مکانیزم ماشه و تتر؛ از کیف پول رمزارز در دوران تحریم چطور محافظت کنیم؟
بررسیها نشان میدهد که با وجود هشدارها، بهخصوص برای تتر، این رمزارز همچنان در برخی از صرافیها میان خریداران ایرانی پرتقاضاست و هنوز از جذابیت خرید آن کم نشده است.
تأثیر مکانیسم ماشه بر دسترسی ایرانیان به صرافیهای خارجی
ایرانیان طی سالهای گذشته برای سرمایهگذاری و معامله رمزارزها عمدتاً به صرافیهای بینالمللی متکی بودهاند؛ چراکه این صرافیها حجم نقدینگی بالاتر، امکانات معاملاتی متنوعتر و امنیت بیشتری نسبت به اغلب صرافیهای داخلی فراهم میکنند. اما تشدید تحریمها و اجرای مکانیسم ماشه، این دسترسی را بیش از پیش دشوار میکند.
در چنین شرایطی، صرافیهای خارجی مانند بایننس، کوینبیس و سایر پلتفرمهای مطرح، به دلیل ریسک بالای همکاری با کاربران ایرانی، معمولاً سیاستهای سختگیرانهای اتخاذ میکنند؛ از جمله مسدودسازی حسابها، عدم امکان برداشت دارایی یا جلوگیری از ثبتنام کاربران با آیپی ایران. حتی در مواردی مشاهده شده که جابهجایی استیبلکوینهایی مانند تتر (USDT) به کیفپولهای مرتبط با کاربران ایرانی متوقف یا بلوکه شده است.
بابت «فریز» تتر نگران باشیم؟
فریز شدن یعنی توکنها در حساب باقی میمانند اما کاربر قادر به انتقال یا برداشت آنها نیست. این همان خطری است که با به صدا درآمدن زنگ ماشه، میان فعالان رمزارزی مطرح شد. فعالان بازار میگویند (فریز شدن تتر) این هشدارها پیش از این هم داده شده بود. چه بسا ادعاهای غیر رسمی وجود دارد که از آغاز جنگ تا امروز والتهای زیادی بلوکه شده است؛ اما با تشدید تحریمها و بازگشت مکانیسم ماشه، ریسک عملی بلوکه شدن داراییها واقعیتر و محسوستر از پیش شده است.
رضا سلطانی، کارشناس حوزه بلاکچین، در توضیح علت این حساسیت به زومیت میگوید: «تتر یک شرکت متمرکز مستقر در هنگکنگ است که برای حفظ جایگاه جهانیاش با نهادهایی مثل OFAC و الزامات FATF در حوزه AML همکاری میکند.» به گفته او بنیاد تتر قبلاً در بحرانهایی مثل آغاز جنگ اوکراین حسابهای مرتبط با روسیه را مسدود کرده بود.
البته در نقطه مقابل او، کارشناسهای دیگری هم هستند که میگویند بنیاد تتر تمایلی به انجام دادن اقدامات تهاجمی در بازار رمزارز ندارد. دلیل اصلی هم آن است که نمیخواهد در جامعه جهانی رمزارزها منفور شود. با این حال بیشتر فعالان این بازار میگویند اگر تتر دارید، عاقلانهتر این است که این روزها فکری به حال والتهای خود داشته باشید.
بنیاد تتر قبلاً در بحرانهایی مثل آغاز جنگ اوکراین حسابهای مرتبط با روسیه را مسدود کرده بود
چه ارزهایی امنترند؟
ترجیحا از خرید تتر خودداری کنید. ارزهای متمرکز مثل usdc ،usdt و busd خطرهای خودشان را دارند در عوض DAI که غیرمتمرکز است این مشکل را ندارد. فقط استیبلکوینهای غیرمتمرکز تا حد زیادی در برابر این ریسک مقاوم هستند.
اگر تتری در صرافی دارید آن را تبدیل به BNB یا هر ارزی کنید که در صرافیهای غیرمتمرکز بتوان از آن استفاده کرد. برای این کار ویپیان را روشن، تتر را وارد یک کیف پول غیر حضانتی (مثل Trust Wallet یا SafePal و…) کنید؛ سپس کیف پول خود را به یک صرافی غیرمتمرکز مثل پنکیک سواپ یا هر صرافی غیرمتمرکز دیگر متصل کنید و ارزتان را به ارز دیگری تبدیل کنید. این دارایی به کیف پول آخر واریز خواهد شد.
