بهترین کتاب برای کنترل و درمان نشخوار فکری کدام است؟
ذهن انسان به عنوان یک داستانسرا، قادر است روایتهای شگفتانگیز و متنوعی را به تصویر بکشد و ما را در آنها غرق کند. اما گاهی اوقات، نوع خاصی از افکار به نام نشخوار فکری، باعث میشود که این ذهنیت جذاب به منبعی از بینظمی و سردرگمی تبدیل شود. در این مطلب از مجله ویانامگ به معرفی ۴ کتاب برای کنترل و درمان نشخوار فکری میپردایم.
نشخوار فکری چیست؟
نشخوار فکری، که به طور معمول با تکرار مکرر افکار منفی و آسیبزا همراه است، میتواند به سادگی نظم زندگی را بر هم زند و فرد را از لذت بردن از زمان حال باز دارد.
به همین دلیل، روانشناسان و روانپزشکان بر اهمیت مطالعه کتابهای مرتبط با نشخوار فکری تأکید دارند که میتواند گامی مؤثر در کنترل این وضعیت باشد.
نشخوار فکری به حالتی اطلاق میشود که در آن فرد به طور مداوم در افکار منفی و آزاردهندهای درباره گذشته، حال و آینده غرق میشود و قادر به توقف این چرخه نیست.
این حالت ذهنی معمولاً با احساساتی چون اضطراب، استرس، خشم و شرم همراه است. در این شرایط، مغز نمیتواند افکار را به عمل یا نتایج مثبت تبدیل کند و افکار بهطور خودکار به ذهن راه مییابند و توجه را از اهداف اصلی فرد منحرف میکنند.
انواع نشخوار فکری
انواع نشخوار فکری به دو دسته اصلی تقسیم میشود:
1. نشخوار فکری تاملی
در نشخوار فکری تاملی، فرد سعی میکند برای حل مشکلات خود به تجزیه و تحلیل و مرور افکار بپردازد. در حالی که این روش در ابتدا ممکن است مفید به نظر برسد، اما در صورت عدم یافتن راه حل، میتواند منجر به افسردگی و احساس ناتوانی شود.
2. نشخوار فکری نشانهای
در مقابل، نشخوار فکری نشانهای به فرد این امکان را میدهد که بیشتر بر مشکلاتش، احساس شکست و ناامیدیهایش تمرکز کند و از این طریق از افکارش خلاص نشود.
روشهای کنترل و درمان نشخوار فکری
برای کنترل و درمان نشخوار فکری، مطالعهی کتابهای تخصصی در این حوزه میتواند بسیار کارساز باشد. علاوه بر این، برخی روشهای رواندرمانی نیز تأثیرگذار هستند که شامل رفتاردرمانی شناختی، مراقبه و ذهنآگاهی، فعالیت بدنی و اجتماعی، و برنامهریزی برای حل مشکلات میشود.
رفتاردرمانی شناختی به فرد کمک میکند تا الگوهای ذهنی منفی خود را شناسایی و تغییر دهد. همچنین، تمرینهای مراقبه و ذهنآگاهی به تمرکز بر زمان حال و جلوگیری از برگشت افکار منفی کمک میکند.
فعالیتهای بدنی، مانند پیادهروی، میتواند استرس را کاهش داده و خلق و خوی افراد را بهبود بخشد. در نهایت، تمرکز بر حل مشکلات به جای مرور آنها میتواند نتایج مثبتی به همراه داشته باشد.
معرفی بهترین کتاب برای کنترل و درمان نشخوار فکری
1- «زیاد بهش فکر نکن؛ 23 تکنیک برای آنکه در آشفتگیهای ذهنی غرق نشویم»
کتاب “زیاد بهش فکر نکن” یکی از منابع معتبر در این زمینه است. نویسنده، نیک ترنتون، در این اثر به بررسی چگونگی تأثیر افکار منفی بر زندگی روزمره و ارائه راهکارهایی برای غلبه بر آنها پرداخته است. او بر این باور است که زندگی در زمان حال و رهایی از بار گذشته و آینده میتواند منجر به رضایت و شادی بیشتر در افراد شود.
ترنتون همچنین تأکید میکند که تولید استرس باید به حداقل برسد و برای این منظور، او بیست و سه تمرین کاربردی ارائه کرده است که با انجام آنها میتوان به کنترل نشخوار فکری و اضطراب دست یافت.
در قسمتی از کتاب، ترنتون اشاره میکند که احساسات ما به خاطر نوع نگرشمان به اتفاقات شکل میگیرد و تغییر در این نگرش میتواند درک و احساسات ما را تغییر دهد. به این ترتیب، توجه آگاهانه به افکار و نحوه تفکر، میتواند تأثیر مثبتی بر عملکرد ذهنی ما داشته باشد.
2- «نشخوار ذهنی؛ چه زمانی صدای درونی تبدیل به نشخوار ذهنی میشود و چگونه میتوان آن را کنترل کرد؟»
هنگامی که شبها سر بر بالشت میگذاریم تا به خواب برویم، مغز به اوج فعالیت خود میرسد. در این لحظات، هزاران فکر و خیال بر ذهن خطور میکند و آن را به سمت تفکرات عجیب و غریب سوق میدهد.
