چرا پروستات مردان با بالا رفتن سن بزرگ میشود؟ دانشمندان در کشف تازه سرنخ هایی یافتند

چرا پروستات مردان با بالا رفتن سن بزرگ میشود؟ دانشمندان در کشف تازه سرنخ هایی یافتند
بزرگشدن پروستات یکی از شایعترین مشکلات مردان با افزایش سن است؛ عارضهای که میتواند زندگی روزمره بسیاری از افراد را تحت تأثیر قرار دهد. اکنون پژوهشگران با شناسایی نوع خاصی از سلولها در بافت پروستات، به سرنخ تازهای درباره علت بزرگشدن این غده دست یافتهاند؛ یافتهای که شاید در آینده به توسعه روشهای درمانی جدید منجر شود.
پروستات غدهای کوچک در دستگاه تولیدمثل مردان است که در زیر مثانه قرار دارد و بخشی از مجرای ادرار از میان آن عبور میکند. با افزایش سن، پروستات در بسیاری از مردان بهتدریج بزرگ میشود. این وضعیت که با نام بزرگشدن خوشخیم پروستات یا BPH شناخته میشود، سرطانی نیست؛ اما افزایش حجم غده میتواند به مجرای ادرار فشار وارد کند و مشکلاتی در دفع ادرار به وجود آورد.
با وجود شیوع گسترده این عارضه، دانشمندان هنوز بهطور کامل نمیدانند چرا پروستات با افزایش سن بزرگ میشود و چرا این تغییر بیشتر در بخش مشخصی از این غده رخ میدهد.

بزرگشدن پروستات چگونه باعث مشکلات ادراری میشود؟
بزرگشدن خوشخیم پروستات معمولاً در بخشی از این غده به نام ناحیه انتقالی اتفاق میافتد؛ همان ناحیهای که مجرای ادرار از میان آن عبور میکند.
با افزایش تعداد و حجم سلولها در این بخش، بافت پروستات بزرگتر میشود و ممکن است به مجرای ادرار فشار وارد کند. در نتیجه، برخی مردان با علائمی مانند ضعیفشدن جریان ادرار، دشواری در شروع ادرار، احساس تخلیهنشدن کامل مثانه و نیاز مکرر به ادرار کردن روبهرو میشوند.
شدت این علائم در همه افراد یکسان نیست و بزرگبودن پروستات همیشه به معنای بروز مشکلات شدید ادراری نیست. بااینحال، این عارضه میتواند در صورت پیشرفت، کیفیت زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهد و نیاز به بررسی پزشکی داشته باشد.
دانشمندان پیش از این میدانستند که تغییرات هورمونی، التهاب و افزایش رشد سلولها در بروز بزرگشدن خوشخیم پروستات نقش دارند. اما یک پرسش مهم همچنان بدون پاسخ مانده بود: چرا ناحیه انتقالی پروستات بیش از سایر بخشهای این غده مستعد بزرگشدن است؟

کشف سلولهایی که ممکن است راز بزرگشدن پروستات را توضیح دهند
بهگزارش ساینسآلرت، پژوهشگران دانشگاه جانز هاپکینز در آمریکا در جریان مطالعهای جدید، نوع خاصی از سلولها را در پروستات شناسایی کردهاند که ممکن است در پاسخ به این پرسش نقش داشته باشند.
محققان برای انجام این پژوهش، نمونههایی از بافت غیرسرطانی پروستات ۱۰ مرد مبتلا به سرطان پروستات را بررسی کردند. آنها با استفاده از روشهای پیشرفته بررسی سلولی و ژنتیکی، فعالیت ژنها را در نزدیک به ۱۳۰ هزار سلول بهصورت جداگانه مورد مطالعه قرار دادند.
نتایج نشان داد گروهی از سلولها که با نام WIF1+ شناخته میشوند، در ناحیه انتقالی پروستات نسبت به سایر بخشهای این غده فراوانی بیشتری دارند. همچنین تعداد این سلولها در بافتهای مرتبط با بزرگشدن خوشخیم پروستات نیز بیشتر مشاهده شد.
این یافته میتواند سرنخ مهمی برای درک این موضوع باشد که چرا تغییرات ناشی از افزایش سن، بیشتر در بخش خاصی از پروستات اتفاق میافتند.
ارتباط سلولهای تازه شناساییشده با هورمونهای مردانه
بررسیهای دقیقتر نشان داد که سلولهای WIF1+ به هورمونهای مردانه مانند تستوسترون پاسخ میدهند و در فرایندهایی مشارکت دارند که رشد و تغییر ساختار بافت پروستات را کنترل میکنند.
رولین وانگ، نویسنده اصلی این پژوهش، توضیح داده است که این سلولها ویژگیهای مولکولی خاصی دارند و میتوانند با سلولهای اطراف خود ارتباط برقرار کنند. چنین ارتباطاتی ممکن است محیطی ایجاد کند که ناحیه انتقالی پروستات را نسبت به رشد و بزرگشدن بافت مستعدتر کند.
به بیان ساده، پژوهشگران احتمال میدهند حضور بیشتر این سلولها در بخش خاصی از پروستات، یکی از دلایلی باشد که بزرگشدن خوشخیم پروستات معمولاً از همان ناحیه آغاز میشود.

