بهترین و قوی ترین جنگنده های جهان

در علوم نظامی جنگنده به هواپیمایی گفته می شود که برای درگیر هوایی با دشمن طراحی شده باشد. منظور از درگیری هوایی نبرد هوایی با جنگتده دشمن و یا همان نبرد هوا به هوا است. به این دسته از جنگنده گهگاه لقب شکاری نیز داده می شود ولی مشخصا امروزه این جنگنده ها به عنوان جنگنده چند منظور نیز شناخته می شود یعنی جنگنده های که نه تنها توان درگیر با جنگنده های دشمن را دارند بلکه حمله به اهداف زمینی دشمن را نیز دارند و میتوانند طیف گسترده ای از عملیات تهاجمی از پشتیبانی هوایی نزدیک گرفته تا نفوذ عمقی، عملیات ضد پدافند و یا ضد کشتی را نیز انجام دهند. در این مقاله‌ی ویانامگ به معرفی جنگنده های مطرح جهان پرداخته می شود که برخی از انها نیز جنگنده چند منظوره هستند یعنی این جنگنده ها در مرحله اول برای درگیر هوایی ساخته شده اند ولی دارای نقش دوم تهاجم نیز هستند.

دنیای نبردهای هوایی به شکلی بنیادین تغییر کرده است. دیگر نمی‌توان با تکیه بر معیارهای کلاسیک مانند سرعت، قدرت مانور یا ارتفاع پرواز، به سادگی یک هواپیما را بهترین جنگنده جهان نامید. امروز، برتری در آسمان بیش از آنکه به توانایی‌های فیزیکی یک هواگرد وابسته باشد، به قدرت پردازش داده، فناوری پنهان‌کاری و قابلیت ایفای نقش به عنوان یک گره هوشمند در یک شبکه نبرد گسترده گره خورده است.

فهرست محتوا

نسل پنجم: نبرد در سایه‌ها
جنگنده F22
جنگنده F35
جنگنده سوخو 35
جنگنده جی ۲۰
نسل چهار و نیم
جنگنده سوخو 57
جنگنده داسو رافال
جنگنده یوروفایتر تایفون
جنگنده F16
جنگنده F18
جنگنده جی ۱۰
جنگنده بوئینگ F-15EX ایگل II
جنگنده وروفایتر تایفون
جنگنده شنیانگ FC-31
جنگنده KAI KF-21
خطرناک ترین جنگنده جهان
جمع‌بندی: افق‌های نوین در نبردهای هوایی

نسل پنجم: نبرد در سایه‌ها

جنگنده‌های نسل پنجم یک جهش انقلابی در فناوری هوانوردی نظامی به شمار می‌روند و بهترین جنگنده در موقعیت‌های مختلف محسوب می‌شوند. این نسل با سه ویژگی کلیدی تعریف می‌شود: پنهان‌کاری پیشرفته (Stealth) برای کاهش سطح مقطع راداری، قابلیت پرواز سوپرکروز (Supercruise) یا پرواز پایدار مافوق صوت بدون نیاز به پس‌سوز، و حسگرهای یکپارچه و پیشرفته که آگاهی موقعیتی بی‌سابقه‌ای را در اختیار خلبان قرار می‌دهند.

جنگنده F22

جنگنده لاکهید مارتین F-22 رپتور (Lockheed Martin F-22 Raptor)، اولین جنگنده نسل پنجم عملیاتی جهان و نماد برتری هوایی است. برخلاف F-35 که یک جنگنده چندمنظوره همه‌کاره است، جنگنده f22 با یک هدف مشخص طراحی شده است: شکار و نابودی هر هواپیمای دشمن در آسمان. این پرنده یک «شکارچی» خالص است که برای تسلط کامل بر میدان نبرد هوایی ساخته شده است.

عملکرد F-22 حاصل ترکیبی بی‌رقیب از پنهان‌کاری، سرعت و مانورپذیری است. این جنگنده به لطف دو موتور قدرتمند F119 با قابلیت تغییر بردار رانش دوبعدی (2D Thrust Vectoring)، توانایی اجرای مانورهایی را دارد که قوانین فیزیک را به چالش می‌کشند. F-22 می‌تواند بدون استفاده از پس‌سوز به سرعت پایدار 1.76 ماخ دست یابد (سوپرکروز) و تا ارتفاع 65 هزار پایی (حدود 20 هزار متر) اوج بگیرد. از نظر پنهان‌کاری، بسیاری از تحلیلگران F-22 را به دلیل طراحی متمرکز بر نبرد هوا به هوا، دارای کمترین سطح مقطع راداری (RCS) در میان تمام جنگنده‌های جهان می‌دانند.

