حقایق جالب درمورد گربه‌ها که از آن بی‌خبریم؛ 10 فکت جدید

گربه‌ها از محبوب‌ترین حیوانات خانگی جهان هستند؛ موجوداتی دوست‌داشتنی که با رفتارهای خاص، شخصیت مستقل و عادت‌های گاهی عجیب، همیشه صاحبان خود را غافلگیر می‌کنند. از دویدن‌های ناگهانی در خانه گرفته تا علاقه عجیبشان به هل دادن وسایل از روی میز، هر حرکت این حیوانات دنیایی از راز و شگفتی را در خود پنهان کرده است.

اما بسیاری از رفتارهای گربه‌ها تنها یک عادت ساده نیستند و پشت هرکدام دلایل علمی و تکاملی جالبی وجود دارد. در این مقاله از ویانامگ با ۱۰ حقیقت جذاب درباره گربه‌ها آشنا می‌شویم؛ نکاتی که شاید حتی اگر سال‌ها از یک گربه نگهداری کرده باشید، از آن‌ها خبر نداشته باشید.

فهرست محتوا

• گربه‌های نارنجی ماده؛ کمیاب‌تر از چیزی که فکر می‌کنید
• چرا گربه‌ها طعم شیرینی را احساس نمی‌کنند؟
• آیا گربه‌ها دچار پوسیدگی دندان می‌شوند؟
• دلیل دویدن‌های ناگهانی گربه‌ها بعد از دستشویی چیست؟
• راز حساسیت فوق‌العاده سبیل‌های گربه
• چرا گربه‌ها در تاریکی بهتر از انسان می‌بینند؟
• آیا مغز گربه به اندازه مغز خرس پیچیده است؟
• پنجه شبنم؛ انگشت پنهان گربه‌ها
• علت شکم آویزان گربه‌ها چیست؟
• خراشیدن وسایل راهی برای علامت‌گذاری قلمرو است

۱. فقط درصد کمی از گربه‌های نارنجی، ماده هستند

اگر تاکنون یک گربه نارنجی ماده دیده باشید، در واقع با یکی از کمیاب‌ترین ترکیب‌های ژنتیکی در دنیای گربه‌ها روبه‌رو شده‌اید. دلیل این موضوع به نحوه انتقال ژن رنگ مو از طریق کروموزوم‌های جنسی برمی‌گردد.

گربه‌های ماده دارای دو کروموزوم X هستند، در حالی که گربه‌های نر یک کروموزوم X و یک کروموزوم Y دارند. ژنی که رنگ نارنجی را ایجاد می‌کند روی کروموزوم X قرار گرفته است؛ به همین دلیل احتمال نارنجی شدن گربه‌های نر بسیار بیشتر از ماده‌هاست.

اگر یک گربه نر کروموزوم X حامل ژن نارنجی را به ارث ببرد، رنگ پوشش بدنش نارنجی خواهد شد. اما یک گربه ماده تنها زمانی نارنجی می‌شود که هر دو کروموزوم X او حامل همین ژن باشند؛ اتفاقی که تنها زمانی رخ می‌دهد که هر دو والد، ژن نارنجی را منتقل کنند.

به همین علت، گربه‌های نارنجی ماده بسیار کمیاب هستند. برآوردها نشان می‌دهد تنها حدود ۲۰ درصد از تمام گربه‌های نارنجی را ماده‌ها تشکیل می‌دهند و در مجموع نیز تنها بخش کوچکی از جمعیت گربه‌های جهان نارنجی‌رنگ هستند.

۲. گربه‌ها جوانه‌های چشایی بسیار کمی دارند

یکی از حقایق جالب درباره گربه‌ها این است که حس چشایی آن‌ها در مقایسه با انسان بسیار محدودتر است. در حالی که انسان حدود ۹ هزار جوانه چشایی دارد، این عدد در گربه‌ها تنها به حدود ۴۷۰ جوانه می‌رسد. حتی سگ‌ها نیز با حدود ۱۷۰۰ جوانه چشایی، عملکرد بهتری نسبت به گربه‌ها دارند.

گربه‌ها قادرند طعم‌های شور، ترش، تلخ و طعم «اومامی» یا همان مزه گوشت را تشخیص دهند؛ اما برخلاف بسیاری از پستانداران، گیرنده تشخیص شیرینی را در اختیار ندارند. به همین دلیل خوراکی‌های شیرین برای آن‌ها جذابیتی ندارد.

