همه چیز درباره چای؛ از انواع و فرایند تولید تا خواص و ترکیبات
نوشیدنی حاصل از یک گل زینتی به نام علمی Camellia sinensis را چای مینامند. نام آن در چین جنوبی و چین شمالی به ترتیب، «چای» و «تِی» گفته میشود. کشت چای در مناطقی صورت میپذیرد که در آنجا حداقل 1200 میلیمتر بارندگی سالانه وجود داشته باشد و خاک مناسب برای آن خاک اسیدی با PH پنج و نیم است.
در فرآوری این گیاه برگ چای مراحل حرارت دهی، خشک سازی و گاه افزودن برخی دیگر از گیاهان را میگذراند و سرانجام به مدت چند دقیقه در آبِ جوش، جوشانده میشود. فرآوری نوع سیاه آن به دو روش رسمی (Orthodox) و غیررسمی (Unorthodox) قابل انجام است.

در مقایسه با بسیاری از نوشیدنیهای موجود چای نوشیدنی بسیار طبیعی و سالمی به شمار میرود. این نوشیدنی فاقد نمک، چربی و مواد حاوی کالری است.
بیشتر برگهای قسمت بالایی و جوانهها برای تولید چای مورد استفاده قرار میگیرند. گیاه سیننسیس به صورت طبیعی تا حدود ارتفاع سه متر رشد میکند. برای دسترسی به برگهای تازه جوانه زده که هربار چیده میشوند طوری از گیاه نگهداری میشود که همیشه در ارتفاع حدود یک و نیم متر باشد.
این گیاه اگر در محیط گرم و مرطوب قرار بگیرد در تمام فصول سال رشد کرده و جوانه میزند؛ به اصطلاح گیاهی همیشه سبز است. منشا این گیاه در آسیای شرقی است اما گاهی در دیگر نقاط جهان هم پرورش داده میشود.
این گیاه برای رشد بهتر شبیه به بسیاری از گیاهان دیگر به خاکی غنی و سبک نیاز دارد. در نواحی نزدیک به استوا به دلیل شرایط خاص آب و هوایی این گیاه رشد بهتری نسبت به سایر نواحی جهان دارد.
ما امروز بین صدها مدل متنوع از دمنوش ها و انواع چای گیاهی چند مورد از برترین آنها را برای شما انتخاب کرده ایم .
ترکیبات موجود در انواع چای
- روغنهای ضروری انواع چای برای بدن:
- روغنهای طبیعی ترکیب مفیدی است که در چای وجود دارد که حدود 20 درصد از برگها را تشکیل میدهد. این روغنها عامل طعم و عطر ویژهی چای هستند. در چای سبز حدود 100 ترکیب و در چای سیاه حدود 550 ترکیب معطر وجود دارد.
- پلیفنول:
- مادهای بنام تیفلاوین در چای سیاه وجود دارد. این گروه ترکیبات شیمیایی پلیفنول نام دارند و نوعی آنتیآکسیدان بسیار قوی هستند. نوشیدن چای باعث تقویت بدن با این آنتی اکسیدانها میشود. این مواد 30% از محتوای برگهای خام را تشکیل میدهند. پلیفنولها عامل تلخی چای هستند. طعم گس چای هم به دلیل همین مواد است.
- مواد مغذی:
- مواد مغذی بسیاری در چای وجود دارند که البته میزان آنها به نسبت موارد گفته شده کمتر است. 15 ماده معدنی غیرآلی، انواع ویتامینها و آمینواسیدها در چای وجود دارند. حدود 70 درصد از مواد معدنی موجود در چای را آمینواسیدها تشکیل میدهند. چای سبز حاوی بیشترین مقدار آمینواسید است.
- آنزیم:
- شکسته شدن آنزیمها در فرایند اکسیداسیون رنگ برگها را سیاه می کند. برگها در محل مخصوص لوله میشوند که باعث شکسته شدن سلولهای باز در گیاه میشود. این کار عطر چای را افزایش میدهد.
- در حین اکسیداسیون دو نوع ماده بسیار مفید در چای شکل میگیرند. پلیفنولاکسیداس و پلیفنول که از واکوئلهای موجود در گیاه ایجاد میشوند.
