سامانه مودیان مالیاتی و کاربرد آن

سامانه مودیان (Taxpayer system) یک رابط آنلاین است که به افراد و شرکت‌ها محیطی را فراهم می کند تا اطلاعات خرید و فروش خود را به صورت آنلاین و لحظه‌ای ثبت کنند.

سامانه مودیان یک سیستم آنلاین است که به افراد و شرکت‌ها (مؤدیان مالیاتی) کمک می‌کند اطلاعات خرید و فروش خود را به صورت آنلاین و لحظه‌ای ثبت کنند تا دولت از مقدار فروش و مالیات افراد آگاه شود. در واقع سامانه مودیان یک رابط بین مودیان و سازمان امور مالیاتی است.

فهرست محتوا:

• سامانه مودیان چیست؟
• تاریخچه و هدف از ایجاد سامانه
• مزایای استفاده از سامانه مودیان برای کسب‌وکارها و مردم
• ورود به سامانه مودیان مالیاتی (tp.tax.gov.ir)
• ثبت نام در سامانه مودیان
• ثبت صورتحساب در سامانه مودیان مالیاتی
• ثبت فاکتور در سامانه مودیان مالیاتی
• استعلام در سامانه
• استفاده اشخاص حقیقی و حقوقی از سامانه
•  مشکلات احتمالی
• تفاوت سامانه مودیان مالیاتی با سامانه معاملات فصلی
• جرائم عدم ثبت صورتحساب
• اهداف سامانه مودیان
• روش کار سامانه مودیان
• راهنمایی برای دریافت پشتیبانی در سامانه مودیان

سامانه مودیان چیست؟

سامانه مودیان بستری اینترنتی است که به اشخاص حقیقی و حقوقی اجازه می‌دهد صورتحساب‌ها، فاکتورها و اطلاعات مالی خود را در قالبی استاندارد و شفاف ثبت کنند. این کار به سازمان امور مالیاتی کمک می‌کند تا در لحظه از جریان معاملات باخبر شود.

پیش از راه‌اندازی این سامانه، بسیاری از معاملات به‌ صورت کاغذی انجام می‌شدند و امکان تغییر یا دستکاری آن‌ها وجود داشت. اما حالا هر فاکتوری که در سامانه ثبت مودیان مالیاتی درج می‌شود دارای کد رهگیری منحصر به فرد است. همین ویژگی باعث می‌شود جلوی معاملات صوری و فرار مالیاتی گرفته شود.

از سوی دیگر، سامانه تنها به ثبت صورتحساب محدود نمی‌شود؛ بلکه به‌ طور مستقیم با بخش‌هایی مثل سامانه معاملات فصلی مودیان مالیاتی و سامانه مودیان مالیاتی ارزش افزوده هم در ارتباط است و همه اطلاعات اقتصادی را یکپارچه می‌کند.

تاریخچه و هدف از ایجاد سامانه مودیان مالیاتی

این سامانه با هدف ایجاد شفافیت مالی و جلوگیری از فرار مالیاتی طراحی و راه‌اندازی شد. در گذشته، بسیاری از معاملات و فعالیت‌های اقتصادی به صورت سنتی و بدون ثبت دقیق انجام می‌شد که این موضوع باعث می‌شد درآمد واقعی برخی افراد و شرکت‌ها مشخص نشود. به همین دلیل، دولت تصمیم گرفت یک سامانه جامع راه‌اندازی کند تا همه صورتحساب‌ها، فاکتورها و تراکنش‌های مالی به صورت شفاف ثبت شوند. هدف اصلی این سامانه، ایجاد عدالت مالیاتی، کاهش اختلاف میان مودیان و سازمان امور مالیاتی و حرکت به سمت اقتصاد شفاف و دیجیتال است.