البته این موضوع کاملاً طبیعی است؛ زیرا گربه‌ها گوشت‌خواران مطلق هستند و بدن آن‌ها طی روند تکامل بیشتر برای تشخیص کیفیت گوشت و منابع پروتئینی سازگار شده است، نه مواد غذایی شیرین.

 ۳. گربه‌ها تقریباً دچار پوسیدگی دندان نمی‌شوند

برخلاف انسان، پوسیدگی دندان در گربه‌ها بسیار نادر است. ساختار نوک‌تیز دندان‌های آن‌ها باعث می‌شود مواد غذایی کمتر روی سطح دندان باقی بماند و شرایط ایجاد حفره‌های دندانی فراهم نشود.

با این حال، این موضوع به معنای سلامت کامل دهان و دندان گربه نیست. دامپزشکان معتقدند بخش زیادی از گربه‌های بالای چهار سال به نوعی از بیماری‌های دهان و دندان مبتلا می‌شوند.

از جمله شایع‌ترین مشکلات دندانی گربه‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تحلیل یا جذب دندان
• التهاب لثه
• استوماتیت
• بیماری‌های پریودنتال

این بیماری‌ها علاوه بر ایجاد درد، می‌توانند روی کیفیت زندگی و حتی طول عمر گربه نیز تأثیر بگذارند. به همین دلیل توصیه می‌شود دندان‌های گربه به‌طور منظم با خمیردندان مخصوص حیوانات تمیز شود و معاینات دوره‌ای توسط دامپزشک نیز فراموش نشود.

۴. دویدن‌های ناگهانی گربه‌ها بعد از دستشویی، یک رفتار کاملاً طبیعی است

اگر تا به حال دیده‌اید که گربه‌تان بلافاصله بعد از استفاده از ظرف خاک با سرعت در خانه می‌دود، تنها نیستید. این رفتار که بسیاری از صاحبان گربه آن را «دویدن‌های دیوانه‌وار» می‌نامند، یکی از عادت‌های رایج در میان گربه‌ها است و معمولاً جای نگرانی ندارد.

کارشناسان معتقدند بسیاری از گربه‌ها پس از اجابت مزاج احساس سبکی و آرامش می‌کنند و این حس را با دویدن، بازی کردن یا انجام حرکات ناگهانی تخلیه می‌کنند. به بیان دیگر، این رفتار نوعی واکنش طبیعی به پایان یک فعالیت فیزیولوژیکی است.

البته در برخی موارد، اگر گربه هنگام دفع احساس درد، یبوست یا ناراحتی در دستگاه گوارش و مجاری ادراری داشته باشد، ممکن است با عجله از ظرف خاک خارج شود و رفتارهای غیرعادی از خود نشان دهد. اگر این اتفاق به‌صورت مکرر تکرار شود یا با علائمی مانند بی‌حالی، درد یا تغییر در عادت‌های دفع همراه باشد، بهتر است موضوع را با دامپزشک در میان بگذارید.

با این حال، در بیشتر مواقع این دویدن‌های ناگهانی تنها نشانه‌ای از هیجان و احساس راحتی گربه هستند و بخشی از رفتار طبیعی آن به شمار می‌روند.

۵. سبیل‌های گربه فقط برای زیبایی نیستند

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های ظاهری گربه‌ها، سبیل‌های بلند و ضخیم آن‌هاست؛ اما این تارهای محکم تنها جنبه ظاهری ندارند و در واقع یکی از حساس‌ترین ابزارهای حسی بدن گربه محسوب می‌شوند.

ریشه سبیل‌ها در عمق بیشتری نسبت به موهای معمولی قرار گرفته و به تعداد زیادی پایانه عصبی متصل است. همین موضوع باعث می‌شود کوچک‌ترین تغییرات محیط، جریان هوا یا نزدیک شدن اجسام توسط سبیل‌ها تشخیص داده شود.

سبیل‌ها به گربه کمک می‌کنند:

• مسیر حرکت خود را بهتر تشخیص دهد.
• در محیط‌های تاریک راحت‌تر جابه‌جا شود.
• فاصله اجسام را تخمین بزند.
• هنگام شکار یا بازی، موقعیت طعمه را دقیق‌تر شناسایی کند.

