دلیل پایین بودن سرعت وای‌فای چیست؟ 5 اشتباه رایج که سرعت اینترنت را کاهش میدهد

خرید یک سرویس اینترنت پرسرعت لزوماً به این معنا نیست که تمام دستگاه‌های خانه نیز همان سرعت را دریافت می‌کنند. ممکن است اشتراک اینترنت شما سرعت بالایی داشته باشد، اما هنگام استفاده از وای‌فای با کندی، قطع‌ووصلی یا ضعیف بودن سیگنال در بعضی قسمت‌های خانه مواجه شوید. در چنین شرایطی بسیاری از کاربران تصور می‌کنند مشکل از شرکت ارائه‌دهنده اینترنت است یا تنها راه رسیدن به سرعت واقعی، استفاده از کابل شبکه و اتصال مستقیم به مودم است.

بااین‌حال، در بسیاری از مواقع دلیل اصلی افت سرعت به نحوه قرارگیری روتر، قدیمی بودن تجهیزات، محدودیت استاندارد وای‌فای یا تلاش برای پوشش دادن یک خانه بزرگ با یک دستگاه مربوط می‌شود. حتی یک تقویت‌کننده ارزان‌قیمت که با هدف افزایش برد خریداری شده، ممکن است در شرایط نامناسب نتیجه معکوس داشته باشد.

در ادامه پنج اشتباه رایج را بررسی می‌کنیم که می‌توانند عملکرد شبکه بی‌سیم خانگی را کاهش دهند و برای هرکدام راهکارهایی کاربردی برای بهبود کیفیت و سرعت وای‌فای ارائه خواهیم داد.

۱. روتر را در نامناسب‌ترین نقطه خانه قرار داده‌اید

محلی که مودم یا روتر در آن نصب می‌شود، تأثیر مستقیمی بر کیفیت پوشش وای‌فای دارد. در بسیاری از خانه‌ها، محل نصب مودم صرفاً بر اساس جایی تعیین می‌شود که کابل یا خط ورودی اینترنت به ساختمان رسیده است. این نقطه لزوماً بهترین مکان برای انتشار سیگنال در تمام خانه نیست.

امواج وای‌فای از روتر در جهات مختلف منتشر می‌شوند. بنابراین اگر دستگاه در گوشه خانه، نزدیک دیوار بیرونی یا در اتاقی دور از مرکز ساختمان قرار گرفته باشد، بخش قابل‌توجهی از پوشش شبکه در فضایی ایجاد می‌شود که عملاً مورد استفاده شما نیست. در مقابل، قسمت‌هایی از خانه که در جهت مخالف روتر قرار دارند ممکن است سیگنال ضعیف‌تری دریافت کنند.

علاوه بر فاصله، موانع فیزیکی نیز روی کیفیت سیگنال اثر می‌گذارند. دیوارهای ضخیم، بتن، فلز، آینه‌های بزرگ و حتی برخی وسایل خانگی می‌توانند انتشار امواج بی‌سیم را مختل کنند. به همین دلیل ممکن است در یک اتاق سرعت اینترنت مناسب باشد اما تنها چند متر آن‌طرف‌تر، کیفیت اتصال به شکل محسوسی افت کند.

برای انتخاب محل مناسب روتر می‌توانید اقدامات زیر را انجام دهید:

• روتر را تا حد امکان در قسمت مرکزی خانه قرار دهید تا سیگنال در جهات مختلف توزیع متعادل‌تری داشته باشد.
• اگر محل ورودی اینترنت در گوشه خانه است، در صورت امکان با استفاده از کابل شبکه مناسب، روتر را به نقطه‌ای مرکزی‌تر منتقل کنید.
• مودم را روی میز، قفسه یا سطحی مرتفع قرار دهید و از گذاشتن آن روی زمین خودداری کنید.
• روتر را داخل کمد، پشت وسایل بزرگ یا در محلی که اطراف آن با موانع مختلف پوشیده شده است قرار ندهید.
• فاصله مناسبی میان روتر و وسایل فلزی، آینه‌های بزرگ، آکواریوم و دستگاه‌هایی مانند مایکروویو ایجاد کنید.
• در خانه‌هایی که چند اتاق دارند، محل قرارگیری مودم را بر اساس نقاطی که بیشترین استفاده از اینترنت در آن‌ها انجام می‌شود انتخاب کنید.

