سال سقوط دلار، اوجگیری طلا؛ برندگان و بازندگان ۲۰۲۵
سال گذشته مملو از رویدادهای غیرمنتظره بود؛ از بازگشت دوباره ترامپ به قدرت و جهش تاریخی قیمت طلا گرفته تا افت ارزش دلار و نوسانات کمسابقه بیتکوین. اما در این میان، کدام بازار یا دارایی بیشترین سود را نصیب خود کرد؟
بسیاری از سرمایهگذاران از همان ابتدا میدانستند که بازگشت دونالد ترامپ به رأس بزرگترین اقتصاد جهان، سالی متفاوت را رقم خواهد زد؛ با این حال، شدت نوسانات و نتایجی که در نهایت رقم خورد، فراتر از پیشبینیها بود. اکنون بازارها یکی از عجیبترین دورههای اقتصادی خود را تجربه میکنند؛ دورهای که در آن قواعد سنتی سرمایهگذاری تا حد زیادی کارایی گذشته را از دست دادهاند.
بر اساس گزارش رویترز، شاخص سهام جهانی پس از افت ناشی از اعمال تعرفههای موسوم به «روز آزادی» در ماه آوریل، بار دیگر مسیر صعودی خود را بازیافت و با ثبت رشد دو رقمی برای ششمین بار در هفت سال اخیر، حدود ۲۰ درصد افزایش یافت. با این حال، نگاهی دقیقتر به سایر بازارها نشان میدهد که شگفتیهای واقعی در جای دیگری رخ دادهاند.
در حالی که طلا بهعنوان امنترین دارایی در شرایط بحرانی، در آستانه ثبت بهترین عملکرد سالانه خود از ۱۹۷۹ قرار دارد، دلار آمریکا نزدیک به ۱۰ درصد تضعیف شده است. قیمت نفت حدود ۱۷ درصد افت کرده و در عین حال، حتی پرریسکترین اوراق قرضه نیز در بازار بدهیها بازدهی مثبتی را تجربه کردهاند.
در این میان، هفت غول بزرگ فناوری آمریکا تا حدی از درخشش سابق خود فاصله گرفتهاند؛ هرچند انویدیا، ستاره بیچونوچرای هوش مصنوعی، در ماه اکتبر به نخستین شرکت جهان با ارزش بازار ۵ تریلیون دلار تبدیل شد. همزمان، بیتکوین نیز بهطور ناگهانی حدود یکسوم ارزش خود را از دست داد.
بیل کمپبل، مدیر صندوق سرمایهگذاری DoubleLine، سال ۲۰۲۵ را «سال تغییرات بزرگ و شگفتیها» توصیف میکند و معتقد است که تمام این نوسانات ریشه در عوامل مشترکی مانند جنگهای تجاری، تنشهای ژئوپلیتیکی و بحران بدهی دارند.
کمپبل در اینباره میگوید:
«اگر از قبل میدانستم ترامپ بازمیگردد و چنین سیاستهای تجاری تهاجمی را به این شکل اجرا میکند، هرگز تصور نمیکردم ارزشگذاری بازارها تا این اندازه فشرده و بالا باقی بماند.»
اثر ترامپ بر بازار اوراق قرضه
اظهارنظرهای ترامپ درباره کاهش تعهدات نظامی آمریکا در قبال اروپا، باعث شد سهام شرکتهای تسلیحاتی این قاره نزدیک به ۶۰ درصد رشد کند؛ چرا که کشورهای اروپایی ناچار به تقویت و نوسازی زرادخانههای نظامی خود شدند.
این تحولات به ثبت بهترین عملکرد سهام بانکهای اروپایی از ۱۹۹۷ تاکنون کمک کرد. در همین حال، بازار سهام کره جنوبی جهشی نزدیک به ۷۰ درصد را تجربه کرد و اوراق قرضه نکولشده ونزوئلا بازدهی نزدیک به ۱۰۰ درصد به ثبت رساندند.