مزایای استفاده از سامانه مودیان برای کسب‌وکارها و مردم

سامانه مودیان مالیاتی فقط ابزاری برای نظارت دولت نیست، بلکه برای کسب‌وکارها و مردم هم مزایای زیادی دارد. اول اینکه دیگر نیازی به ارائه دستی گزارش‌ها و ارسال کاغذی مدارک نیست و همه‌ چیز به‌صورت آنلاین انجام می‌شود. دوم اینکه با ثبت دقیق فاکتورها و صورتحساب‌ها، امکان اختلاف و جریمه‌های مالیاتی کمتر می‌شود. همچنین این سامانه به کسب‌وکارها کمک می‌کند تا حسابداری خود را دقیق‌تر انجام دهند و در نهایت اعتماد مشتریانشان بیشتر شود. برای مردم عادی هم مزیت این سامانه این است که می‌توانند مطمئن باشند مالیات‌ها به شکل عادلانه‌تری دریافت می‌شود.

ورود به سامانه مودیان مالیاتی (tp.tax.gov.ir)

برای دسترسی به خدمات، کاربران باید وارد وب‌سایت tp.tax.gov.ir شوند. در صفحه اصلی، گزینه‌های متعددی وجود دارد. از جمله «ورود به سامانه مودیان مالیاتی»، بخش اطلاعیه‌ها، آموزش‌ها و همچنین پشتیبانی آنلاین.

پس از انتخاب گزینه ورود، کاربران باید نام کاربری و رمز عبور خود را وارد کنند. این نام کاربری معمولا پس از ثبت‌نام در اختیار مودی قرار می‌گیرد. محیط کاربری که بعد از ورود دیده می‌شود مانند یک داشبورد است که همه بخش‌های مورد نیاز مثل صدور فاکتور، استعلام، ثبت‌نام و مشاهده سوابق در آن قرار گرفته است.

ثبت نام در سامانه مودیان

برای استفاده از امکانات این سامانه نخستین قدم ثبت‌نام در این سامانه است. بدون ثبت‌نام، دسترسی به خدمات امکان‌پذیر نخواهد بود.

• ثبت‌نام اشخاص حقیقی:
• این گروه شامل صاحبان کسب‌وکارهای کوچک، پزشکان، وکلا، فروشندگان و افراد مستقل می‌شود.
• مدارک مورد نیاز شامل کد ملی، شماره شبا بانکی، نشانی محل فعالیت، شماره تماس و اطلاعات شغلی است.
• پس از تکمیل ثبت‌نام، یک نام کاربری و رمز عبور در اختیار فرد قرار می‌گیرد.
• ثبت نام اشخاص حقوقی:
• این گروه شامل شرکت‌ها، سازمان‌ها و نهادهای اقتصادی است.
• مدارک مورد نیاز شامل شناسه ملی شرکت، کد اقتصادی، شماره ثبت، نشانی قانونی و اطلاعات مدیرعامل یا نماینده قانونی شرکت است.
• پس از تایید اطلاعات، نماینده شرکت می‌تواند وارد سامانه شده و کلیه فاکتورها و صورتحساب‌های سازمان را مدیریت کند.
• نکته مهم این است که فرآیند ثبت‌نام به‌صورت الکترونیکی انجام می‌شود و نیازی به مراجعه حضوری نیست. همین موضوع باعث صرفه‌جویی در زمان و کاهش هزینه‌ها می‌شود.
• مشاغل خاص:
• پزشکان
• پیراپزشکان
• داروسازان
• داروخانه‌ها و فروشندگان تجهیزات پزشکی دارای پروانه از وزارت بهداشت یا نظام پزشکی،
• وکلا
• مشاوران حقوقی حسابداران رسمی
• مشاغل خدمات حقوقی و مشغولان کسب‌وکار حقوقی

ثبت صورتحساب در سامانه مودیان مالیاتی

پس از ثبت‌نام و ورود به حساب کاربری، نوبت به ثبت صورتحساب می‌رسد. این مرحله مهم‌ترین وظیفه مودیان است. صورتحساب الکترونیکی شامل اطلاعات زیر است:

• مشخصات کامل خریدار و فروشنده
• نوع کالا یا خدمت ارائه‌شده
• تعداد یا حجم خرید
• مبلغ کل معامله
• میزان مالیات بر ارزش افزوده

ثبت این صورتحساب باعث می‌شود همه تراکنش‌ها به‌صورت شفاف در سیستم ثبت شوند. اگر فروشنده از ثبت صورتحساب خودداری کند، هم خریدار می‌تواند موضوع را پیگیری کند و هم سازمان امور مالیاتی می‌تواند آن را به‌عنوان تخلف ثبت کند.