گاهی تنها جابه‌جا کردن چند متری روتر می‌تواند کیفیت سیگنال را در بخش قابل‌توجهی از خانه بهتر کند و نیازی به خرید تجهیزات جدید نباشد.

۲. تجهیزات شبکه شما قدیمی شده‌اند

حتی اگر محل قرارگیری روتر کاملاً مناسب باشد، سخت‌افزار قدیمی می‌تواند به گلوگاه شبکه تبدیل شود. مودم، روتر و کابل شبکه همگی ظرفیت مشخصی برای انتقال داده دارند و اگر یکی از این اجزا قدیمی باشد، ممکن است نتواند از سرعت سرویس اینترنت جدید شما استفاده کند.

برای مثال، تجهیزاتی که تنها از Fast Ethernet با سرعت اسمی ۱۰۰ مگابیت برثانیه پشتیبانی می‌کنند، نمی‌توانند ظرفیت یک اتصال گیگابیتی را به‌طور کامل منتقل کنند. همین موضوع درباره استانداردهای قدیمی وای‌فای نیز صدق می‌کند. استفاده از روترهای قدیمی ممکن است باعث شود سرعتی که از شرکت اینترنت خریداری کرده‌اید، روی دستگاه‌های بی‌سیم قابل دستیابی نباشد.

کابل شبکه نیز بخشی از همین زنجیره است. اگر از کابل‌های قدیمی یا نامناسب استفاده شود، ممکن است اتصال میان مودم، روتر، سوئیچ یا کامپیوتر نتواند از تمام ظرفیت شبکه استفاده کند.

برای بررسی وضعیت تجهیزات شبکه این موارد را در نظر بگیرید:

• مشخصات درج‌شده روی مودم، روتر یا پورت‌های شبکه را بررسی کنید و ببینید پورت‌ها Fast Ethernet هستند یا Gigabit Ethernet.
• استاندارد وای‌فای دستگاه را بررسی کنید و ببینید روتر از کدام نسل وای‌فای پشتیبانی می‌کند.
• اگر مودم یا روتر شما چندین سال قبل خریداری شده، مشخصات فنی و وضعیت امنیتی آن را با مدل‌های جدید مقایسه کنید.
• در شبکه‌های گیگابیتی، استفاده از کابل‌های مناسب مانند Cat6 یا Cat6a می‌تواند انتخاب مطمئن‌تری نسبت به کابل‌های قدیمی باشد.
• اگر تجهیزات شبکه دیگر پاسخگوی سرعت یا نیازهای فعلی شما نیستند، تعویض آن‌ها می‌تواند علاوه بر عملکرد بهتر، قابلیت‌های امنیتی و مدیریتی جدیدتری نیز در اختیارتان قرار دهد.
• تجهیزات الکترونیکی قدیمی را در صورت امکان به مراکز جمع‌آوری و بازیافت پسماندهای الکترونیکی تحویل دهید.

البته صرفاً قدیمی بودن یک دستگاه به معنای خراب بودن آن نیست. معیار اصلی باید این باشد که آیا سخت‌افزار فعلی شما می‌تواند سرعت اینترنت و تعداد دستگاه‌های مورد نیازتان را به‌درستی پشتیبانی کند یا خیر.

۳. انتظار دارید یک روتر تمام خانه را بدون مشکل پوشش دهد

یکی از اشتباهات رایج این است که کاربران تنها بر اساس متراژ اعلام‌شده روی جعبه مودم تصمیم می‌گیرند که یک روتر برای تمام خانه کافی است. در عمل، پوشش وای‌فای فقط به مساحت ساختمان بستگی ندارد و عوامل بسیار بیشتری در میزان دسترسی سیگنال نقش دارند.

نوع مصالح ساختمانی، ضخامت دیوارها، تعداد اتاق‌ها، تعداد طبقات و محل قرارگیری روتر همگی می‌توانند محدوده واقعی پوشش را تغییر دهند. برای نمونه، دیوارهای بتنی و ضخیم معمولاً مانع بیشتری برای انتشار امواج ایجاد می‌کنند. به همین دلیل ممکن است یک روتر در یک خانه کوچک با دیوارهای نازک عملکرد خوبی داشته باشد اما همان دستگاه در خانه‌ای با چند طبقه یا دیوارهای ضخیم، نقاط کور زیادی ایجاد کند.