به‌طور معمول، بیشتر گربه‌ها در هر سمت صورت خود ۱۲ سبیل دارند که در چهار ردیف منظم قرار گرفته‌اند. علاوه بر این، در پایه سبیل‌ها غدد بویایی کوچکی وجود دارد که نقش مهمی در علامت‌گذاری قلمرو ایفا می‌کنند. به همین دلیل است که بسیاری از گربه‌ها برای ابراز علاقه یا مشخص کردن قلمرو، صورت خود را به پاها، دست‌ها یا وسایل خانه می‌مالند.

به همین خاطر نیز توصیه می‌شود هرگز سبیل‌های گربه را کوتاه نکنید؛ زیرا این کار می‌تواند تعادل، جهت‌یابی و حتی اعتمادبه‌نفس حیوان را تحت تأثیر قرار دهد.

۶. گربه‌ها نزدیک‌بین هستند، اما در تاریکی فوق‌العاده می‌بینند

برخلاف تصور بسیاری از افراد، بینایی گربه‌ها در همه شرایط بهتر از انسان نیست. این حیوانات در فواصل نزدیک عملکرد بسیار خوبی دارند، اما در تشخیص دقیق اجسام دور چندان قوی نیستند و به نوعی نزدیک‌بین محسوب می‌شوند.

چشم‌های بزرگ گربه‌ها در جلوی صورت قرار گرفته‌اند و تمرکز آن‌ها روی اجسام نزدیک بسیار بهتر از سوژه‌های دور است. زمانی که فاصله بیش از حد کم شود، سبیل‌های حساس وارد عمل می‌شوند و اطلاعات لازم را درباره محیط اطراف در اختیار گربه قرار می‌دهند.

اما نقطه قوت اصلی بینایی گربه‌ها زمانی مشخص می‌شود که نور محیط کاهش پیدا کند. در پشت شبکیه چشم آن‌ها لایه‌ای بازتابنده به نام Tapetum Lucidum قرار دارد که نور ورودی را دوباره به گیرنده‌های نوری بازمی‌گرداند و باعث می‌شود حتی با نور بسیار کم نیز بتوانند محیط اطراف را ببینند.

علاوه بر این، تعداد زیاد سلول‌های استوانه‌ای (Rod Cells) در شبکیه چشم باعث شده گربه‌ها حرکت اجسام را در تاریکی با دقت بالایی تشخیص دهند. به همین دلیل است که هنگام شب یا در محیط‌های کم‌نور، عملکرد بینایی آن‌ها چندین برابر بهتر از انسان است.

همین ویژگی‌ها باعث شده گربه‌ها به شکارچیانی ماهر تبدیل شوند که حتی در تاریکی نیز می‌توانند طعمه خود را به‌خوبی ردیابی کنند.

۷. مغز گربه از نظر تعداد سلول‌های عصبی، شباهت جالبی به مغز خرس دارد

شاید در نگاه اول مقایسه مغز یک گربه با مغز یک خرس عجیب به نظر برسد، اما پژوهش‌های علمی نشان می‌دهند که این دو حیوان از نظر تعداد نورون‌های موجود در قشر مغز، شباهت قابل توجهی دارند.

هرچند مغز خرس از نظر اندازه چندین برابر بزرگ‌تر از مغز گربه است، اما تعداد سلول‌های عصبی فعال در قشر مغز آن‌ها تفاوت چندانی ندارد. برآوردها نشان می‌دهد مغز گربه حدود ۲۵۰ میلیون نورون قشری دارد، در حالی که این عدد در خرس حدود ۲۵۱ میلیون نورون است.

البته این موضوع به معنای باهوش‌تر بودن گربه نسبت به خرس یا برابری کامل توانایی‌های شناختی آن‌ها نیست؛ زیرا عوامل مختلفی مانند ساختار مغز، نحوه اتصال نورون‌ها و عملکرد بخش‌های مختلف مغز نیز در هوش نقش دارند.

در مقایسه با انسان، اختلاف بسیار چشمگیر است؛ چراکه قشر مغز انسان حدود ۱۶ تا ۲۶ میلیارد نورون دارد و همین موضوع یکی از دلایل توانایی‌های شناختی پیشرفته انسان محسوب می‌شود.

با این حال، گربه‌ها نیز از حافظه مناسب، قدرت یادگیری بالا و توانایی حل برخی مسائل برخوردار هستند و همین ویژگی‌ها باعث شده به‌راحتی محیط زندگی خود را بشناسند و رفتارهای پیچیده‌ای از خود نشان دهند.