آیا این کشف میتواند به درمانهای جدید منجر شود؟
یافته جدید تنها به موضوع بزرگشدن پروستات محدود نمیشود. پژوهشگران معتقدند بررسی دقیقتر سلولهای WIF1+ ممکن است به پاسخ پرسش دیگری نیز کمک کند: چرا سرطان پروستات در ناحیه انتقالی کمتر از برخی بخشهای دیگر این غده آغاز میشود؟
دانشمندان احتمال میدهند این سلولها با تنظیم التهاب و برخی پیامهای مرتبط با رشد سلولی در این تفاوت نقش داشته باشند. البته این فرضیه هنوز به تحقیقات بیشتری نیاز دارد.
نکته مهم این است که پژوهشگران هنوز ثابت نکردهاند که سلولهای WIF1+ مستقیماً عامل بزرگشدن پروستات هستند. مطالعه فعلی تنها نشان میدهد میان فراوانی این سلولها و ناحیهای که بیشتر درگیر بزرگشدن خوشخیم پروستات میشود، ارتباط قابل توجهی وجود دارد.
بنابراین، برای مشخصشدن نقش دقیق این سلولها به پژوهشهای بیشتری نیاز است. اگر تحقیقات آینده نشان دهند که این سلولها نقش مستقیمی در روند بیماری دارند، ممکن است دانشمندان بتوانند داروهایی طراحی کنند که بهطور هدفمند بر این مسیر اثر بگذارند.
چنین درمانهایی در آینده شاید بتوانند روند بزرگشدن پروستات را کند کنند یا از پیشرفت بیشازحد آن جلوگیری کنند؛ رویکردی که میتواند با درمانهای فعلی تفاوت داشته باشد.
بزرگشدن پروستات همیشه نشانه سرطان نیست
یکی از نگرانیهای رایج مردان این است که بزرگشدن پروستات را با سرطان پروستات اشتباه بگیرند. بزرگشدن خوشخیم پروستات یک بیماری سرطانی نیست و بهخودیخود به معنای ابتلا به سرطان پروستات محسوب نمیشود.
بااینحال، برخی علائم ادراری میتوانند علتهای مختلفی داشته باشند. به همین دلیل، مردانی که با تغییرات پایدار در الگوی ادرار یا مشکلات قابل توجه در تخلیه مثانه روبهرو میشوند، بهتر است برای بررسی دقیقتر با پزشک مشورت کنند.
جمعبندی
افزایش سن یکی از مهمترین عوامل مرتبط با بزرگشدن خوشخیم پروستات است، اما دلیل دقیق اینکه چرا این اتفاق بیشتر در ناحیه انتقالی این غده رخ میدهد، تاکنون بهطور کامل مشخص نبود.
پژوهش جدید دانشمندان دانشگاه جانز هاپکینز با شناسایی گروهی از سلولهای موسوم به WIF1+، سرنخ تازهای برای پاسخ به این پرسش ارائه کرده است. فراوانی بیشتر این سلولها در ناحیه انتقالی و ارتباط آنها با مسیرهای هورمونی و رشد بافت، میتواند توضیحی احتمالی برای مستعدبودن این بخش از پروستات باشد.
البته این یافته هنوز به معنای کشف علت قطعی بزرگشدن پروستات یا ارائه درمان جدید نیست. بااینحال، شناخت دقیقتر سلولها و فرایندهای درگیر در این عارضه میتواند راه را برای پژوهشهای بیشتر و توسعه درمانهای هدفمندتر در آینده هموار کند.
نتایج این پژوهش در The Journal of Pathology منتشر شده است.