- در حین فرایند لوله کردن، شکل و اندازهی برگها تغییر کرده و به اندازهی دلخواه میرسد. روش لوله کردن و اکسیداسیون به گونهای است که روغنهای پر خاصیت موجود در گیاه حفظ شوند. روش تهیهی چای بسیار قدیمی است و در طول سالیان دراز به این شکل درآمده است.
- آلکالوئیدها:
- میزان کافئین موجود در چای نصف قهوه است. کافئین از انواع موادی است که جزو خانواده آلکالوئیدها به حساب میآید. سه نوع آلکالوئید بسیار مفید در چای وجود دارد که در تحریک ماهیچهها، مغز و سیستم عصبی بسیار موثر هستند. این مواد میتوانند اثر تحریکی روی قلب، کلیهها و سیستم تنفسی داشته باشند. کافئین، تئوفیلین و تئوبرومین سه آلکالوئید موثری هستند که در چای وجود دارند.
انواع چای
حدود 1500 عطر و طعم و ترکیب از گیاه «کاملیا سیننسیس» وجود دارد. این انواع چای در 5 دسته کلی قرار میگیرند.
چای سیاه
برگهای این چای سیاه است و از دیگر انواع چای، دمنوش پر رنگتری از آن تهیه میشود. این نوع چای مصرف بالایی در سطح جهان دارد. معمولاً در چایهای کیسهای از این نوع چای استفاده میشود. برگهای این چای کاملا خشک و تیره متمایل به قهوهای و سیاه هستند. دلیل تیره بودن این نوع چای اکسیداسیون بالاتری است که در حین فرآوری و تولید برگهای چای اتفاق میافتد.

در فرهنگ چای چینی، این چای به عنوان چای قرمز شناخته میشود چون وقتی با شیر ترکیب میشود، رنگی نزدیک به نارنجی و قرمز پیدا میکند. نوعی از چای سیاه وجود دارد با عنوان «لپسنگ سوچونگ» که روش تهیهی خاصی دارد و پس از دم کردن عطر دود چوب از آن متصاعد میشود که بسیار دلپذیر است.
چای به معنی واقعی آن، از گیاه سیننسیس تهیه میشود. چای سیاه نیز به همین نحو و از همین گیاه تولید میشود. برگهای گیاه سیننسیس چیده شده، خرد شده و لوله میشوند سپس در مکانی نگهداری میشوند تا اکسیداسیون روی آن انجام شود. با اتمام این مرحله چای خشک شده و برای فروش بستهبندی میشود.
چای سیاه در انواع عطری و ساده و طعم و عطرهای مختلف تولید و عرضه میشود. فصلی که چای در آن تولید شده و یا موقعیت جغرافیایی نقش موثری بر روی کیفیت، طعم و عطر آن دارد.
خواص درمانی چای:
چای خواص درمانی زیادی دارد که برخی از آنها را نام میبریم:
- پیشگیری، تسکین علایم و تسریع بهبود سرماخوردگی و آنفولانزا
- ضد عفونی کننده و پیشگیری از بوی بد دهان
- پیشگیری و کاهش اثرهای دیابت نوع دوم
- کاهش علایم مواد حساسیت زا
- کاهش علایم عارضه پارکینسون
- بهبود عملکرد سیستم ایمنی بدن و کند کردن گسترش عفونت ویروس اچ.آی.وی در بدن
- حفظ تعادل آب و الکترولیتهای بدن
- رفع خستگی و استرس
- پیشگیری و التیام درد بیماری آرتروز
- پیشگیری از پوکی استخوان
- کند کننده روند پیری
- جلوگیری از لخته شدن خون و رسوب چربی در رگهای خونی
- افزایش متابولیسم و کمک به کاهش وزن
- افزایش کارایی سیستم ایمنی بدن
- آثار ضد التهابی
- تصفیه خون و کنترل فشار خون و کلسترول
- بهبود عملکرد مغز و افزایش هوشیاری
محتویات چای:
برگ چای، دارای کلسیم، منیزیم، سدیم، پتاسیم، پیگمانهای فلاونیک، بازهای پوریک، تئوفیلین، ویتامین، کلروفیل، تانن و کافئین است.
