اینترنت طبقاتی چیست؛ رئیس دانشگاه تهران: پیگیر بهبود وضعیت دسترسی به اینترنت دانشجویان هستیم

حدود دو هفته پس از قطع گسترده اینترنت، گزارش‌هایی از فراهم شدن دسترسی برخی افراد و گروه‌ها به اینترنت بین‌المللی منتشر شده است. در همین رابطه، محمدحسین امید، رئیس دانشگاه تهران، در جلسه شورای عمومی این دانشگاه اعلام کرد که پیگیری‌های متعددی برای بهبود وضعیت دسترسی اینترنت کاربران دانشگاهی انجام شده است.

او با اشاره به رایزنی‌های انجام‌شده گفت: «در این زمینه گفت‌وگوهایی با وزیر محترم صورت گرفته و مکاتبات لازم برای تسهیل دسترسی دانشجویان و اعضای هیئت علمی انجام شده است.»

به گفته رئیس دانشگاه تهران، محدودیت‌های اینترنتی باعث اختلال در دسترسی به منابع علمی، پایگاه‌های اطلاعاتی و فرآیند داوری مقالات شده و این موضوع به‌ویژه برای دانشجویان در آستانه دفاع، نگرانی‌های جدی ایجاد کرده است. امید تأکید کرد دانشگاه در حال پیگیری رفع این مشکلات است و به‌زودی این محدودیت‌ها برطرف خواهد شد.

طرح موضوع «اینترنت طبقاتی» نخستین‌بار نیست که در هفته‌های اخیر مطرح می‌شود. روز گذشته حسین دلیریان، سخنگوی مرکز ملی فضای مجازی، اعلام کرد سازوکاری طراحی شده تا تجار و بازرگانان بتوانند بدون دغدغه به فعالیت خود ادامه دهند. بر همین اساس، دسترسی ویژه‌ای ذیل اتاق‌های بازرگانی ایجاد شده تا فعالان اقتصادی همچون گذشته به اینترنت جهانی دسترسی داشته باشند.

پیش از این نیز عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، در دیدار با رؤسا و نمایندگان خارجی مقیم ایران گفته بود در حال مذاکره با نهادهای امنیتی است تا دسترسی اینترنتی سفارتخانه‌ها هرچه سریع‌تر برقرار شود و فعالیت‌های آن‌ها از سر گرفته شود.

یک هفته پس از قطع اینترنت بین‌المللی، معاونت علمی ریاست‌جمهوری نیز از رایزنی با مرکز ملی فضای مجازی و وزارت ارتباطات برای کاهش یا رفع محدودیت‌های اینترنتی برخی شرکت‌های بزرگ حوزه فناوری اطلاعات و دیجیتال خبر داد.

حسین افشین، معاون علمی رئیس‌جمهور، در ادامه اعلام کرد در صورت تداوم قطعی اینترنت، موضوع ارائه آی‌پی ثابت به شرکت‌های بزرگ را پیگیری خواهد کرد تا فعالیت آن‌ها متوقف نشود. با این حال، او تأکید کرد که در اقتصاد دانش‌بنیان، صرف دسترسی شرکت‌ها به اینترنت کافی نیست و کاربران و مشتریان نیز باید به اینترنت دسترسی داشته باشند.

بیستم دی‌ماه دسترسی کاربران به شبکه ملی اطلاعات برقرار شد. هم‌زمان شایعاتی درباره دسترسی برخی سازمان‌ها و شرکت‌های بزرگ به اینترنت بین‌المللی یا «استارلینک دارای مجوز» مطرح شد. همچنین به‌روزرسانی کانال‌های تلگرامی خبرگزاری‌هایی مانند صداوسیما، فارس، تسنیم، دانشجو و مهر نشان می‌داد این رسانه‌ها به نوعی دسترسی ویژه یا اینترنت طبقاتی دست یافته‌اند.

بر اساس شنیده‌های زومیت، شماری از کسب‌وکارها و شرکت‌ها نیز به اینترنت بین‌الملل دسترسی پیدا کرده‌اند و برخی اتحادیه‌های صنفی در حال پیگیری ایجاد چنین دسترسی‌هایی برای اعضای خود هستند. با توجه به فراهم شدن اینترنت آزاد برای تجار و بازرگانان، احتمال ارائه این دسترسی به سایر شرکت‌ها نیز وجود دارد؛ موضوعی که از نگاه منتقدان مصداق اینترنت طبقاتی و مغایر با اصل «اینترنت آزاد برای همه» تلقی می‌شود.

در روزهای اخیر همچنین بارها از بازگشایی «مرحله‌ای» یا «تدریجی» اینترنت بین‌المللی سخن گفته شده است. روز گذشته معاون سیاسی وزیر کشور نیز اعلام کرد مسئولان بر سر بازگشایی تدریجی اینترنت اتفاق نظر دارند و دسترسی دانشگاه‌ها به اینترنت در حال فراهم شدن است.