سه مرحله کاهش نرخ بهره در آمریکا، انتقادات مکرر ترامپ از فدرال رزرو و نگرانیهای فزاینده درباره سطح بدهیها، همگی تأثیر قابلتوجهی بر بازار اوراق قرضه گذاشتند.
سیاستها و برنامههای ترامپ موجب شد بازده اوراق قرضه ۳۰ ساله آمریکا در ماه مه از سطح ۵.۱ درصد عبور کند و به بالاترین میزان خود از سال ۲۰۰۷ برسد؛ هرچند این رقم اکنون به حدود ۴.۸ درصد بازگشته است.
در ژاپن نیز بازده اوراق ۳۰ ساله به نزدیکی رکورد تاریخی رسیده است. نکته متناقض اینجاست که با وجود این تحولات، نوسان بازار اوراق قرضه به پایینترین سطح چهار سال اخیر رسیده و بدهی بازارهای نوظهور به ارز محلی، بهترین عملکرد خود از ۲۰۰۹ را ثبت کرده است.
هوش مصنوعی نیز نقش پررنگی در ساختار بدهیها ایفا میکند. گلدمن ساکس برآورد کرده که شرکتهای بزرگ موسوم به «هایپراسکیلرها» در سال جاری حدود ۴۰۰ میلیارد دلار در حوزه هوش مصنوعی هزینه کردهاند و این رقم در سال آینده به حدود ۵۳۰ میلیارد دلار خواهد رسید.
درخشش طلا و نقره؛ پایان تلخ بیتکوین
افزایش نزدیک به ۷۰ درصدی قیمت طلا، بزرگترین جهش سالانه این فلز گرانبها از سال ۱۹۷۹ محسوب میشود. در همین حال، نقره و پلاتین حتی عملکردی خیرهکنندهتر داشته و با رشد حدود ۱۳۰ درصدی، نگاهها را به خود جلب کردهاند.
در بازار رمزارزها، ترامپ با راهاندازی یک میمکوین و اعطای عفو ریاستجمهوری به چانگپنگ ژائو، بنیانگذار بایننس، خبرساز شد. بیتکوین در ماه اکتبر به رکورد تاریخی بیش از ۱۲۵ هزار دلار رسید، اما پس از آن تا سطح ۸۸ هزار دلار سقوط کرد و در نهایت سال را با افتی در حدود ۵.۵ درصد به پایان رساند.
تضعیف نزدیک به ۱۰ درصدی دلار موجب شد ارزش یورو حدود ۱۴ درصد افزایش یابد. فرانک سوئیس و کرون سوئد نیز بهترتیب ۱۴.۵ درصد و ۱۹ درصد رشد کردند، در حالی که ین ژاپن در مجموع سال تغییر محسوسی نداشت.
از سوی دیگر، ازسرگیری تعامل ترامپ با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، باعث شد ارزش روبل روسیه نزدیک به ۳۶ درصد تقویت شود.
سال ۲۰۲۶، آغاز نگرانیهای تازه
چشمانداز سال آینده نیز چندان آرام به نظر نمیرسد.
ترامپ از هماکنون خود را برای انتخابات میاندورهای ماه نوامبر آماده میکند و انتظار میرود بهزودی رئیس جدید فدرال رزرو را معرفی کند؛ موضوعی که میتواند پیامدهای مهمی برای استقلال بانک مرکزی آمریکا داشته باشد.
مت کینگ، بنیانگذار Satori Insights، معتقد است بازارها از نظر ارزشگذاری در موقعیتی «غافلگیرکننده» وارد سال ۲۰۲۶ میشوند و رهبرانی مانند ترامپ به دنبال فرصتی هستند تا از طریق محرکهای مالی یا معافیتهای مالیاتی، حمایت رأیدهندگان را جلب کنند.
کینگ در این زمینه میگوید:
«همچنان یک ریسک ساختاری وجود دارد؛ ما در حال آزمودن مرزهای تأثیر سیاست پولی آسان هستیم. نشانههای این فشار را میتوان در حاشیهها دید؛ از افزایش حق بیمه سررسید در بازار اوراق قرضه گرفته تا فروش ناگهانی بیتکوین و ادامه روند صعودی طلا.»