با این حال، این شکارچی بی‌نقص با محدودیت‌های استراتژیکی نیز روبرو است. تولید آن پس از ساخت تنها 187 فروند عملیاتی متوقف شد و سامانه‌های اویونیک و شبکه‌ای آن قدیمی‌تر از F-35 هستند. علاوه بر این، کنگره آمریکا صادرات این جنگنده را به دلیل نگرانی از انتقال فناوری‌های حساس، به طور کامل ممنوع کرده است. F-22 برای این ساخته شد که یک گرگ تنها و بی‌رقیب باشد، اما جنگ‌های مدرن نیازمند شکارچیانی است که به صورت گروهی عمل می‌کنند.

جنگنده F35

جنگنده لاکهید مارتین F-35 لایتنینگ 2 (Lockheed Martin F-35 Lightning II)، چیزی فراتر از یک هواگرد جنگنده است؛ این هواپیما یک مرکز فرماندهی و پردازش اطلاعات پرنده محسوب می‌شود. جنگنده f35 با هدف ایفای نقش به عنوان «مغز متفکر» میدان نبرد طراحی شده و قدرت اصلی آن نه در درگیری‌های تن‌به‌تن، بلکه در توانایی بی‌نظیرش برای جمع‌آوری، تحلیل و توزیع داده‌ها نهفته است.

اف 35 از مجموعه‌ای از حسگرهای پیشرفته و سامانه توزیع‌شده روزنه‌ای (DAS) با شش دوربین فروسرخ، دیدی 360 درجه و کامل از محیط اطراف را برای خلبان فراهم می‌کند و رادار آرایه فازی فعال (AESA) آن یکی از قدرتمندترین نمونه‌های موجود در جهان است. اما ویژگی تعیین‌کننده جنگنده اف ۳۵، قابلیت «همجوشی حسگرها» (Sensor Fusion) است؛ این سیستم داده‌های دریافتی از تمام حسگرهای داخلی و منابع خارجی را ترکیب کرده و یک تصویر یکپارچه و قابل درک از میدان نبرد را مستقیما روی نمایشگر کلاه خلبان به نمایش می‌گذارد.

این جنگنده از قدرتمندترین موتور ساخته شده برای یک هواپیمای نظامی، یعنی پرت اند ویتنی F135، نیرو می‌گیرد که به آن اجازه می‌دهد به سرعت 1.6 ماخ برسد. برای حفظ پنهان‌کاری، F-35 تسلیحات خود را با ظرفیت بیش از 8100 کیلوگرم در محفظه‌های داخلی حمل می‌کند و حتی توانایی حمل بمب اتمی B61 را نیز دارد. این پلتفرم در سه مدل مختلف عرضه می‌شود: F-35A برای نیروی هوایی، F-35B برای تفنگداران دریایی با قابلیت برخاست کوتاه و فرود عمودی، و F-35C برای نیروی دریایی با ساختار تقویت‌شده برای عملیات روی ناوهای هواپیمابر.

ارزش استراتژیک F-35 فراتر از توانایی‌های رزمی خود آن است. این هواپیما یک «ضریب فزاینده قدرت» به شمار می‌رود. با شناسایی تهدیدات از فواصل دور و به اشتراک‌گذاری داده‌های هدف‌گیری با هواپیماهای نسل قدیم، F-35 کل شبکه نظامی را کارآمدتر و مرگبارتر می‌سازد. خطر واقعی این جنگنده نه فقط در موشک‌هایی که حمل می‌کند، بلکه در موشک‌هایی است که دیگران را قادر می‌سازد تا از صدها کیلومتر دورتر با دقتی بی‌نظیر شلیک کنند. بنابراین به اعتقاد برخی، می‌توان آن را بهترین جنگنده در نظر گرفت.