ثبت فاکتور در سامانه مودیان مالیاتی

ثبت فاکتور تفاوتی اساسی با فاکتورهای سنتی دارد. در فاکتورهای قدیمی امکان تغییر یا حذف وجود داشت؛ اما در این سامانه هر فاکتور دارای یک کد رهگیری منحصر به فرد است که پس از ثبت نهایی صادر می‌شود.

مزایای این روش:

• جلوگیری از جعل فاکتور
• قابلیت پیگیری قانونی هر معامله
• ثبت دائمی در پایگاه داده مالیاتی

به‌عنوان مثال، اگر شرکتی یک فاکتور 100میلیون تومانی برای فروش تجهیزات ثبت کند، بلافاصله کد رهگیری صادر می‌شود. خریدار هم می‌تواند از طریق بخش سامانه مودیان مالیاتی استعلام این فاکتور را بررسی کرده و از صحت آن مطمئن شود.

استعلام در سامانه:

بخش سامانه مودیان مالیاتی استعلام به کاربران اجازه می‌دهد صحت فاکتورها و صورتحساب‌ها را بررسی کنند. کافی است کد رهگیری یا شماره فاکتور وارد شود تا وضعیت آن نمایش داده شود.

این قابلیت به‌ ویژه برای خریداران مهم است. آن‌ها می‌توانند مطمئن شوند که فروشنده فاکتور را به‌ طور رسمی ثبت کرده است. از سوی دیگر، این امکان به سازمان امور مالیاتی کمک می‌کند تا نظارت سریع‌تر و دقیق‌تری داشته باشد و معاملات غیرشفاف را شناسایی کند.

استفاده اشخاص حقیقی و حقوقی از سامانه:

کار با این سامانه برای همه الزامی است؛ چه افراد مستقل و چه شرکت‌های بزرگ.

• سامانه مودیان مالیاتی اشخاص حقیقی: شامل پزشکان، وکلا، مغازه‌داران و هر فردی است که فعالیت اقتصادی دارد. این افراد موظف‌اند همه تراکنش‌های خود را به‌ صورت الکترونیکی ثبت کنند. نتیجه این کار، کاهش جرایم مالیاتی و داشتن پرونده‌ای شفاف است.

• سامانه مودیان مالیاتی اشخاص حقوقی: شرکت‌ها و سازمان‌ها نیز باید تمامی معاملات خود را در سامانه ثبت کنند. استفاده از این سامانه برای آن‌ها مزایای زیادی دارد؛ از جمله هماهنگی با سامانه معاملات فصلی مودیان مالیاتی، مدیریت بهتر مالیات بر ارزش افزوده، و کاهش اختلافات مالیاتی با سازمان.

 مشکلات احتمالی:

هرچند سامانه مودیان مالیاتی یک گام مهم در جهت هوشمندسازی سیستم مالیاتی کشور است، اما در مسیر اجرا چالش‌هایی هم دارد. یکی از مشکلات رایج، پیچیدگی کار با سامانه برای افرادی است که دانش کافی از کارهای اینترنتی ندارند. همچنین گاهی اوقات به دلیل فشار زیاد روی سرورها، اختلالاتی در ثبت اطلاعات رخ می‌دهد. برخی کسب‌وکارهای کوچک هم از هزینه‌های جانبی مثل خرید نرم‌افزارهای صدور فاکتور الکترونیکی گله‌مند هستند. علاوه بر این، عدم آگاهی کامل مودیان از قوانین جدید می‌تواند منجر به خطا در ثبت فاکتورها و در نتیجه جریمه‌های مالیاتی شود.