اتان کراس، روانشناس و عصبشناس برجسته، بر این باور است که دروننگری یکی از نعمتهای الهی برای بشر است؛ اما هنگامی که این نعمت تبدیل به نشخوار فکری شود، به عذابی تبدیل میشود که میتواند زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهد.
کراس در کتاب خود با عنوان «نشخوار ذهنی» بیان میکند که افکار ذهنی همیشه بیضرر نیستند و ممکن است انسان را به سوی شادکامی یا افسردگی سوق دهند.
در بخش اول این اثر، او خوانندگان را با تازهترین پژوهشها در زمینه گفتوگوی درونی آشنا میکند و به ابهامات و عوامل مؤثر بر نشخوار فکری میپردازد.
در بخش دوم، او تبعات منفی گفتوگوی درونی شدید را که میتواند به بروز افسردگی، اضطراب و نگرانی منجر شود، تشریح میکند. در عین حال، این گفتوگو در شرایط عادی میتواند به حل مشکلات عاطفی، شخصی و شغلی کمک کند.
در بخش نهایی کتاب، نویسنده راهکارها و تکنیکهایی برای مدیریت گفتوگوی درونی، کاهش نشخوار فکری، مبارزه با افکار منفی و ترویج خودگویی مثبت ارائه میدهد. این روشها به مخاطب کمک میکند تا با به کارگیری آنها انگیزه بیشتری بیابد و عملکرد خود را ارتقا دهد.
در قسمتی از کتاب «نشخوار ذهنی»، که توسط شاهین غفاری ترجمه شده و به چاپ رسیده است، داستان شخصی نقل میشود که بر روی تخت بیمارستان بیدار میشود و از اینکه زنده است متعجب میگردد. او بیان میکند که افکارش بیثبات و پاره پاره شده و در سکوتی منقطع غرق شده است.
3- «موهبت کامل نبودن؛ رها کردن خود آرمانی و پذیرش خود واقعی»
عصر حاضر جامعهای کمالگرا را به تصویر میکشد که انتظار دارد همه چیز را عالی، بینقص و قدرتمند کند. این کمالگرایی میتواند به آسیبهای جدی به فرد منجر شده و او را در مسیر خودخوری و افسردگی قرار دهد.
برند براون، استاد روانشناسی دانشگاه هوستون، در کتاب خود با عنوان «موهبت کامل نبودن» به بررسی این موضوع میپردازد و بر آن است که با پذیرش واقعیات و شرایط زندگی، میتوان به رضایت و خوشبختی دست یافت.
براون بر این باور است که کمالگرایی، که به نشخوار فکری و افسردگی میانجامد، مانعی بزرگ برای لذت بردن از زندگی است. او در فصول مختلف کتاب، به پرورش اصالت، شفقت به خود، تابآوری، شادی و شکرگزاری میپردازد و راهکارهایی برای لذت بردن از زندگی ارائه میدهد.
او مقایسه کردن خود با دیگران را سمی مخرب میداند و معتقد است که خوشحالی یک حالت موقت است، اما شادی نوری است که فرد را سرشار از عشق و ایمان میکند.
در بخشهایی از کتاب «موهبت کامل نبودن»، که توسط اکرم کرمی ترجمه شده، او به این نکته اشاره میکند که شادی و هیجانات مثبت نیز میتوانند با رنج و آسیبپذیری همراه باشند. فقدان توانایی برای تحمل ناراحتی میتواند منجر به از دست دادن شادی شود.
4- «حال عالی؛ تحولی نوین در درمان افسردگی و اضطراب»
ذهن بشر به گونهای طراحی شده است که بیشتر درگیر گذشته و آینده باشد. به همین دلیل، بسیاری از افراد در نگرانی، یأس و افسردگی غوطهورند. برای رهایی از این مسائل و زندگی در زمان حال، نیاز به آموزش داریم.
اکهارت تله، نویسنده و معلم معنوی، در کتاب «حال عالی» به بیان این موضوع میپردازد که زندگی در زمان حال میتواند از بروز اضطراب و افسردگی جلوگیری کند. او با زبانی ساده و روان، مفاهیم معنوی را برای مخاطب توضیح میدهد تا به آرامش و معنویت دست یابد.
تله در این کتاب، که در سال 1997 منتشر شد و بیش از سه میلیون نسخه فروش داشته است، به تکنیکهایی اشاره میکند که به فرد کمک میکند از شر افکار منفی خلاص شود و به حقیقت وجود خود متصل گردد.
در بخشی از این کتاب، او به یک گفتوگوی عمیق با دوستش اشاره میکند که به او میگوید در طول نه سال با یک غول درون خود مقابله کرده است. این غول او را به خاطر ناکامیها و احساس بیارزشی تحت فشار قرار داده است.
در مجموع، این آثار نه تنها به بررسی ابعاد روانی و معنوی زندگی میپردازند، بلکه راهکارهایی برای بهبود وضعیت روحی و روانی مخاطبان ارائه میدهند.