- کافئین
- تئوفیلین: این ماده ساختاری همچون کافئین دارد که هم در چای سبز و هم سیاه موجود میباشد. آثاری مانند شل کردن عضلات نایژههای ریه، افزایش جریان خون کلیهها، افزایش انقباض پذیری و کارایی عضلات قلب، افزایش ضربان قلب، کاهش فشار خون و آثار ضد التهابی دارد.
- تانین: یک پلی فنول تلخ مزه است. که اثر آن در بدن آرام بخشی سیستم عصبی مرکزی است.
- تیانین: در چای چند آمینواسید وجود دارد اما بیشترین میزان اسید آمینه چای را تیانین تشکیل میدهد. عمده طعم چای به خاطر وجود همین ماده است.
- کاتچین: این ماده بسیار مفید بوده و برای سلامتی بسیار سودمند است. کاتچین در چای سبز و سیاه وجود دارد اما میزان آن در چای سبز بیشتر است. این ماده ضد سرطان است، موجب کاهش کلسترول خون شده و یک آنتیبیوتیک و آنتیویروس قوی است و همچنین از افزایش فشارخون و افزایش قند خون جلوگیری میکند.
- ویتامینهای E و Cو ویتامینهای گروه B: ویتامین E یک آنتیاکسیدان قوی است که برای بدن بسیار مفید است. ویتامین C کاهشدهنده استرس بوده و علایم سرماخوردگی را کاهش میدهد. ویتامینهای گروه B هم به متابولیسم کربوهیدراتها کمک میکند.
- فلوراید و فلووانوئید: فلوراید در استحکام دندان و فلووانوئید از ایجاد بوی بد دهان پیشگیری میکند.
- همچنین چای حاوی فیبر، کربوهیدرات، لیپید و کاراتنوئید است.
انواع معروف چای سیاه:
- چای سیاه آسام: طعم و عطری شبیه گیاه جو دارد.
- چای سیاه سیلان: طعمی واضح و حالت شکلاتی و تند دارد.
- دارجیلینگ: این چای نوع لطیفی از چای سیاه است و طعمی شبیه به میوه و گل دارد.
- ارل گری: چای سیاه با عطر ترنج و مرکبات است.
- صبحانهی انگلیسی: طعمی بسیار شبیه به چای آسام و سیلان دارد.
- لیچی و رز نوع دیگری از چای طعمی شبیه گل و میوه دارند این نوع چایها از ترکیب مواد معطر به چای تولید میشوند.
- چای صبحانهی ایرلندی: رنگ این چای به قرمزی زده و عطری شبیه جو دارد.
- چای سیاه کیموم: طعمی میوهای و شبیه به آب انگور دارد.
- چای سیاه کنیا: این چای رنگی تیره داشته و طعمی گس دارد.
- لپسنگ سوچونگ: این چای پس از دم کشیدن بوی چای زغالی دارد که بسیار مطبوع است.
- چای ماسالا: نوعی چای ترکیبی است که از هل، میخک و دانههای فلفل برای طعم دادن به آن استفاده میشود. خواص چای ماسالا متعدد و برای سلامتی بسیار مفید است.
- چای سیاه یوان: این چای در نوع شکلاتی، با عطر جو و گاهی تند وجود دارد.
محققان روز به روز به تحقیق روی چای سیاه بیشتر علاقمند میشوند.
فواید چای سبز:
در تولید این نوع چای از برگهای کاملیا سیننسیس، از اکسیداسیون کمتری نسبت به چای سیاه استفاده میشود؛ از این رو برگهای محصول تولید شده سبز روشن است. به همین دلیل این نوع چای میزان آنتیاکسیدان و ویتامین بیشتری نسبت به چای سیاه داشته و طعم آن تلخی کمتری نسبت به چای سیاه دارد.

چایها انواع مختلفی دارند که با روشها و ابزارهای مختلفی تهیه میشوند. از میان آنها میتوان به چای ماچا و سنچا اشاره کرد.