جنگنده سوخو ۳۵

سوخو Su-35 (Sukhoi Su-35) که با نام «فلانکر-ای» در ناتو شناخته می‌شود، اوج تکامل خانواده افسانه‌ای فلانکر (Su-27) و یکی از قدرتمندترین جنگنده‌های نسل چهار و نیم در جهان به شمار می‌رود. این هواپیما به عنوان یک جنگنده برتری هوایی تمام‌عیار طراحی شده تا پلی میان نسل قبلی جنگنده‌ها و جنگنده نسل پنجم سوخو ۵۷ باشد.

قدرت اصلی این جنگنده در ترکیب سه عامل نهفته است: یک بدنه آیرودینامیک بی‌نقص، موتورهای فوق‌العاده قدرتمند و اویونیک پیشرفته. Su-35 به دو موتور قدرتمند ساترن AL-41F1S مجهز شده که دارای قابلیت تغییر بردار رانش سه‌بعدی (3D Thrust Vectoring) هستند. این فناوری به جنگنده «ابرمانورپذیری» خیره‌کننده‌ای می‌بخشد و به خلبان اجازه می‌دهد تا مانورهایی را اجرا کند که برای بسیاری از جنگنده‌های غربی غیرممکن به نظر می‌رسد. در کنار این چابکی، جنگنده سوخو ۳۵ از رادار آرایه فازی غیرفعال (PESA) بسیار قدرتمند Irbis-E بهره می‌برد که طبق ادعاها می‌تواند اهداف را از فاصله 400 کیلومتری شناسایی کند. داستان Su-35، فلسفه طراحی تکاملی روسیه را به خوبی نشان می‌دهد: به جای طراحی‌های کاملا جدید و پرریسک، یک پلتفرم موفق (Su-27) به طور مداوم تا رسیدن به نهایت پتانسیل خود بهبود می‌یابد.

جنگنده جی ۲۰

چنگدو J-20، معروف به «اژدهای نیرومند»، یک جنگنده پنهان‌کار، بزرگ و دوموتوره است که برای ماموریت‌های برتری هوایی و حملات نفوذی در عمق خاک دشمن طراحی شده است. ابعاد بزرگ و برد عملیاتی بالای جنگنده جی ۲۰ به طور خاص برای فواصل عظیم در منطقه غرب اقیانوس آرام بهینه‌سازی شده است. بسیاری از تحلیلگران معتقدند که هدف اصلی این جنگنده، تهدید دارایی‌های حیاتی پشتیبانی آمریکا مانند هواپیماهای آواکس و تانکرهای سوخت‌رسان است.

طراحی جنگنده j20 از یک پیکربندی منحصربه‌فرد بال دلتا-کانارد بهره می‌برد که ویژگی‌های پنهان‌کاری مشابه F-22 را با اصول آیرودینامیکی برای افزایش چابکی ترکیب می‌کند. همانند رقبای روسی خود، مدل‌های اولیه J-20 نیز به موتورهای روسی وابسته بودند، اما چین با جدیت در حال توسعه موتور بومی WS-15 است تا قابلیت‌های سوپرکروز و عملکرد کامل این جنگنده را محقق سازد. از نظر اویونیک، J-20 به یک رادار مدرن AESA و یک سامانه هدف‌گیری الکترواپتیکال (EOTS) مجهز شده است.

J-20 یک سامانه تسلیحاتی برای راهبرد «ممنوعیت دسترسی/منطقه‌ای» (A2/AD) چین به شمار می‌رود. هدف اصلی آن لزوما درگیر شدن در نبردهای نزدیک با F-22 نیست، بلکه از بین بردن شبکه پشتیبانی است که به نیروی هوایی آمریکا اجازه می‌دهد تا هزاران کیلومتر دورتر از پایگاه‌های خود عملیات انجام دهد.

نسل چهار و نیم

بسیاری از بدنه‌های نسل چهارم به قدری موفق و قابل اعتماد بوده‌اند که با مجهز شدن به فناوری‌های نسل پنجم مانند رادارهای AESA و سامانه‌های جنگ الکترونیک پیشرفته، همچنان در خط مقدم نیروهای هوایی جهان باقی مانده‌اند. این جنگنده‌ها که به نسل «چهار و نیم» مشهورند، نشان می‌دهند که تکامل هوشمندانه گاهی می‌تواند به اندازه یک انقلاب، کارآمد باشد.