اعداد مربوط به متراژ پوشش که روی بسته‌بندی تجهیزات شبکه درج می‌شوند نیز معمولاً شرایط ایدئال را در نظر می‌گیرند و الزاماً نشان‌دهنده عملکرد واقعی در محیط خانه نیستند.

برای ایجاد پوشش یکنواخت‌تر در خانه می‌توانید این راهکارها را امتحان کنید:

• ابتدا محل روتر اصلی را اصلاح کنید و سپس قدرت سیگنال را در اتاق‌های مختلف بررسی کنید.
• اگر بخشی از خانه همچنان سیگنال ضعیفی دارد، استفاده از سیستم وای‌فای مش می‌تواند گزینه مناسب‌تری نسبت به خرید یک روتر قدرتمندتر باشد.
• در خانه‌های چندطبقه، بسته به اندازه ساختمان و ساختار آن، ممکن است به یک یا چند نود مش اضافی نیاز داشته باشید.
• نودهای مش را نباید در محلی قرار دهید که سیگنال روتر اصلی تقریباً از بین رفته است؛ هر نود باید ارتباط مناسبی با نود قبلی داشته باشد.
• نقاط مختلف خانه را با ابزار تست سرعت بررسی کنید و به‌جای اعتماد صرف به عدد متراژ روی جعبه، پوشش واقعی شبکه را بسنجید.
• در هنگام جابه‌جایی در خانه، بررسی کنید که دستگاه‌های شما بتوانند بین نودهای مختلف شبکه بدون افت شدید کیفیت اتصال جابه‌جا شوند.

سیستم‌های Mesh Wi-Fi برای خانه‌هایی که چندین نقطه با پوشش ضعیف دارند، معمولاً راهکار منسجم‌تری ارائه می‌کنند؛ زیرا چند واحد شبکه به‌صورت هماهنگ برای ایجاد یک پوشش گسترده‌تر فعالیت می‌کنند.

۴. اینترنت پرسرعت خریده‌اید اما از وای‌فای قدیمی استفاده می‌کنید

داشتن یک سرویس اینترنت چندصد مگابیتی یا حتی گیگابیتی به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که همین سرعت را از طریق وای‌فای دریافت کنید. سرعت نهایی به مجموعه‌ای از عوامل از جمله مودم، استاندارد وای‌فای، توانایی دستگاه گیرنده، فاصله از روتر و شرایط محیط بستگی دارد.

فرض کنید یک سرویس اینترنت گیگابیتی در اختیار دارید، اما گوشی یا لپ‌تاپ شما هنگام اتصال بی‌سیم تنها بخش کوچکی از این ظرفیت را دریافت می‌کند. در چنین شرایطی ممکن است محدودیت از سمت استاندارد وای‌فای یا سخت‌افزار روتر باشد.

نسل‌های مختلف وای‌فای تفاوت قابل‌توجهی در ظرفیت انتقال داده، مدیریت تعداد دستگاه‌های متصل و عملکرد شبکه در محیط‌های شلوغ دارند. بنابراین استفاده از روتر قدیمی در کنار دستگاه‌های جدید، می‌تواند مانع استفاده کامل از ظرفیت اینترنت شود.

برای هماهنگ کردن تجهیزات شبکه با سرعت اینترنت، این موارد را بررسی کنید:

• ابتدا استاندارد وای‌فای روتر خود را مشخص کنید؛ برای مثال وای‌فای ۴، وای‌فای ۵، وای‌فای ۶ یا وای‌فای ۷.
• بررسی کنید گوشی، لپ‌تاپ، تلویزیون هوشمند و سایر دستگاه‌های اصلی شما از چه استانداردی پشتیبانی می‌کنند.
• اگر سرویس اینترنت پرسرعتی در اختیار دارید، استفاده از روترهای جدیدتر با پشتیبانی از وای‌فای ۶ یا استانداردهای جدیدتر می‌تواند منطقی‌تر باشد.
• برای اتصال‌های گیگابیتی و استفاده‌های سنگین مانند بازی آنلاین، استریم با کیفیت بالا و اتصال همزمان تعداد زیادی دستگاه، تجهیزات جدیدتر می‌توانند عملکرد مناسب‌تری داشته باشند.
• پس از ارتقای تجهیزات، سرعت را هم از طریق وای‌فای و هم با اتصال اترنت آزمایش کنید تا مشخص شود محدودیت قبلی دقیقاً از کجا بوده است.