چای ماچا نوعی چای سبز بسیار با کیفیت است که به صورت پودر تولید شده در بازار وجود دارد. این چای در فرهنگ کشور ژاپن عنصر مهمی به شمار رفته و برای تولید آن از جوانههای کوچک چای استفاده میشود. این نوع چای فرایند خاصی طی کرده و در نهایت به صورت پودر مورد استفاده قرار میگیرد.
چای سبز در انواع ختلفی در بازار موجود است که طعم و عطرهای متفاوتی نسبت به هم دارند. انواع چای سبز در طعم عطرهای مختلف استفاده میشوند. این چای معمولا طعم و عطری بین فندق و میوه با طعم غالب جلبک دریایی دارد. این گستردگی طعم چای سبز دلایل مختلفی دارد از جمله موقعیت جغرافیایی که گیاه در آن کشت میشود و دوم گونهی مورد استفاده برای تولید.
انواع چای سبز:
- بیلوچان: این چای بیشتر در چین استفاده میشود عطری قوی و گیاهی دارد. در بعضی موارد طعم میوهای دارد.
- جنمایچا: در کشور ژاپن استفاده شده و نوعی از چای سنچا است. برای بهتر کردن طعم و عطر به آن ذرت و برنج پف کرده اضافه میکنند.
- گیوکورو: این چای نیز در ژاپن استفاده میشود و طعمی قوی و شبیه به جلبک دریایی دارد.
- لوشان: این چای سبز به آرامی دم میکشد و طعم و عطری شیرین و کرهای دارد
- لانگ جینگ: این چای به روش دستی در چین تهیه میشود و طعمی فندقی دارد.
- ماچا: این چای نوع ژاپنی از چای سبز است و در سراسر جهان معروف است. این چای طعمی تلخ و شیرین دارد.
- سنچا: یکی از معروفترین چایهای ژاپنی سنچا است که طعم علف داشته و کمی تلخ است. تا حدی حس کاج و هندوانه در طعم این چای حس میشود.
خواص چای سبز
تحقیقات علمی نشان میدهند که واقعیترین نوع چای است. مطالعات بسیاری بر روی تغییرات شیمیایی که هنگام دم کشیدن چای سبز رخ میدهد انجام شده است. این مطالعات خواص بینظیری از چای سبز را کشف کرده که در نوع خود میتواند دمنوش بسیار مفیدی برای سلامتی باشد.
- چای سبز به دلیل محتوی کافئینی که دارد باعث سرحال شدن، تقویت تمرکز و به هوش بودن میشود.
- سلامت قلب و عروق
- تقویت بدن در مقابل اکسیدانهای ناشی از استرس
- تقویت سلامت مغز
چای اولانگ:
خواص چای اولانگ چیزی بین چای سیاه و چای سبز است. در این چای به دلیل فرایند اکسیداسیون 80 درصدی خاصی که دارد، بخش زیادی از انتی اکسیدانها از بین میروند. باید توجه داشت که در هر بار دم کردن برگهای این نوع چای طعم و عطر متفاوتی از آن بهدست میآید.
این چای اکسیداسیون بالایی داشته و طعمی بین چای سیاه و چای سبز دارد. میتوانید این چای را چند بار دم کنید. با دم کردن درست این چای، هر بار طعم خوب آن به صورت واضح حس میشود.
انواع مختلفی چای اولانگ:
- بایهائو: این چای طعمی میوهای دارد.
- بائوژانگ یا پوچونگ: کمترین میزان فرآوری روی این چای انجام میشود از این رو طعم و عطر بسیار قویای دارد.
- فنگهانگ: طعمی گیاه گونه و شیرین دارد.
- تای گوان یین: طعمی میوهای و شیرین دارد.
- تانگ تینگ: این نوع چای طعمی فندقی و نرم دارد.
فواید چای اولانگ:
- این نوع چای حاوی آنتی اکسیدانهایی شامل EGCG، تی فلاوین و دروبیگینهاست. این ترکیبات از بدن ما در برابر اکسیدانهای مضر که به دلایل استرس در بدن آزاد میشوند محافظت میکند.