تفاوت سامانه مودیان مالیاتی با سامانه معاملات فصلی:

هر دو به ثبت اطلاعات مالی مربوط هستند، اما تفاوت‌هایی دارند. در سامانه معاملات فصلی، مودیان باید هر سه ماه یکبار گزارشی از خرید و فروش‌های خود ارائه دهند. اما در سامانه مودیان مالیاتی، ثبت فاکتورها و صورتحساب‌ها به صورت لحظه‌ای و در همان زمان معامله انجام می‌شود. این تفاوت باعث می‌شود که سامانه مودیان اطلاعات دقیق‌تر و به‌روزتری در اختیار سازمان مالیاتی قرار دهد. به عبارت دیگر، سامانه معاملات فصلی یک گزارش کلی دوره‌ای است، در حالی که سامانه مودیان یک سامانه لحظه‌ای و جامع برای ثبت تمامی تراکنش‌ها محسوب می‌شود.

جرائم عدم ثبت صورتحساب:

ثبت صورتحساب‌ها طبق قانون اجباری است. اگر یک شخص حقیقی یا حقوقی از ثبت فاکتورها خودداری کند یا آن‌ها را به‌صورت ناقص و نادرست وارد کند، مشمول جریمه می‌شود. این جریمه‌ها معمولا شامل پرداخت درصدی از مالیات به‌عنوان جریمه، محرومیت از معافیت‌های مالیاتی، و در برخی موارد حتی پیگرد قانونی است. بر اساس آیین‌نامه‌ها، عدم ثبت صورتحساب می‌تواند منجر به جریمه‌ای تا معادل ۱۰ درصد مبلغ معامله یا بیشتر شود. بنابراین، مودیان باید دقت کنند که همه خرید و فروش‌ها، حتی مبالغ کوچک، به‌طور کامل در سامانه مودیان مالیاتی ثبت شود. هدف از این سخت‌گیری‌ها، جلوگیری از پنهان کردن درآمد و تحقق عدالت مالیاتی است.

اهداف سامانه مودیان:

• افزایش شفافیت مالیاتی:
  با اتصال همه مردم به این سامانه به مرور زمان دولت امکان رصد اطلاعات مالی را پیدا می کند و با ارائه اطلاعات دقیق و به‌روز، به کاهش فساد و تقلب مالیاتی کمک می‌کند.
• تسهیل فرآیندهای مالیاتی:
  این سامانه با کاهش مراحل اداری و افزایش سرعت در ثبت و پیگیری اطلاعات، بدون نیاز به حضور در اداره مالیات به مودیان کمک می‌کند تا به‌راحتی به تعهدات مالیاتی خود عمل کنند.
• تسهیل در مدیریت مالی:
  با دیجیتالی شدن این فرآیند نیاز به نگهداری اسناد کاغذی، دفاتر مالی و ارسال دستی اطلاعات به طور کامل حذف می شود و مودیان می‌توانند با دسترسی به اطلاعات مالیاتی خود، برنامه‌ریزی بهتری برای پرداخت مالیات‌ها داشته باشند و از بدهی‌های مالیاتی جلوگیری کنند.

روش کار سامانه مودیان:

این سامانه از طریق ایجاد یک کارپوشه که با مجوز سازمان امور مالیاتی به هر کاربر اختصاص می‌‌دهد، می‌‌تواند صورتحساب‌ها و دیگر موارد را به ثبت برساند. درواقع کارپوشه صفحه‌ای است که سامانه در اختیارتان قرار می‌‌دهد تا موارد مربوطه را ثبت کنید.اهمیت استفاده از سامانه مودیان مالیاتی، در ارسال صورتحساب‌ها و بهینه سازی مالیات‌ها است؛ ابتدا باید فروشنده فاکتور را ارسال کنند و خریدار با مراجعه به کارپوشه خود فاکتور را تایید و یا رد کند.با استفاده از خدمات ما می توانید در 5 گام ساده صفر تا صد ارسال صورتحساب الکترونیکی را یاد بگیرید.