رعایت نمودن نکات امنیتی شبکه و حریم خصوصی: هنگام انتقال یا تعامل با صرافیهای غیرمتمرکز از VPN استفاده کنید. بهتر است حسابتان را نه روی گوشی، بلکه روی سیستم بالا بیاورید. روی دستگاههای عمومی کیفپولتان را باز نکنید و تا جای ممکن دسترسی اینترنت دستگاههای نگهداری کیفپول را مدیریت کنید.
از انتقال مستقیم از صرافیهای ایرانی به صرافیهای خارجی خودداری کنید تا از ریسکهای اضافی مرتبط با بلوکهشدن تراکنشها کاسته شود.
صرافیها در حالت آمادهباش
صرافیهای رمزارزی این روزها درحالی از سمت بانک مرکزی تحت فشار قرار میگیرند که ممکن است با یک بحران بینالمللی هم روبهرو باشد. اینطور که سلطانی تأکید میکند اگرچه در کیفپولهای داخلی که صرافی حضانت دارایی را بر عهده دارد، برای خود فرد هم ممکن است خطراتی باشد اما مسئولیت کنترل آن با صرافی است، نه کاربر.
در کیفپولهای داخلی که صرافی حضانت دارایی را بر عهده دارد، برای خود فرد هم ممکن است خطراتی باشد اما مسئولیت کنترل آن با صرافی است و نه کاربر
بنابراین، نگرانی اصلی این است که اگر حسابهای صرافیها بلوکه شوند، دارایی در کیفپول صرافی بلوکه میشود و کنترل روی آن از دست میرود. در نتیجه پاسخگویی و بازیابی حقوق کاربران پیچیده خواهد شد. برخی صرافیها مکانیزمهایی برای مدیریت تترهای «فلگنشده» دارند تا در صورت لزوم بتوانند نقدینگی را حفظ کنند، اما اگر این آمادگی وجود نداشته باشد، ریسک بسیار بالاست.» خطری که صرافیها را این روزها به حالت آمادهباش درآورده. 
تشویق کاربران به جابهجایی دارایی از تتر به DAI
اولین پیامد بازگشت تحریمها بر اکوسیستم رمزارزی محدود شدن روابط بینالمللی و سختتر شدن دسترسی به تأمینکنندگان نقدینگی خارجی است.
مدیر عامل یکی از صرافی های مطرح کشور درباره دیگر پیامدهای بازگشت تحریمها هم میگوید: «پیامد دوم این است که از سوی حاکمیت فشار مضاعفی بر صرافیهای داخلی برای کنترل بازار ارز تحمیل خواهد شد و سوم هم همین موضوع که احتمال فریز شدن داراییهای متمرکز تحت نظارت نهادهای خارجی مثل تتر بالا میرود.»
او با بیان این که تجربه نشان داده که داراییهایی که در کیفپولهای غیر متمرکز یا بهصورت on-chain نگهداری میشوند، امنیت بالاتری دارند توضیح میدهد:
توصیههای مهم برای کاربران ایرانی
با وجود تمام محدودیتها، برخی راهکارها میتواند ریسک را کاهش دهد:
- پرهیز از نگهداری مبالغ بالا در حساب صرافیهای خارجی و انتقال سریع داراییها به کیفپول شخصی.
- در نظر گرفتن این احتمال که استیبلکوینهای متمرکز مانند تتر نیز در شرایط خاص میتوانند بلوکه شوند.
- انتخاب صرافیهای داخلی معتبر و دارای پشتوانه به عنوان جایگزین مطمئنتر، بهویژه برای معاملات روزمره.
- پیگیری اخبار و قوانین جدید برای کاهش احتمال غافلگیری.
جمعبندی
مکانیسم ماشه اگرچه ابزاری سیاسی در سطح بینالملل است، اما آثار مستقیم در این موضوع سختتر شدن دسترسی به صرافیهای خارجی، افزایش ریسک بلوکه شدن داراییها و محدودیت در جابهجایی رمزارزها مهمترین پیامدهای آن هستند. در چنین فضایی، آگاهی، مدیریت دقیق دارایی و تکیه بیشتر بر صرافیهای داخلی میتواند به کاربران ایرانی کمک کند تا در برابر فشارهای تحریمی کمتر آسیبپذیر باشند.