جنگنده سوخو ۵۷

جنگنده سوخو ۵۷ (Sukhoi Su-57) که با نام «فلون» (Felon) در ناتو شناخته می‌شود، اولین تلاش روسیه برای ورود به باشگاه جنگنده‌های نسل پنجم است و بهترین جنگنده روسی در نظر گرفته می‌شود. این هواپیمای چندمنظوره با هدف اصلی مقابله با جنگنده‌های پنهان‌کار غربی طراحی شده و فلسفه طراحی آن ترکیبی از پنهان‌کاری و «ابرمانورپذیری» (Supermaneuverability) است. Su-57 ضمن به‌کارگیری ویژگی‌های پنهان‌کاری، چابکی خیره‌کننده خانواده فلانکر (سوخو ۲۷) را به ارث برده و با موتورهای دارای قابلیت تغییر بردار رانش سه‌بعدی (3D Thrust Vectoring)، آن را به سطح جدیدی رسانده است.

یکی از نوآوری‌های کلیدی Su-57، سامانه راداری منحصربه‌فرد آن با نام N036 Byelka است. این سیستم علاوه بر رادار اصلی AESA در دماغه، دارای آرایه‌های راداری جانبی در باند ایکس (X-band) و آرایه‌هایی در لبه بال‌ها در باند ال (L-band) است که به طور خاص برای کشف اهداف با سطح مقطع راداری پایین طراحی شده‌اند. با این حال، این جنگنده با چالش‌های بزرگی نیز روبرو بوده است. مدل‌های اولیه از موتور AL-41F1 (نسخه ارتقایافته موتور جنگنده سوخو ۳۵) استفاده می‌کنند و موتور اصلی نسل پنجم آن، با تاخیرهای فراوان در توسعه مواجه شده است.

جنگنده سوخو ۵۷ تجسم یک دکترین عمل‌گرایانه و نامتقارن از سوی روسیه است. مهندسان روسی با درک این موضوع که نمی‌توانند در زمینه پنهان‌کاری از آمریکا پیشی بگیرند، جنگنده‌ای ساختند که برای کشتن هواپیماهای پنهان‌کار طراحی شده است. فلسفه آن به جای اینکه «دیده نشدن» باشد، «دیدن و نابود کردن» است.

جنگنده داسو رافال

داسو رافال (Dassault Rafale)، از ابتدا به عنوان یک هواپیمای «همه‌کاره» (Omnirole) طراحی شد تا بتواند تمام ماموریت‌های ممکن را برای نیروی هوایی و دریایی فرانسه، از دفاع هوایی گرفته تا شناسایی و حتی حملات هسته‌ای، به تنهایی انجام دهد.

قلب تپنده رافال، سامانه یکپارچه جنگ الکترونیک آن موسوم به SPECTRA است. این سیستم با شناسایی، مکان‌یابی و تحلیل تهدیدات الکترومغناطیسی، آگاهی موقعیتی و حفاظت شخصی فوق‌العاده‌ای را برای خلبان فراهم می‌کند. رافال با طراحی بال دلتا-کانارد، جنگنده‌ای بسیار چابک با سرعت 1.8 ماخ و سقف پرواز بیش از 15 هزار متر است. این هواپیما می‌تواند تا 9500 کیلوگرم تسلیحات متنوع، از جمله موشک‌های پیشرفته اروپایی مانند MICA، SCALP و Meteor را حمل کند.

جنگنده یوروفایتر تایفون

جنگنده یوروفایتر تایفون (Eurofighter Typhoon)، محصول همکاری چهار قدرت اروپایی یعنی بریتانیا، آلمان، ایتالیا و اسپانیا است و به عنوان یک جنگنده برتری هوایی برای مقابله با تهدیدات دوران جنگ سرد طراحی شد. اگرچه بعدها به یک پلتفرم چندمنظوره تبدیل شد، اما طراحی آن همچنان برای رهگیری و نبرد در سرعت‌ها و ارتفاعات بالا بهینه‌سازی شده است.