اگر صورتحساب‌های خود را مطابق ضوابط سازمان امور مالیاتی ارسال نمایید، نیازی به ارائه جداگانه لیست معاملات موضوع ماده ۱۶۹ نخواهد بود. فاکتورهایی که به این صورت ثبت شوند، بدون نیاز به بررسی مجدد در سامانه تأیید می‌گردند. اما در صورتی که این فرآیند رعایت نشود، مودی از بخشودگی‌های مالیاتی محروم شده و مشمول جریمه‌های مقرر در قانون پایانه‌های فروشگاهی خواهد بود. همچنین، در صورت نداشتن کارپوشه اختصاصی با مشکلات و جریمه‌های مالیاتی قابل توجهی مواجه می شوید.

راهنمایی برای دریافت پشتیبانی در سامانه مودیان:

ممکن است هنگام کار با سامانه مودیان مالیاتی به مشکلات فنی یا سوالات حقوقی برخورد کنید. برای این منظور چند مسیر پشتیبانی وجود دارد:

• مرکز تماس سازمان امور مالیاتی: با شماره تلفن‌های پشتیبانی می‌توانید مشکلات خود را اعلام کنید.
  بخش راهنما و پرسش‌های متداول در سایت tp.tax.gov.ir: در این بخش آموزش‌ها و پاسخ به خطاهای رایج قرار داده شده است.
• مراجعه حضوری به ادارات مالیاتی: اگر مشکل جدی یا حقوقی باشد، می‌توانید با کارشناسان اداره مالیات مشورت کنید.
• سیستم تیکت آنلاین: برخی خدمات سامانه به‌صورت ارسال درخواست آنلاین فراهم شده که از طریق پنل کاربری انجام می‌شود.

سوالات متداول

آدرس ورود و ثبت‌نام رسمی سامانه مودیان کجاست؟

ورود و بسیاری از خدمات مرتبط با سامانه مودیان از طریق «درگاه ملی خدمات الکترونیک سازمان امور مالیاتی» انجام می‌شود. برای مراحل ثبت‌نام اولیه و ایجاد کارپوشه معمولا به صفحه‌های رسمی سازمان (مانند tax.gov.ir / my.tax.gov.ir) مراجعه کنید.

ورود به سامانه مودیان مالیاتی چگونه است؟

برای ورود به سامانه مؤدیان باید از طریق سایت سازمان امور مالیاتی اقدام کنید. ورود با کد ملی/شناسه ملی و رمز عبور امکان‌پذیر است. اگر رمز عبور ندارید، باید از گزینه فراموشی رمز یا دریافت اطلاعات کاربری اقدام کنید.

قبل از ثبت‌نام چه مدارکی/پیش‌نیازهایی لازم است؟

پرونده یا ثبت در نظام مالیاتی (وجود شناسه ملی یا کد اقتصادی)، اطلاعات هویتی نماینده/مالک، شماره تماس به‌نام مودی، و در مواردی گواهی/توکن امضای الکترونیکی یا بارگذاری کلید عمومی برای «شناسه یکتای حافظه مالیاتی». (جزئیات دقیق بسته به نوع مودی ممکن است متفاوت باشد؛ به صفحه ثبت‌نام سازمان مراجعه کنید).

چه کسانی ملزم به ثبت‌نام در سامانه مودیان هستند؟

مشمولان شامل اشخاص حقوقی و گروه‌های مشخصی از اشخاص حقیقی با فعالیت اقتصادی است که سازمان امور مالیاتی طبق قانون و فراخوان‌ها اعلام می‌کند. در عمل سازمان به‌صورت مرحله‌ای یا موضوعی (صنفی/آنلاین/بر اساس حجم فروش) گروه‌هایی را مشمول می‌کند؛ بنابراین هر مودی باید وضعیت خود را از اطلاعیه‌های رسمی پیگیری کند.

