت فرار مقطعی از نظارت راهنمای تور، یا گشایش تفرجگاه بزرگ وونسان کالما که صرفاً پذیرای مسافران روسی است، همگی گویای یک واقعیتند: گردشگری در این کشور، تلاشی مداوم برای ایجاد توازن میان «کنترل حکومتی» و «آزادی عمل فردی» است. سفری که ظاهراً باید یک تعطیلات ساده باشد، در عمل تبدیل به بازی هوشمندانهای میان مسافر و سیستم نظارتی میشود.
این تجارب منحصر به فرد نشان میدهند که اگرچه پیونگیانگ در حال گسترش زیرساختهای خود برای جذب ارز خارجی است، اما ماهیت انزوای سیاسی خود را حفظ کرده و اجازهٔ لمس واقعیتهای زمینی کشور را تنها از طریق روزنههای بسیار کوچک و با برنامهریزی قبلی صادر میکند. بنابراین، سفر به کره شمالی، بیش از آنکه یک گردشگری باشد، یک تجربهٔ جامعهشناختی عمیق و یک چالش جسورانه باقی خواهد ماند.