- چای اولانگ به دلیل وجود آنتی اکسیدانها در آن برای قلب و عروق هم مناسب است.
چای اولانگ برای سلامت مغز و اعصاب بسیار مفید است.
چای سفید
چای سفید در بین نزدیک ترین موارد بین آب و چای می باشد، نوشیدنی شفاف که وقتی آن را نوش جان کنید شاید در ابتدا فکر کنید که آب خورده اید اما اگر کمی زمان بگذرد یک مزه شیرینی را در ته دهان خود حس خواهید کرد.
اما این نوشیدنی شفاف که از برگ های تازه گیاه چای تهیه می شود با داشتن خواصی همچون کمک به کاهش استرس، ضد پیری، کاهش وزن و سم زدایی باعث شده که گزینه بسیار دلچسبی برای نوشیدن به حساب بیاید.

روش تهیهی چای سفید از همهی انواع دیگر آن راحتتر است. این چای کمترین میزان اکسیداسیون را داشته و از نظر طعم و عطر بسیار دلپذیر است. بعضی اوقات برای خشک کردن این چای از جریان هوای خشک استفاده میشود. این نوع چای معمولا برای تهیهی دمنوشهای ترکیبی و میوهای مورد استفاده قرار میگیرد. بهترین نوع چای سفید از جوانههای «سیننسیس» بهدست میآید. به همین دلیل بهترین عطر چای و مطبوعترین طعم را در میان چایهای به دست ا=آمده از گیاه کاملیا سیننسیس دارد. بلافاصله بعد از برداشت برگهای تازه روئیده و جوانهها بخار یا حرارت داده میشوند تا اکسیداسیون آن متوقف شود بعد از این مرحله برگها خشک میشوند.
روش فرآوری این نوع چای باعث طعم سبک و مطبوع آن میشود. چای سفید میزان کافئین بیشتری نسبت به چایهای خانواده کاملیا سیننسیس دارد.
انواع مختلف چای سفید:
- بایهائو(سوزن نقرهای): چای سیار کمیابی است که تنها از جوانهها تهیه میشود. طعم شیرینی داشته و بوی گیاهی خوبی دارد.
- بای مو دان: معطر آن قویتر از سوزن نقرهای است. در تولید این چای غیر از جوانهها از برگهای جوان هم استفاده میشود.
- چای سفید دارجیلینگ: محل رویش این چای در هندوستان است. و از چای سفید تولید شده در یوان بسیار ارزانتر است.
- گونگ می: برای تهیهی این نوع چای از برگهای بزرگتر چای استفاده میشود. از اینرو طعم قویتری داشته و از سایر انواع چای سفید عطر بیشتری دارد.
- شو مای: از برگهای بزرگ چای در تولید این چای استفاده میشود. همچنین به نسبت سایر انواع چای سفید اکسیداسیون بیشتری روی آن انجام میشود.
فواید چای سفید
- به علت فرآوری کمی که روی این چای انجام میشود خاصیت و فواید بسیار زیادی برای بدن دارد.
- چای سفید سرشار از آنتی اکسیدان است از این رو میتواند از آسیبهای اکسیدانها در بدن جلوگیری کند.
- خاصیت دیگری که چای سفید برای بدن دارد اثرات ضد التهابی آن است.
- چای سفید سلامت دندانها را حفظ میکند. چرا که شامل فلوراید، کاتچین و تئین است.
- چای سفید برای سلامت مغز و اعصاب مفید است.
چای Pu-Erh:
چای پوئر از نوعی تخمیر خاص چای سبز حاصل میشود و تخمیر آن حدود 6 ماه تا یک سال به طول میانجامد. در نهایت این چای به شکل قالب های گرد یا مربعی فشرده میشوند که برای نگهداری به مدت طولانی (بیشتر از 10 سال) مناسب است. برگ های فرآوری شده این چای بسیار انعطاف پذیر هستند بطوریکه میتوانید از 30 ثانیه تا 30 دقیقه آن را دم کنید.