۸. پنجه شبنم؛ انگشت پنهانی که کاربردهای مهمی دارد

اگر به پاهای جلویی گربه دقت کرده باشید، احتمالاً متوجه یک انگشت کوچک در قسمت داخلی مچ شده‌اید. این انگشت که به پنجه شبنم (Dewclaw) معروف است، برخلاف سایر انگشتان هنگام راه رفتن با زمین تماس ندارد، اما نقش مهمی در زندگی گربه ایفا می‌کند.

پنجه شبنم تا حدی شبیه انگشت شست انسان است و گربه از آن برای گرفتن اشیا، بالا رفتن از درخت، حفظ تعادل و حتی نگه داشتن طعمه هنگام شکار استفاده می‌کند.

از آنجایی که این ناخن کمتر ساییده می‌شود، سرعت رشد آن معمولاً بیشتر از سایر ناخن‌ها است. اگر به‌طور منظم کوتاه نشود، ممکن است بیش از حد رشد کرده و حتی داخل پوست فرو برود که می‌تواند برای حیوان دردناک باشد.

به همین دلیل، بررسی دوره‌ای پنجه شبنم و کوتاه کردن ناخن آن یکی از بخش‌های مهم مراقبت از گربه‌های خانگی محسوب می‌شود.

۹. شکم آویزان گربه‌ها همیشه نشانه چاقی نیست

بسیاری از صاحبان گربه تصور می‌کنند وجود یک بخش آویزان در قسمت زیرین شکم حیوان، نشانه اضافه‌وزن است؛ اما در اغلب موارد این تصور درست نیست.

این قسمت که با نام کیسه شکمی اولیه (Primordial Pouch) شناخته می‌شود، یک ویژگی طبیعی در بدن بیشتر گربه‌های اهلی و حتی گربه‌سانان بزرگی مانند شیر، ببر و پلنگ است.

دانشمندان هنوز درباره علت دقیق وجود این ساختار اتفاق‌نظر ندارند، اما چند فرضیه معتبر درباره آن مطرح شده است:

• محافظت از اندام‌های داخلی هنگام مبارزه یا درگیری
• افزایش انعطاف‌پذیری بدن و کمک به باز شدن بیشتر پاها هنگام دویدن و پرش
• ایجاد فضای بیشتر برای معده پس از خوردن وعده‌های غذایی بزرگ، به‌ویژه در گربه‌های وحشی

البته وجود این کیسه نباید با چاقی اشتباه گرفته شود. اگر گربه علاوه بر شکم آویزان، چربی زیادی در سایر قسمت‌های بدن داشته باشد، ممکن است اضافه‌وزن داشته باشد و بهتر است توسط دامپزشک معاینه شود.

در بیشتر موارد، این بخش تنها یکی از ویژگی‌های طبیعی و جالب آناتومی بدن گربه است و جای نگرانی ندارد.

۱۰. خراشیدن وسایل راهی برای علامت‌گذاری قلمرو است

وقتی گربه‌ها مبل، صندلی یا وسایل مختلف را چنگ می‌زنند، این کار فقط برای تیز کردن ناخن‌ها نیست. آن‌ها با این رفتار علاوه بر ایجاد علامت ظاهری، رایحه مخصوص خود را نیز روی سطح باقی می‌گذارند.

این پیام برای گربه‌های دیگر معنی مشخصی دارد: «این مکان متعلق به من است.» بنابراین خراشیدن بخشی از رفتار غریزی گربه‌ها برای احساس امنیت و مشخص کردن قلمروشان محسوب می‌شود.

کلام آخر

گربه‌ها موجوداتی پر از رمز و راز هستند و بسیاری از رفتارهایی که برای ما عجیب به نظر می‌رسد، در واقع بخشی از غریزه و روش ارتباطی آن‌هاست. از حرکت دادن سبیل‌ها گرفته تا دویدن‌های ناگهانی یا خراشیدن وسایل خانه، هر رفتار گربه می‌تواند معنای خاصی داشته باشد.

شناخت این ویژگی‌ها کمک می‌کند رابطه بهتری با این حیوان دوست‌داشتنی داشته باشیم و نیازهای او را بهتر درک کنیم. اگر شما هم با یک گربه زندگی می‌کنید، احتمالا رازها و عادت‌های جالبی از او دیده‌اید که برای دیگران ناشناخته است؛ تجربه خودتان را با ما به اشتراک بگذارید.