سگ ها توانایی حرف زدن دارند؟ آیا میتوان صحبتکردن را به سگها یاد داد؟
سگ ها توانایی حرف زدن دارند؟ آیا میتوان صحبتکردن را به سگها یاد داد؟
سگ ها توانایی حرف زدن دارند سگها از نظر تواناییهای ذهنی و حتی بخشی از تواناییهای فیزیکی، ظرفیتهایی دارند که آنها را به گفتار نزدیک میکند؛ اما یک مانع مهم تکاملی باعث شده هرگز مانند انسانها با کلمات صحبت نکنند.
گرگها طی هزاران سال فرایند اهلیسازی، بهتدریج به سگهای امروزی تبدیل شدند. در این مسیر، بسیاری از رفتارهای غریزی آنها تغییر کرد و توانایی برقراری ارتباط با انسان به شکل چشمگیری افزایش یافت. با این حال، با وجود این سازگاری گسترده، سگها هنوز فاقد مهمترین ویژگی ارتباطی انسان، یعنی زبان گفتاری هستند. اما دلیل این موضوع چیست؟
آیا سگها روزی میتوانند مانند انسان حرف بزنند؟
پژوهشگران آزمایشگاه بارکس در دانشگاه اتووش لوراند مجارستان در حال بررسی این پرسش هستند که آیا سگهای اهلی از نظر تکاملی میتوانند روزی به موجوداتی سخنگو تبدیل شوند یا خیر. اگر پاسخ منفی باشد، چه عواملی مانع این اتفاق شده است؟
شاید این موضوع در نگاه اول عجیب به نظر برسد، اما دانشمندان معتقدند بررسی تواناییهای ارتباطی سگها میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره منشأ زبان و روند شکلگیری گفتار در انسان ارائه دهد.
دکتر «تاماش فاراگو»، سرپرست این پژوهش، توضیح میدهد که از آنجا که بازسازی شرایط اولیه پیدایش زبان انسان ممکن نیست، مطالعه گونههایی مانند سگ که مسیر اهلیسازی را طی کردهاند، میتواند سرنخهای مهمی درباره مراحل اولیه تکامل گفتار در اختیار دانشمندان قرار دهد.
همچنین دکتر «ریتا لنکی»، از نویسندگان اصلی این مطالعه، میگوید هدف پژوهش این بوده است که مشخص شود سگها چه تواناییهایی برای گفتار دارند، چه قابلیتهایی را ندارند و مرز میان واقعیت و تصور عمومی درباره این موضوع کجاست.
سگها تا چه اندازه زبان انسان را درک میکنند؟
صحبت کردن تنها به داشتن صدا محدود نمیشود و نیازمند هماهنگی دقیق میان مغز، دستگاه عصبی و اندامهای تولید صوت است.
سگها از نظر شناختی عملکرد قابل توجهی دارند. بیشتر سگ های خانگی نام خود را تشخیص میدهند و به کلماتی مانند «غذا»، «بیا» یا «گردش» واکنش نشان میدهند. این موضوع نشان میدهد آنها میتوانند میان صداها و مفاهیم ارتباط برقرار کنند.
پژوهشها همچنین نشان دادهاند که سگها قادرند زبانهای مختلف را از یکدیگر تشخیص دهند، تفاوت لحن افراد را درک کنند و حتی تنها از روی صدا، صاحب خود یا افراد آشنا را شناسایی کنند. این تواناییها نشان میدهد درک شنیداری سگها بسیار پیشرفتهتر از چیزی است که تصور میشود.
آیا بدن سگها توانایی تولید گفتار را دارد؟
از نظر فیزیکی نیز سگها کاملاً ناتوان نیستند. پژوهشگران معتقدند حنجره سگها توانایی ایجاد طیف نسبتاً گستردهای از صداها را دارد و آنها میتوانند با کنترل حرکات حنجره، اصوات متنوعی تولید کنند.
البته ساختار حنجره سگها به اندازه انسان ظریف و دقیق نیست، اما از انعطاف لازم برای تولید صداهای پیچیده برخوردار است. بنابراین، محدودیت اصلی صرفاً به ساختار بدن آنها مربوط نمیشود.
پس چرا سگها حرف نمیزنند؟
مهمترین پاسخ را باید در مسیر تکامل جستوجو کرد. یکی از نظریههای رایج درباره پیدایش زبان انسان این است که انسانها برای همکاریهای پیچیده، انتقال اطلاعات و انجام فعالیتهای گروهی به گفتار نیاز پیدا کردند.
در مقابل، سگها میلیونها سال روابط اجتماعی خود را بدون استفاده از واژهها مدیریت کردهاند. آنها از زبان بدن، نگاه، بو، حالت صورت و صداهای مختلف برای انتقال پیام استفاده میکنند و همین روشها برای برقراری ارتباط کاملاً کارآمد بوده است.
به همین دلیل، فشار تکاملی لازم برای شکلگیری گفتار در سگها هرگز به وجود نیامده و آنها بدون نیاز به صحبت کردن نیز ارتباط موفقی با همنوعان و حتی انسانها برقرار کردهاند.
آیا باید سگها را به حرف زدن وادار کنیم؟
پژوهشگران تأکید میکنند که حتی اگر سگها از برخی جنبههای ذهنی و فیزیکی ظرفیت تولید گفتار را داشته باشند، تلاش برای وادار کردن آنها به صحبت کردن اقدامی مناسب نیست.
به اعتقاد آنها، چنین تغییری نهتنها ضرورتی ندارد، بلکه میتواند رابطه طبیعی و صمیمی میان انسان و سگ را تحت تأثیر قرار دهد. همچنین موجودی که تا حدی شبیه انسان صحبت کند اما کاملاً انسان نباشد، ممکن است احساس ناخوشایندی در افراد ایجاد کند؛ پدیدهای که در روانشناسی با عنوان «دره وهمآور» شناخته میشود.
در نهایت، پژوهشگران معتقدند همانطور که بسیاری از رباتها نیازی به برقراری ارتباط کاملاً انسانی ندارند، سگها نیز بدون توانایی صحبت کردن، یکی از موفقترین و صمیمیترین همراهان انسان باقی ماندهاند.
جمعبندی
اگرچه سگها از هوش بالایی برخوردارند، بسیاری از واژهها و لحن انسان را درک میکنند و حتی از نظر فیزیکی توانایی تولید طیف متنوعی از صداها را دارند، اما هرگز مسیر تکاملی لازم برای تبدیل شدن به موجوداتی سخنگو را طی نکردهاند. آنها طی هزاران سال با تکیه بر زبان بدن، تماس چشمی، بو و صداهای طبیعی، سیستم ارتباطی مؤثر و کاملی ایجاد کردهاند؛ سیستمی که نیاز آنها را بدون استفاده از کلمات برطرف میکند.
دانشمندان نیز معتقدند هدف از این پژوهش، سخنگو کردن سگها نیست، بلکه شناخت بهتر منشأ زبان و تکامل گفتار در انسان است. در نهایت، شاید بزرگترین دلیل سکوت سگها این باشد که آنها برای برقراری ارتباط با انسان، نیازی به صحبت کردن ندارند؛ زیرا همین امروز نیز بدون بیان حتی یک کلمه، احساسات، نیازها و وفاداری خود را به بهترین شکل منتقل میکنند.