چای بسیار خاصی بوده و طعم آن برای بسیاری از افراد ممکن است ناخوشایند باشد. این نوع چای ممکن است تا صد سال قبل از مصرف نگهداری شده باشد. برای دم کردن چای Pu-Erh نیز به آب جوش برای دم کردن نیاز داریم. قبل از تهیهی این چای باید آن را با آب فراوان بشوییم تا غبار موجود در آن پاک شود.

بسته به نوع فرایند اکسیداسیون و فرآوری که روی برگهای کاملیا سیننسیس انجام میشود، نوع چای بهدست آمده متفاوت خواهد بود.
این چای معمولاً در استان یوان در چین تولید میشود و در قالب تکههای خشک و جامد به شکل کیک و یا برگهای خشک فروخته میشود.
برای تولید چای Pu-Erh آن را در مدت طولانی در محلی مرطوب قرار میدهند. این فرایند طعم و عطر خاصی به این نوع چای میدهد که با سایر انواع چای بسیار متفاوت است. طعم و کیفیت این چای با گذشت زمان تغییر میکند.
چای Pu-Erh جوان بین دو تا سه سال قبل از مصرف نگهداری میشود. کمی مزه شبیه به چای سبز دارد. بسته به محل کشت گیاه ممکن است شیرینتر یا تلختر باشد.
چای Pu-Erh قدیمی از چای Pu-Erh جوان تیرهتر است کمی طعم چوب و مزهای شبیه میوهجات دارد.
چای پوئر حاوی حدود ۶۰ میلی گرم کافئین در هر ۸ اونس است که در مقایسه با ۹۰ میلی گرم کافئین در چای سیاه باعث می شود این چای انتخاب بهتری برای افرادی باشد که محدودیت مصرف کافئین دارند.
طعم چای پوئر:
چای پوئر، مزهای گس و قوی دارد و حتی میتواند از چای سیاه هم پررنگتر باشد. افرادی به نوشیدن قهوه عادت دارند طعم چای پوئر را بسیار میپسندند. طعم این چای حس رطوبت، چوب، جنگل را تداعی میکند.
فواید چای Pu-Erh:
- چای Pu-Erh به دلیل کمیابی چندان مورد توجه تحقیقات قرار نگرفته است اما فواید بسیار خوبی برای بدن خواهد داشت.
- شامل کافئین است از این رو در هشیاری اثر مثبت خواهد داشت.
- شامل مقادیر بالای آنتی اکسیدان است.
- برای قلب مفید است
- چای Pu-Erh اثرات خوبی روی پوست دارد.
- ۱۷ خاصیت عالی دمنوش بابونه (و عوارض جانبی مهم آن)
تاثیر چای پوئر بر لاغری:
تحقیقات انجام شده روی این چای خاص نشان میدهد که آنزیم های موجود در چای پوئر موجب میشود تا اثرات تحریک کننده روی سلول های چربی داشته باشد و باعث کوچک تر شدن سایز سلول های چربی میشود. همچنین مصرف چای پوئر به افزایش متابولیسم بدن کمک میکند مصرف منظم چای پوئر به کاهش وزن کمک میکند.
چای پوئر در بین انواع چای های مناسب لاغری با رتبه هشتم انتخاب مناسبی برای شماست.
فرآیند تولید انواع چای
- نوع سنتی
- نوع مدرن
تولید ارتودوکس (سنتی)
- در تولید چای به این روش برگهای تازه و جوان چای با دست چیده میشوند. پس از چیده شدن برگها روی هم انباشه میشوند. این کار آب موجود در برگها را کاهش میدهد. این کار باعث نرمتر شدن برگها میشود.
- در مرحلهی بعد لوله کردن برگها شروع میشود. این کار ساختار سلولهای برگ را شکسته و فرایند اکسیداسیون اتفاق میافتد. فرایند اکسیداسیون نوع چای بهدست آمده را تعیین میکند. با تغییر میزان اکسیداسیون در برگها چای سبز، سیاه، اولانگ و پوره تهیه میشوند.
