فیبر سلاح پنهان بدن علیه سرطان

رژیم غذایی پرفیبر با تغذیه‌ی میکروب‌های روده، می‌تواند سلول‌های ایمنی خسته را دوباره قدرتمند سازد تا به مبارزه با سرطان بروند.

دانشمندان در پژوهشی دریافته‌اند که میکروب‌های روده می‌توانند توان سیستم ایمنی را برای مقابله با سرطان تقویت کنند و کلید این قدرت، رژیم غذایی سرشار از فیبر است. این یافته مسیر جدیدی را برای استفاده از تغییرات غذایی ساده در کنار درمان‌های پیشرفته سرطان باز می‌کند.

سیستم ایمنی، به‌ویژه سلول‌هایی موسوم به سلول‌های تی کشنده (CD8+)، خط مقدم دفاع بدن در برابر تومورها هستند. این سلول‌ها به درون تومور نفوذ و سلول‌های سرطانی را نابود می‌کنند، اما در این نبرد فرسوده شده و کارایی خود را از دست می‌دهند. حالا، پژوهشگران نشان داده‌اند که می‌توان با تأثیر بر میکروبیوم روده، این سربازان کلیدی را دوباره احیا کرد.

به‌گزارش لایوساینس، تیمی به سرپرستی دکتر سمی بدوی کشف کردند زمانی که باکتری‌های روده فیبر غذایی را تخمیر می‌کنند، ترکیبی به نام بوتیرات تولید می‌شود. این ترکیب که از دسته اسیدهای چرب کوتاه‌زنجیره (SCFAs) است، مانند منبع انرژی برای سلول‌های تی خسته به‌کار می‌آید و آن‌ها را دوباره فعال می‌کند.

پژوهشگران موش‌های مبتلا به ملانوم را با رژیم پرفیبر تغذیه کردند. براساس نتایج بدست آمده، رژیم پرفیبر باعث کاهش سرعت پیشرفت سرطان شد، موش‌های این گروه مدت بیشتری بدون تومور باقی ماندند و اندازه‌ی تومورهایشان نیز کوچک‌تر بود. برای اطمینان از نقش سلول‌های تی، آزمایش روی موش‌هایی نیز که فاقد این سلول‌ها بودند تکرار شد و در کمال ناباوری، رژیم پرفیبر هیچ تأثیری بر بهبود از سرطان نداشت؛ این کشف ثابت کرد که فیبر به‌طور ویژه از طریق تقویت سلول‌های تی عمل می‌کند.

بررسی‌های بیشتر نشان داد در موش‌هایی که فیبر بیشتری مصرف می‌کردند، تعداد سلول‌های تی متخصص در مبارزه با ملانوم افزایش یافته بود.

پژوهش نشان داد اثر ضدسرطانی به گونه‌ای باکتری خاص وابسته نیست، بلکه حاصل عملکرد جمعی میکروبیوم روده است.

پژوهشی که به‌تازگی در مجله (Nature Metabolism) منتشر شده، نشان می‌دهد که فیبر احتمالاً روی ژن‌های ما نیز اثر می‌گذارد.

فیبر انواع مختلفی دارد؛ ساقه‌های ترد سبزی‌های برگ‌دار گرفته تا حبوبات و آجیل دارای فیبر هستند. فیبر خوراکی به روده بزرگ می‌رود و در آنجا باکتری‌های مفید از آن تغذیه می‌کنند؛ در نتیجه، اسید‌های چرب با طول زنجیره کوتاه از جمله پروپیونات و بوتیرات تولید می‌شوند که به‌تازگی به دلیل تأثیری که بر سلامت روده دارند، جلب توجه کرده‌اند.

اسید‌های چرب با طول زنجیره کوتاه، هنگامی تولید می‌شوند که میکروب‌های روده، فیبر را تجزیه کنند. آنها وارد جریان خون می‌شوند و می‌توانند به بافت‌های مختلف برسند.

پژوهش مایکل اسنایدر (Michael Snyder)، استاد ژنتیک دانشگاه استنفورد آمریکا، و گروهش نشان داد که پروپیونات و بوتیرات به مکان‌های خاصی روی هیستون‌ها (پروتئین‌هایی که مانند قرقره‌ای برای دی‌اِن‌اِی عمل می‌کنند) می‌چسبند و باعث تغییرات مستقیم در ژن‌های مربوط به تقسیم سلولی و مرگ سلولی می‌شوند. اسنایدر گفت: ارتباط مستقیمی میان مصرف فیبر و تعدیل عملکرد ژنی یافتیم که اثرات ضدسرطانی دارد.

براساس این پژوهش، محصولات جانبی تجزیه فیبر احتمالاً بر رفتار ژن در روده بزرگ و احتمالاً سایر بافت‌ها تأثیر مثبت دارد.

فواید یک رژیم غذایی با فیبر بالا:

• سطح کلسترول را کاهش می‌دهد.
• حرکات روده را طبیعی می‌کند.
• به حفظ سلامت روده کمک می‌کند.
• به شما کمک می‌کند تا بیشتر زندگی کنید.

مواد غذایی با فیبر بالا:

اگر روزانه فیبر کافی دریافت نمی‌کنید، ممکن است نیاز به افزایش مصرف فیبر داشته باشید. انتخاب های خوب عبارتند از:

• محصولات سبوس‌دار
• میوه‌ها
• سبزیجات
• لوبیا، نخود و سایر حبوبات
• آجیل و دانه‌ها
• یک راه دیگر خوردن غذاهایی مانند غلات، گرانولا، ماست و بستنی با فیبر است. فیبر اضافه‌شده معمولا به‌عنوان «اینولین» یا «ریشه کاسنی» برچسب‌گذاری می‌شود.

نکته: غذاهای تصفیه‌شده یا فرآوری‌شده ، مانند میوه‌ها و سبزیجات کنسرو شده، آب میوه‌های بدون پالپ، نان‌ها و پاستاهای سفید و غلات غیرسبوس دار ،فیبر کمتری دارند. 

نکته: اگر دچار یبوست، اسهال، سندرم روده تحریک‌پذیر هستید، در رژیم فیبر خود نیاز به مکمل‌های فیبری دارید. در این صورت، قبل از مصرف مکمل‌ها با پزشک مشورت کنید.

کلام آخر:

انتخاب غذاهای خوشمزه که فیبر دارند کار سختی نیست. باید بدانید که به چه مقدار فیبر رژیمی نیاز دارید و غذاهای پر فیبر را بشناسید. آن‌وقت می‌توانید رژیم غذایی با فیبر بالا و یا حتی رژیم لاغری با فیبر بالا را تجربه کنید. رژیم غذایی پرفیبر عمدتا در میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل و حبوبات یافت می‌شود. احتمالاً رژیم فیبر به دلیل توانایی آن در پیشگیری یا تسکین یبوست شناخته شده است. اما غذاهای حاوی فیبر می‌توانند فواید دیگری نیز برای سلامتی داشته باشند، مانند کمک به حفظ وزن مناسب، کاهش خطر ابتلا به دیابت، بیماری قلبی و برخی از انواع سرطان.