نکته مهم این است که عدد درج‌شده برای سرعت وای‌فای روی جعبه روتر، الزاماً همان سرعتی نیست که در استفاده روزمره مشاهده خواهید کرد. شرایط محیطی و توانایی دستگاه متصل نیز روی سرعت واقعی تأثیر دارند.

۵. استفاده از تقویت‌کننده وای‌فای ارزان ممکن است مشکل را بیشتر کند

تقویت‌کننده یا Wi-Fi Extender می‌تواند در بعضی شرایط برای افزایش محدوده پوشش مفید باشد، اما قرار دادن آن در محل اشتباه نه‌تنها مشکل را حل نمی‌کند، بلکه ممکن است کیفیت شبکه را کاهش دهد.

یکی از خطاهای رایج این است که تقویت‌کننده دقیقاً در نقطه‌ای قرار داده می‌شود که سیگنال مودم اصلی بسیار ضعیف است. در این حالت دستگاه نمی‌تواند یک ارتباط باکیفیت از روتر دریافت کند و عملاً همان سیگنال ضعیف را برای محدوده دیگری بازپخش می‌کند.

به زبان ساده، تقویت‌کننده نمی‌تواند اینترنت ضعیفی را به یک اتصال پرسرعت تبدیل کند. این دستگاه باید ابتدا سیگنال مناسبی از روتر اصلی دریافت کند تا بتواند آن را در بخش دیگری از خانه در دسترس قرار دهد.

برای استفاده صحیح از تقویت‌کننده وای‌فای این نکات را در نظر بگیرید:

• تقویت‌کننده را در محلی قرار دهید که هنوز سیگنال مناسبی از روتر اصلی دریافت می‌کند.
• آن را در انتهای محدوده‌ای که سیگنال تقریباً قطع شده است نصب نکنید.
• اگر امکان دارد نام شبکه تقویت‌کننده را به‌صورت جداگانه تنظیم کنید تا بتوانید عملکرد آن را با شبکه اصلی مقایسه کنید.
• سرعت اینترنت را پیش و پس از فعال کردن تقویت‌کننده در همان نقطه آزمایش کنید.
• اگر روشن بودن تقویت‌کننده باعث افت سرعت یا ناپایداری شبکه می‌شود، آن را موقتاً خاموش کنید و عملکرد اتصال مستقیم به روتر را بررسی کنید.
• در خانه‌های بزرگ، چندطبقه یا دارای دیوارهای ضخیم، در صورت امکان به‌جای تکیه بر یک تقویت‌کننده ساده، سیستم Mesh را نیز به‌عنوان گزینه جایگزین بررسی کنید.

در بسیاری از موارد، مشکل اصلی نه کمبود قدرت روتر، بلکه طراحی نامناسب شبکه خانگی است. بنابراین قبل از خرید هر وسیله جدید، بهتر است مشخص کنید مشکل دقیقاً در کدام قسمت شبکه ایجاد شده است.

جمع‌بندی

کند شدن وای‌فای همیشه به معنای ضعیف بودن سرویس اینترنت یا مشکل در خط ارتباطی نیست. گاهی یک اشتباه ساده مانند قرار دادن روتر در گوشه خانه، استفاده از تجهیزات قدیمی یا نصب نادرست تقویت‌کننده می‌تواند باعث شود سرعت واقعی اینترنت را روی دستگاه‌های خود تجربه نکنید.

برای بهبود عملکرد شبکه خانگی، ابتدا محل قرارگیری روتر را بررسی کنید و سپس مشخصات مودم، روتر، کابل‌های شبکه و دستگاه‌های متصل را با سرعت سرویس اینترنت خود تطبیق دهید. اگر مشکل فقط در بعضی قسمت‌های خانه دیده می‌شود، احتمالاً باید به فکر بهبود پوشش وای‌فای باشید و در خانه‌های بزرگ یا چندطبقه، سیستم Mesh می‌تواند گزینه مناسب‌تری باشد.

همچنین بهتر است قبل از خرید تجهیزات جدید، سرعت اینترنت را در نقاط مختلف خانه و در شرایط مختلف آزمایش کنید. این کار کمک می‌کند مشخص شود مشکل از خود سرویس اینترنت است، از تجهیزات شبکه ناشی می‌شود یا به پوشش نامناسب وای‌فای مربوط است. با پیدا کردن عامل اصلی، معمولاً می‌توان بدون هزینه‌های غیرضروری، کیفیت و پایداری اینترنت بی‌سیم خانه را به شکل محسوسی بهتر کرد.