نحوه دریافت توکن امضای دیجیتال در سامانه مودیان ارسال چگونه است؟

برای ارسال مستقیم صورتحساب در سامانه مؤدیان نیاز به گواهی امضای الکترونیکی و توکن سخت‌افزاری دارید که باید از مراکز مجاز صدور گواهی دریافت و سپس در سامانه فعال کنید.
اما اگر صورتحساب‌ها را از طریق شرکت معتمد کیسان ارسال کنید، نیازی به دریافت گواهی امضای دیجیتال و تهیه توکن ندارید. این کار باعث می‌شود فرآیند شما ساده‌تر، سریع‌تر و بدون هزینه‌های اضافی انجام شود.

آیا همهٔ صورتحساب‌ها باید «الکترونیکی» و در قالب خاص ارسال شوند؟

بله — مودیان مشمول موظف‌اند صورتحساب‌های فروش خود را مطابق فرمت‌ها و پروتکل‌های اعلام‌شده (فرمت JSON/XML و امضای دیجیتال/مکانیزم مورد تأیید) صادر و به سامانه ارسال کنند؛ نرم‌افزارهای حسابداری/فروش باید این خروجی را تولید کنند یا از راهکار واسط مورد تأیید استفاده شود.

اگر در ارسال یا صدور صورتحساب خطا رخ دهد چه کنیم؟

ابتدا پیام خطا (کد و متن) را از پاسخ API ثبت کنید؛ معمول‌ترین خطاها مربوط به: فرمت تاریخ/قالب، شناسه خریدار نادرست، فیلدهای اجباری خالی یا مشکل در امضای دیجیتال است. روش سریع: ۱) بررسی لاگ، ۲) اصلاح فیلد مشکل‌دار در نرم‌افزار، ۳) ارسال مجدد در محیط تست، ۴) در صورت ادامه خطا تماس با پشتیبان نرم‌افزار یا شرکت ارائه‌دهنده خدمات مالیاتی.

شناسه کالا/خدمت در سامانه مؤدیان چیست؟

یکی از الزامات ثبت صورتحساب الکترونیک در سامانه مؤدیان، داشتن شناسه کالا یا خدمت ۱۳ رقمی است. این شناسه‌ها برای هر کالا یا خدمت به‌صورت منحصربه‌فرد تعریف می‌شوند تا شفافیت و یکپارچگی در معاملات برقرار شود.
برای دریافت این شناسه می‌توانید به سامانه دریافت شناسه کالا/خدمت به نشانی stuffid.tax.gov.ir مراجعه کنید و کد مورد نظر را جستجو و دریافت کنید.

تفاوت «عضویت در سامانه مودیان» و «ثبت‌نام در درگاه مای‌تکس (my.tax.gov.ir)» چیست؟

ثبت‌نام در درگاه ملی (مای‌تکس) پنجره دسترسی به خدمات مختلف سازمان است و ایجاد «کارپوشه» و سپس عضویت/فعال‌سازی کارپوشهٔ سامانه مودیان معمولاً از همین طریق انجام می‌شود؛ به عبارت دیگر مای‌تکس درگاه اصلی است و سامانه مودیان یک سرویس/کارپوشه درون آن یا لینک‌شده به آن است.

مهلت ارسال صورتحساب در سامانه مؤدیان چقدر است؟

اگر صورتحساب‌ها را مستقیماً در سامانه مؤدیان ثبت کنید(ارسال از طریق نرم افزار)، ۱۲ روز فرصت دارید. اما در صورتی که از طریق شرکت‌های معتمد اقدام کنید، این مهلت به ۱۵ روز افزایش پیدا می‌کند.برای دریافت این شناسه می‌توانید به سامانه دریافت شناسه کالا/خدمت به نشانی stuffid.tax.gov.ir مراجعه کنید و کد مورد نظر را جستجو و دریافت کنید.

شماره تماس مرکز پشتیبانی سامانه مؤدیان ۱۵۲۶ است؛ ممکن است به دلیل حجم بالای تماس‌ها، دسترسی به کارشناسان زمان‌بر باشد.