تایفون به دلیل نسبت رانش به وزن استثنایی و طراحی آیرودینامیک پیشرفته‌اش شهرت دارد که به آن قابلیت سوپرکروز (پرواز با سرعت 1.5 ماخ بدون پس‌سوز) می‌بخشد. این جنگنده به رادار پیشرفته AESA مدل Captor-E و سامانه منحصربه‌فرد جستجو و ردیابی فروسرخ (PIRATE) مجهز است که به آن اجازه می‌دهد بدون انتشار امواج راداری، اهداف را شناسایی کند. تایفون نمادی از پتانسیل عظیم و در عین حال چالش‌های ذاتی پروژه‌های دفاعی چندملیتی است.

جنگنده F16

جنگنده f16 فایتینگ فالکون (F16 Fighting Falcon fighter jet)، یک اسطوره زنده در تاریخ هوانوردی نظامی است. این هواپیما که در ابتدا به عنوان یک جنگنده سبک و ارزان‌قیمت برای نبردهای روزانه طراحی شده بود، به تدریج به یکی از پرکاربردترین و همه‌کاره‌ترین جنگنده‌های چندمنظوره جهان تبدیل شد. F-16 اولین پرواز خود را در سال 1974 انجام داد و از آن زمان تاکنون با تولید بیش از 4600 فروند، به طور مداوم در حال تولید و تکامل بوده است.

راز ماندگاری F-16 در طراحی ساده، مستحکم و فوق‌العاده سازگار آن نهفته است. جدیدترین مدل‌های آن مانند F-16 Block 70/72، با بهره‌گیری از فناوری‌های نسل پنجم، از جمله رادار AESA مدل AN/APG-83، کامپیوترهای ماموریت پیشرفته و کابین تمام‌شیشه‌ای، همچنان یک رقیب بسیار جدی در میدان نبرد به شمار می‌روند. این جنگنده کوچک و چابک ثابت کرده است که یک طراحی بنیادی عالی می‌تواند دهه‌ها پیشرفت فناوری را جذب کرده و همچنان در اوج باقی بماند.

جنگنده F18

بوئینگ F/A-18 سوپر هورنت (Boeing F/A-18 Super Hornet)، ستون فقرات هوانوردی نیروی دریایی ایالات متحده و فرمانروای آسمان بر فراز اقیانوس‌ها است. این جنگنده دوموتوره و چندمنظوره برای مقاومت در برابر شرایط سخت عملیات از روی ناوهای هواپیمابر ساخته شده است. مدل سوپر هورنت (F/A-18E/F) نسخه‌ای تکامل‌یافته و بسیار بزرگ‌تر از هورنت اصلی است که با 25 درصد مساحت بال بیشتر و 33 درصد ظرفیت سوخت داخلی بالاتر، برد و مداومت پروازی به مراتب بهتری دارد.

طراحی F/A-18 با اولویت دادن به قابلیت اطمینان، ظرفیت حمل سلاح و برد عملیاتی از روی یک عرشه متحرک، نمونه‌ای درخشان از مهندسی عمل‌گرایانه است. سوپر هورنت با سرعت 1.6 ماخ، سقف پرواز بیش از 15 هزار متر و توانایی حمل بیش از 8000 کیلوگرم تسلیحات، برای انجام هر ماموریتی، از گشت هوایی رزمی گرفته تا حملات دقیق به اهداف زمینی و دریایی، آماده است و می‌تواند بهترین جنگنده باشد.

جنگنده جی ۱۰

چنگده J-10، معروف به «اژدهای چابک»، نمادی از صعود صنعت هوافضای چین است. این جنگنده تک موتوره و چندمنظوره که از نظر نقش، معادل چینی F-16 محسوب می‌شود، در کنار پلتفرم‌های دیگری مانند جنگنده جی اف ۱۷ و جنگنده جی ۱۶ چین، به یکی از ستون‌های اصلی نیروی هوایی این کشور تبدیل شده است.

