کشف عجیب در سیاره سرخ؛ مریخ نورد پرسویرنس سنگی یافت که متعلق به مریخ نیست!
مریخنورد پرسویرنس (Perseverance) ناسا، در ادامه کاوشهای طولانی خود در دهانه یزرو، با مهمانی ناخوانده روبهرو شده است. این کاوشگر کنجکاو، سنگی را شناسایی کرده که ترکیبات و ظاهر آن فریاد میزنند: «من اهل این سیاره نیستم!»
به نظر میرسد پرسویرنس بالاخره موفق شده است اولین شهابسنگ دوران مأموریت خود را شکار کند؛ قطعهای فلزی و متمایز که از اعماق فضا به سطح مریخ برخورد کرده است.
ملاقات با «فیپساکسلا»: سنگ ۸۰ سانتیمتری مرموز
این سنگ عجیب که دانشمندان تیم هدایت مریخنورد نام «فیپساکسلا» (Fipsaxela) را بر آن گذاشتهاند، در منطقهای به نام «ورنودن» کشف شد. نخستین چیزی که توجه دوربینهای پیشرفتهی Mastcam-Z را جلب کرد، ظاهر متفاوت این سنگ بود. برخلاف سنگهای بومی و صخرههای اطراف، فیپساکسلا ظاهری تراشخورده، برجسته و بافتی غیرمعمول داشت که آن را از محیط دشتهای مریخی متمایز میکرد.
ناسا با انتشار تصاویری از نمای نزدیک و دور، تفاوت آشکار این سنگ با محیط اطرافش را به نمایش گذاشته است.
راز ترکیبات شیمیایی: امضای یک مسافر فضایی
اما ظاهر متفاوت تنها شروع ماجرا بود. پرسویرنس برای پردهبرداری از راز این سنگ، ابزار قدرتمند «سوپرکم» (SuperCam) خود را به کار گرفت. با شلیک لیزر و استفاده از طیفسنجها، ترکیبات شیمیایی سنگ آنالیز شد.
نتیجه شگفتانگیز بود: این سنگ سرشار از آهن و نیکل است. در زمینشناسی سیارهای، وجود غلظت بالای آهن و نیکل معمولاً نشانهی قطعی از یک شهابسنگ فلزی است. این نوع سنگها بازماندگان هستهی سیارکهای بزرگی هستند که در روزهای نخستین شکلگیری منظومه شمسی متلاشی شدهاند و پس از سرگردانی در فضا، بر سطح سیاراتی مثل مریخ سقوط کردهاند.
چرا این کشف مهم است؟
اگرچه مریخنوردهای قبلی (مانند آپورچونیتی و کیوریاسیتی) پیش از این با شهابسنگهای آهنی برخورد کرده بودند، اما برای پرسویرنس که از فوریه ۲۰۲۱ در مریخ حضور دارد، این یک «اولین» محسوب میشود. جای تعجب داشت که این کاوشگر در طول سفرهای طولانی خود در بستر دریاچههای باستانی تاکنون با چنین موردی برخورد نکرده بود.
مأموریت ادامه دارد
پرسویرنس که رکورد طولانیترین رانندگی در سیارهای دیگر را در کارنامه دارد، همچنان به مأموریت اصلی خود ادامه میدهد:
-
جستجو برای نشانههای حیات میکروبی باستانی.
-
جمعآوری و ذخیرهسازی نمونههای سنگ و خاک (که امید میرود در مأموریتهای آینده به زمین بازگردانده شوند).
-
-
بررسی ساختارهای زمینشناسی خاص مانند بقایای آتشفشانی.
کشف سنگهایی مانند «فیپساکسلا» اگرچه بخشی از مأموریت اصلی زیستشناختی نیست، اما قطعات مهمی از پازل تاریخ منظومه شمسی و نرخ برخورد شهابسنگها با سیاره سرخ را تکمیل میکند. این کاوشگر خستگیناپذیر همچنان بدون تاریخ انقضا به گشتوگذار خود ادامه میدهد تا شگفتیهای بیشتری را مخابره کند.