- هر چه میزان اکسیداسیون بیشتر باشد برگهای تولید شده سیاهتر خواهند بود. اگر چای مورد مصرف شما بسیار تیره است نشان از اکسیداسیون بالای انجام شده بر روی برگها دارد. اکسیداسیون در چای سبز بسیار سریع و در زمان کمی اتفاق میافتد.
- در مرحلهی بعد برگها خشک میشوند و به همین صورت اکسیداسیون روی برگها اتفاق میافتد. سپس در سایزهای مختلف خرد شده و آماده مصرف هستند.
- دم کردن چای خوب و طعم دلپذیر آن از تخصصهایی است که افراد بسیاری برای رسیدن به آن تلاش میکنند.
تولید سیتیسی (مدرن)
- روش مدرن تولید چای سیتیسی است. این روش نوعی روش تولید انبوه چای است. این روش میزان بیشتری چای در زمان مشخص تولید میکند. این روش معمولا برای تولید چای سیاه استفاده میشود.
- در این روش نیز ابتدا چای نگهداری و خشک میشود سپس وارد دستگاههای مکانیکی شده و خرد میشود.
مزیتهای تولید چای سیتیسی:
با خرد شدن برگها در فرایند سیتیسی سطح برگها بیشتر شده و سریع تر در آب جوش دم میکشد و رنگ و چای بیشتری تولید میکند. به همین دلیل مصرف برگ چای را کاهش میدهد.
مصرف چای در جهان
چای دومین نوشیدنی پرمصرف جهان بعد از آب است. اما در همه کشورها نوشیدنی محبوبی نیست. چای در کشورهای مانند ترکیه، ایرلند، انگلیس، ایران و روسیه محبوبیت زیادی دارد.

- مصرف انواع چای در آمریکا:
- در آمریکا، حدود 80 درصد از زنان خانهدار در آشپزخانهی خود چای نگهداری میکنند.
- تا سال 2015، 80% از مصرف چای در آمریکا را چای سیاه تشکیل داده است. درصد این مصرف چای سبز و 4% باقی مانده نیز به مصرف چای سفید، اولانگ و چای تیره اختصاص داشته است. ایالات متحدهی آمریکا چهارمین واردکننده بزرگ چای در جهان است. سه کشور اول انگلستان، روسیه و پاکستان هستند.
- مصرف انواع چای در انگلستان:
- حدود 70% از چای مصرف شده در انگلستان را چای سیاه تشکیل میدهد. مصرف چای سیاه از سال 2010 تا 2015 حدود 22% افت داشته است. با کاهش میزان مصرف چای سیاه سایر انواع چای بیشتر مورد توجه قرار گرفتهاند. فروش معمول چایهای کیسهای کاهش یافته و افراد گرایش به سمت انواع دیگر چای پیدا کردهاند.
- مصرف انواع چای در چین:
- 53% از چای مصرف شده در چین را چای سیاه تشکیل میدهد. مصرف چای تیره در سال 2015 در طی یک سال دو برابر شد و سهم آن از مصرف چای به 12% رسیده است. چای اولانگ نیز 12% از مصرف چای این کشور را تشکیل میدهد.
- مصرف انواع چای در کانادا:
- در کانادا 39% چای سبز، 36% چای سیاه و 22% سایر انواع چای و دمنوشها را مصرف میکنند.
- بازارهای چای کانادا و آمریکا در حال رشد است. از سوی دیگر آمارها نشان میدهند که میزان محبوبیت چای در انگلستان در حال کاهش است. البته یکی از دلایل این کاهش در انگلستان کاهش تولید چای کیسهای است. در همین زمان چای میوهای و ترکیبات خاص چای بیشتر مورد توجه قرار گرفتهاند.