مسیر تکامل جنگنده جی ۱۰، داستان پیشرفت چین را روایت می‌کند. در حالی که مدل‌های اولیه به موتورهای روسی وابسته بودند، جدیدترین نسخه آن، J-10C، یک جنگنده تمام‌عیار نسل 4.5 است. این مدل به ورودی هوای مافوق صوت بدون تقسیم‌کننده (DSI) برای کاهش سطح مقطع راداری، یک رادار پیشرفته AESA و موتور بومی قدرتمند WS-10B مجهز شده است. J-10C همچنین توانایی حمل پیشرفته‌ترین موشک‌های چینی را دارد. این هواپیما اعلامیه استقلال فناورانه چین در عرصه هوافضا است، همان‌طور که جنگنده‌هایی مانند جنگنده میگ ۲۹ برای چندین دهه نماد قدرت هوایی روسیه بودند.

جنگنده بوئینگ F-15EX ایگل II

جنگنده ایگل II (Boeing F-15EX Eagle II) جدیدترین نسخه از پلتفرم افسانه‌ای F-15، با فناوری‌های قرن بیست‌ویکم به‌روز شده تا در برابر تهدیدات مدرن رقابت کند. این جنگنده با رادار AESA مدل APG-82، کابین پیشرفته، سیستم پرواز با سیم دیجیتال و سامانه جنگ الکترونیک EPAWSS، از توانایی‌های فوق‌العاده‌ای برخوردار است.

F-15EX با موتورهای پرت‌اندویتنی F100 که هرکدام 129 کیلونیوتن رانش تولید می‌کنند، به سرعت 3,100 کیلومتر بر ساعت می‌رسد. ظرفیت حمل 22 موشک هوا به هوا یا ترکیبی از تسلیحات زمینی، آن را به یکی از قدرتمندترین جنگنده‌ها از نظر بار تسلیحاتی تبدیل کرده است. نیروی هوایی آمریکا قصد خرید 144 فروند با قیمت 87 میلیون دلار برای جایگزینی F-15C/D قدیمی را دارد. F-15EX با عمر خدمتی تا دهه 2050، نشان می‌دهد که یک طراحی کلاسیک با به‌روزرسانی مناسب همچنان می‌تواند در مأموریت‌های خاص از رقبا پیشی بگیرد.

جنگنده شنیانگ FC-31

جنگنده شنیانگ FC-31 یا J-35 در نسخه ناوپایه، دومین جنگنده رادارگریز شنیانگ و اولین جنگنده نسل پنجم چین با قابلیت عملیات روی ناوهای هواپیمابر است.

این جنگنده در حال حاضر از موتورهای WS-13 استفاده می‌کند که از موتورهای RD-93 روسیه گرفته شده ولی مدل‌های تولیدی بعدی آن به موتورهای قوی‌تر WS-19 مجهز خواهد شد که هم‌اکنون در دست توسعه است. FC-31 با بدنه کامپوزیتی، محفظه تسلیحات داخلی و قیمت 70 میلیون دلار، بخشی از برنامه مدرن‌سازی نیروی دریایی چین است و انتظار می‌رود تا سال 2026 روی ناوهای جدید عملیاتی شود. طراحی آن با الهام از F-22، شامل سکان‌های عمودی زاویه‌دار و رادار گریزی پیشرفته است که توازن قدرت در غرب اقیانوس آرام را تقویت می‌کند.

جنگنده KAI KF-21

جنگنده KF-21، نشانه ای از ورود کره جنوبی به جمع تولیدکنندگان برتر هوافضا در جهان است. این جنگنده با موتورهای جنرال الکتریک F414 که هرکدام 98 کیلونیوتن رانش تولید می‌کنند، به سرعت 2,200 کیلومتر بر ساعت می‌رسد. KF-21 با حسگرهای پیشرفته و قیمت تقریبی 74 میلیون دلار، قابلیت‌های نزدیک به نسل پنجم را با هزینه‌ای مشابه جنگنده‌های نسل چهارم ارائه می‌دهد و ارزش اقتصادی بالایی دارد.

برنامه تولید این جنگنده شامل 120 فروند برای نیروی هوایی کره جنوبی تا سال 2032 است و صادرات احتمالی به کشورهایی مانند اندونزی (شریک توسعه)، لهستان و کشورهای جنوب شرق آسیا در نظر گرفته شده است. اولین پرواز KF-21 در سال 2022 نقطه عطفی برای جاه‌طلبی‌های هوافضای کره بود و این جنگنده پایه‌ای برای توسعه احتمالی جنگنده‌های نسل ششم در آینده فراهم کرده است.