سوالات متداول:
مضرات چای چیست؟
مصرف بیش از حد چای در طول روز بخصوص انواعی که دارای اسانس و رنگهای مصنوعی هستند، مضرات و خطرات بسیار زیادی برای بدن ایجاد میکنند. از جمله این مضرات میتوان موارد زیر را عنوان کرد:
- ایجاد مشکلات گوارشی از جمله زخم معده، تحریک ترشح اسید معده و ایجاد یبوست
- بروز خستگی بیش از حد در فرد مصرف کننده
- تولید سموم خطرناک در بدن
- ابتلا به سردرد در مصرف زیاد
آیا خوردن برگهای چای بی ضرر است؟
موقع استفاده چای این برگها از داخل ظرف خارج میشوند اما خوردن این برگها کاملا بیخطر است. برگهای چای چه در قوری باشند و چه در کیسه هیچ خطری برای سلامتی ندارند. در حقیقت در این برگهای مانده در چای مقادیری از آنتی اکسیدانهای مفید وجود دارند که استفاده از آنها برای بدن بسیار مفید است. این موضوع به خصوص دربارهی چای سبز صدق میکند.
به دلیل سختی خوردن و جویدن برگهای چای معمولاً افراد از خوردن آنها صرف نظر میکنند اما از نظر علمی کاملا بیخطر بوده و حتی فوایدی هم برای بدن دارند.
چه موادی را میتوانید به انواع چای اضافه کنید؟
از گذشته برای مصرف چای آن را با شیر یا در برخی موارد کره مخلوط میکردهاند. عسل هم شیرینکنندهی طبیعی و بسیار مفیدی است که طعم خوبی به چای میدهد.
- شیرینکنندهها:
عادت اضافه کردن شیرینکننده به چای به دلیل تلخی نسبی آن بسیار تغییر کرده و افراد بیشتر چای تلخ را همراه با خوراکیهای شیرین مصرف میکنند. برخی شیرینکنندههای مصنوعی برای شیرین کردن چای به کار گرفته میشوند. بسیاری از این شیرینکنندهها برای جلوگیری از ضررهای بیشمار مصرف شکر، رایج شدهاند. - لیمو و آبلیمو:
به دلیل اینکه طعم لیمو میتواند تلخی چای را تخفیف دهد از لیمو نیز برای ترکیب با چای استفاده میشود. از تأثیرات مثبت افزودن آبلیمو به چای میتوان به آزادسازی آنتی اکسیدانها اشاره کرد.
تفاوت چای با چای گیاهی چیست؟
چای گیاهی در واقع شامل انواع دمنوش گیاهی است که فاقد کافئین هستند و از گل، میوه، گیاهان یا دانههای تازه یا خشک تهیه میشوند. از سوی دیگر چای همانطور که پیشتر هم گفته شد همان برگ گیاه کاملیا سیننسیس است. انواع چای از همین گیاه تهیه میشوند و علت اصلی تفاوت رنگ و طعم و عطر چایهای مختلف، میزان اکسیداسیون آنها است. اکسیداسیون چای بعد از جدا شدن برگ از ساقه اغاز میشود و میزان آن به نوع فرآوری بستگی دارد.

چطور چای دم کنیم؟
روش دم کردن چای در عطر، طعم و رنگ چای موثر است. طریقه دم کردن چای به روش چینی به این صورت است که آب را در سماور میجوشانند به ازای هر فنجان چای، یک قاشق چای خوری چای خشک را در قوری ریخته و کمیآب جوش روی آن میریزند. مدت دو دقیقه در کناری گذاشته و پس از دو دقیقه آب آن را خالی میکنند. سپس قوری را از آب جوش پر کرده سه تا پنج دقیقه روی سماور میگذارند تا دم بکشد، با این کار چای مقدار زیادی از عناصر مضر خود را از دست میدهد.
چگونگی دم کردن چای سیاه: آب را به درجه جوش رسانده (100 درجه سانتی گراد) سپس روی چای میریزیم. زمان دم کشیدن نباید کمتر از 30 ثانیه و طولانی تر از پنج دقیقه شود. زیرا پس از آن تانین چای به تدریج آزاد شده و اثر محرک کافئین را خنثی و طعم چای را نیز تلخ میکند.
دم کردن چای سبز:
دمای آب در این حالت باید 80 تا 85 درجه سانتی گراد باشد. به طور معمول هر چه کیفیت چای سبز بالاتر باشد، دمای آب هم کمتر است. بهتر است قوری چای پیش از دم کردن با قرار دادن قوری درون یک کاسه حاوی آب داغ، گرم شود.