خطرناک ترین جنگنده جهان

عنوان خطرناک ترین و بهترین جنگنده جهان یک مفهوم نسبی است و به سناریوی نبرد بستگی دارد. «خطر» می‌تواند معانی متفاوتی داشته باشد:

در یک نبرد هوایی خالص (Dogfight): جنگنده f22 رپتور به دلیل ترکیب بی‌نظیر پنهان‌کاری، سرعت و ابرمانورپذیری، همچنان خطرناک‌ترین حریف است. این هواپیما برای تسلط بر آسمان و نابودی هر رقیبی در نبرد تن‌به‌تن ساخته شده است.

در یک میدان نبرد شبکه‌محور: جنگنده f35 لایتنینگ II خطرناک‌ترین است. توانایی آن در دیدن تمام میدان نبرد و به اشتراک‌گذاری داده‌ها، کل نیروی خودی را مرگبارتر می‌کند. خطر آن در هوش و آگاهی‌اش نهفته است.

در فاصله نزدیک و غیرقابل پیش‌بینی: جنگنده سوخو ۳۵ به دلیل ابرمانورپذیری، در نبردهای نزدیک خطرناک‌ترین و بهترین جنگنده است. این جنگنده می‌تواند تاکتیک‌های کلاسیک نبرد هوایی را به چالش بکشد.

به عنوان یک تهدید استراتژیک: جنگنده جی ۲۰ خطرناک‌ترین تهدید استراتژیک برای عملیات آمریکا در اقیانوس آرام است. هدف اصلی آن نه درگیری با جنگنده‌های دیگر، بلکه فلج کردن زیرساخت‌های حیاتی پشتیبانی (تانکرها و آواکس‌ها) است.

در نهایت، به نظر می‌رسد عنوان خطرناک ترین و بهترین جنگنده جهان در حال انتقال از یک پلتفرم واحد به یک سیستم یکپارچه است. شکارچی برتر آینده، جنگنده‌ای خواهد بود که بتواند به بهترین شکل شبکه‌ای از دارایی‌های باسرنشین و بدون سرنشین را فرماندهی کند.

افق‌های نوین در نبردهای هوایی

 

نام جنگنده	کشور سازنده	نسل	حداکثر سرعت (ماخ)	سقف پرواز (متر)	برد رزمی (کیلومتر)	ظرفیت حمل سلاح (کیلوگرم)
F-35 Lightning II	آمریکا	5	1.6	15,000	1,239	8,160
F-22 Raptor	آمریکا	5	2.25	20,000	850	8,000 (داخلی)
Su-57 Felon	روسیه	5	2.0	20,000	1,500	10,000
Chengdu J-20	چین	5	+2.0	20,000	2,000	~8,000 (داخلی)
Su-35 Flanker-E	روسیه	4.5	2.25	18,000	1,580	8,000
Dassault Rafale	فرانسه	4.5	1.8	15,235	1,852	9,500
Eurofighter Typhoon	کنسرسیوم اروپایی	4.5	+2.0	19,810	1,389	9,000
F-16 Fighting Falcon	آمریکا	4.5 (Block 70)	+2.0	+18,000	546	7,700
F/A-18 Super Hornet	آمریکا	4.5	1.6	+15,000	906	8,050
Chengdu J-10C	چین	4.5	1.8	18,000	1,240	7,000

کلام آخر

جنگنده های جهان، شکل‌دهی به آینده نبردهای هوایی را آشکار می‌سازد. برتری دیگر تنها با عملکرد پروازی تعریف نمی‌شود. امروزه، حسگرها، پردازش داده‌ها و قابلیت‌های شبکه‌ای به اندازه سرعت و چابکی اهمیت دارند. نگاه به آینده، ما را به سوی جنگنده‌های نسل ششم هدایت می‌کند. پروژه‌هایی مانند NGAD در آمریکا، ویژگی‌هایی مانند پرواز اختیاری (با یا بدون خلبان)، اتصال فوق‌پیشرفته به شبکه و توانایی فرماندهی پهپادهای همراه را تعریف می‌کنند. آینده قدرت هوایی کمتر به «شوالیه تنها» در آسمان تعلق دارد و بیشتر در دستان «استاد شطرنجی» خواهد بود که کل صفحه نبرد را فرماندهی می‌کند.